یوگا؛ راهکاری برای بیماران مبتلا به سرطان

نتایج پژوهش جدید نشان داد که انجام حرکات یوگا در کاهش خستگی بیماران مبتلا به سرطان سودمند است.

کد خبر: ۹۲۱۸۲۸

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۸

ایسنا: نتایج پژوهش جدید نشان داد که انجام حرکات یوگا در کاهش خستگی بیماران مبتلا به سرطان سودمند است.

پژوهشگران بررسی کردند که چگونه انجام حرکات یوگا می‌تواند بر میزان خستگی مرتبط با سرطان در بیمارانی که تحت درمان فعال برای تومورهای جامد هستند، تاثیر بگذارد. در مجموع ۲۳ بیمار در این پژوهش ثبت‌نام و از این میان، ۹ نفر هر دو پرسش‌نامه پیش و پس از مداخله را تکمیل کردند.

آنان در پژوهشی آینده‌نگر و نیمه‌تجربی که در مرکز سرطان «مارکی» و دانشکده پرستاری دانشگاه کنتاکی در لکسینگتون انجام شد به بررسی سودمندی خدمات پزشکی تلفیقی، به‌ویژه یوگا، برای کاهش خستگی ناشی از سرطان در بیماران تحت درمان فعال برای تومورهای جامد پرداختند.

هدف این پژوهش، پرداختن به یکی از عوارض جانبی بسیار شایع و آزاردهنده درمان‌های سرطان بود. بیماران مبتلا به سرطان، خستگی ناشی از سرطان را ناتوان‌کننده‌تر از خود درد گزارش می‌کنند، اما به‌عنوان هدف درمانی، کمتر مورد توجه قرار گرفته، این تحقیق بررسی کرد که آیا جلسات ساختاریافته یوگا و درمان در کلنیک پزشکی می‌توانند میزان خستگی را تغییر داده و کیفیت کلی زندگی این گروه از بیماران را بهبود بخشد یا خیر.

داده‌های اصلی پژوهش کنونی

ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها برای ارزیابی اثربخشی مداخله یوگا، پرسشنامه «ارزیابی کارکردی درمان بیماری مزمن – خستگی» (FACIT-F) بود که نمرات آن در دامنه صفر تا ۵۲ قرار دارد. در ابتدا ۲۳ بیمار در پژوهش ثبت‌نام کردند. از این تعداد، ۹ نفر هر دو پرسشنامه پیش‌ و پس‌ از مداخله را تکمیل کردند. یک بیمار دیگر نیز پرسشنامه پیش از مداخله را پر اما پیش از ارزیابی پس از مداخله فوت کرد. پژوهشگران از آزمون «تی زوجی» برای تعیین معناداری آماری تفاوت بین نمرات پیش‌ و پس از مداخله استفاده کردند.

میانگین نمره پایه پیش از مداخله، ۲۲.۹ بود اما میانگین نمره پس از مداخله یوگا، ۲۶.۲ ثبت شد. اختلاف میانگین بین نمرات پیش‌ و پس از آزمون منفی ۳.۳۳ (انحراف معیار = ۳.۳۳) محاسبه شد. این تغییر نشان‌دهنده افزایش اندک نمرات پس‌ از آزمون و در نتیجه بهبود سطح خستگی بود؛ بااین‌حال، نتایج آزمون «تی زوجی» نشان داد که این اختلاف از نظر آماری معنادار نیست. با وجود عدم معناداری آماری، پژوهشگران نتیجه گرفتند که یوگا در کاهش خستگی ناشی از سرطان در بیماران تحت درمان فعال سرطان مفید بوده است.

لیا آر. یاگر، پژوهشگر ارشد این پژوهش و ارائه‌دهنده این یافته‌ها نتیجه‌گیری کرد که یوگا در این پژوهش برای کاهش خستگی ناشی از سرطان در بیمارانی که درمان فعال دریافت می‌کنند، مفید شناخته شده است. برای تایید بیشتر نقش یوگا در کاهش این نوع خستگی، نیاز به تکرار این پژوهش با حجم نمونه بزرگتر و فراگیرتر است.

جزئیات کارآزمایی

این پژوهش از رویکرد غیرتصادفی پیش از مداخله و پس از مداخله برای ارزیابی تاثیر جلسات یوگا استفاده کرد. چارچوب نظری پژوهش بر اساس «نظریه پرستاری نقص خودمراقبتی دوروتی اورِم» بنا نهاده شد. فرایند پژوهش با شناسایی ۲۳ بیمار واجد شرایط مبتلا به سرطان آغاز شد.

معیارهای ورود به پژوهش شامل تشخیص قطعی تومور جامد، سن حداقل ۱۸ سال، توانایی خواندن و صحبت به زبان انگلیسی، دریافت درمان فعال سرطان (مانند شیمی‌درمانی، ایمونوتراپی یا پرتودرمانی) و داشتن خستگی مرتبط با سرطان بود. بیمارانی که این معیارها را داشتند، به کلینیک پزشکی تلفیقی ارجاع داده می‌شدند تا جلسات یوگا را انجام دهند.

ابزار FACIT-F شامل موارد متعددی بود که از بیماران می‌خواست نگرانی‌های خود را در هفت روز گذشته بر اساس مقیاس صفر (هرگز) تا چهار (بسیار زیاد) رتبه‌بندی کنند. نمونه عبارات شامل «احساس خستگی می‌کنم»، «در سراسر بدن احساس ضعف می‌کنم»، «احساس بی‌حالی می‌کنم»، «شروع کارها برایم دشوار است چون خسته هستم»، «به پایان رساندن کارها برایم دشوار است چون خسته هستم»، «انرژی دارم»، «می‌توانم فعالیت‌های معمول خود را انجام دهم»، «برای انجام فعالیت‌های معمول به کمک نیاز دارم»، «از اینکه به خاطر خستگی نمی‌توانم کارهای مورد علاقه‌ام را انجام دهم، ناامید می‌شوم» و «مجبورم فعالیت‌های اجتماعی خود را به خاطر خستگی محدود کنم» بود.

ویژگی‌های بیماران

در مجموع ۱۰ بیمار ارزیابی اولیه جمعیت‌شناختی را تکمیل کردند. میانگین سنی گروه مورد بررسی ۶۵.۷ سال بود و ۶ بیمار مرد و چهار بیمار زن در این پژوهش شرکت کردند. یک بیمار سیاه‌پوست و ۹ بیمار سفیدپوست بودند. همچنین ۱۰۰ درصد بیماران تحت پوشش بیمه بودند.

توزیع انواع تومورهای جامد شامل دو بیمار مبتلا به سرطان مثانه (۲۰ درصد)، یک بیمار مبتلا به کلانژیوکارسینوما (۱۰ درصد)، دو بیمار مبتلا به سرطان کلیه (۲۰درصد)، یک بیمار مبتلا به سرطان لوزالمعده (۱۰ درصد) و چهار بیمار مبتلا به سرطان پروستات (۴۰ درصد) بود و میانگین مدت درمان فعال سرطان، ۲۲.۵ ماه بود.

میزان پایبندی به مداخله متفاوت بود، سه بیمار (۳۳درصد) بین صفر تا چهار جلسه یوگا، پنج بیمار (۵۶ درصد) بین پنج تا ۱۰ جلسه و یک بیمار (۱۱ درصد) بین ۱۱ تا ۱۵ جلسه شرکت کردند.

اهداف اصلی

هدف اولیه در این پژوهش، تغییرات در سطح خستگی گزارش‌شده بیماران بر اساس ابزار FACIT-F از زمان پایه پیش از مداخله تا پیگیری پس از مداخله بود. معیارهای ثانویه شامل نرخ کلی ثبت‌نام، نسبت بیمارانی که بررسی پیش‌ از ورود به تحقیق را با موفقیت کامل کردند و میزان ماندگاری بیماران در کل مسیر مداخله بود.

ایمنی

ملاحظات ایمنی در این کارآزمایی بر پایش وضعیت بیماران در طول درمان فعال سرطان و کاهش تاثیرات خستگی ناشی از سرطان متمرکز بود که به‌عنوان عارضه جانبی بسیار شایع و شدید درمان‌های ضدسرطان شناخته می‌شود.

این پژوهش ثبت کرد، از ۱۰ بیماری که ارزیابی پیش از مداخله را تکمیل کردند، یک بیمار (۱۰ درصد) در بازه زمانی تحقیق و پیش از تکمیل پرسشنامه پس از مداخله فوت کرد. ۹ بیمار (۹۰ درصد) در زمان ارزیابی پس از مداخله زنده بودند.

بر اساس گزارش سایت کنسر نتورک، پژوهشگران هیچ عارضه سمی مستقیم مرتبط با درمان، آسیب فیزیکی، یا عارضه جانبی خاصی که به‌طور مستقیم به حرکات یوگا نسبت داده شود، گزارش نکردند.

نتایج پژوهش کنونی در پنجاه و یکمین کنگره سالانه انجمن پرستاری انکولوژی (ONS) ارائه شده است.