خداحافظی با پودر لباسشویی؛ ابداع پوششی برای لباس‌ها که فقط با آب پاک می‌شود

شستشوی لباس‌ها یکی از کارهای ضروری و روزمره زندگی مدرن است، اما این کار به دلیل مصرف حجم زیادی از آب‌های شیرین و تبدیل آن‌ها به پساب‌های آلوده شیمیایی، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به محیط‌زیست وارد می‌کند. اکنون دانشمندان چینی یک پوشش خودتمیزشونده برای پارچه‌ها ابداع کرده‌اند که لکه‌های سخت غذا، روغن و خاک را بدون نیاز به مواد شوینده و فقط با یک آبکشی ساده و سریع از بین می‌برد.

کد خبر: ۹۲۳۶۹۸

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۳:۴۵

به گزارش لایوساینس، این فناوری نوین که لایه محافظ فوق‌باریکی از آب را روی الیاف پارچه ایجاد می‌کند و سازندگانش آن را «زره آبی مولکولی» نامیده‌اند، می‌تواند نیاز به مصرف آب و برق را در ماشین‌های لباسشویی خانگی تا بیش از ۸۲ درصد کاهش دهد.

ابداع پوشش آبی برای لباس‌ها

یک چرخه شستشوی معمولی در ماشین لباسشویی‌های خانگی بین ۴۰ تا ۶۰ لیتر آب تمیز مصرف می‌کند. مواد شوینده‌ای که برای از بین‌بردن لکه‌ها به کار می‌روند، نه‌تنها پسماندهای شیمیایی مضری را وارد طبیعت می‌کنند، بلکه باعث جداشدن و رهاسازی مقادیر زیادی ذرات میکروپلاستیک از الیاف مصنوعی لباس‌ها می‌شوند.

فقط در کشور چین سالانه حدود ۱۰ میلیارد لیتر پساب ناشی از شستشوی لباس‌ها تولید می‌شود. اگرچه ساخت ماشین‌های لباسشویی بهینه‌تر تا حدی این آسیب را کاهش داده است، اما حل ریشه‌ای این مشکل نیازمند تغییر در ساختار خود پارچه‌ها بود؛ این ایده مبنای پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه جی‌لین (Jilin) و دانشگاه جنوب شرقی چین قرار گرفت.

پژوهشگران برای ساخت این پوشش، لایه‌های متناوبی از پلیمرهای دارای بار مثبت و منفی را روی پارچه‌های نخی (پنبه‌ای)، ابریشمی و پلی‌استر اسپری کردند. این لایه‌ها، سطحی بسیار غنی از گروه‌های سولفونات (واحدهای شیمیایی حاوی گوگرد) ایجاد می‌کند که مولکول‌های آب را به خود جذب و آن‌ها را در قالب یک لایه فوق‌باریک روی سطح پارچه سازماندهی می‌کنند.

محققان عملکرد این فناوری را این‌گونه تشریح می‌کنند:

«این لایه مثل یک زره آبی میکروسکوپی است که مانع از تماس مستقیم آلاینده‌ها با الیاف اصلی پارچه می‌شود. روغن، لکه‌های غذا، آثار عرق و حتی میکروب‌ها نمی‌توانند پیوند محکمی با سطح الیاف برقرار کنند. در نتیجه، لکه‌ها بسیار سست روی لباس قرار می‌گیرند و به راحتی با جریان آب معمولی و بدون نیاز به هیچ‌گونه پودر یا مایع شوینده از بین می‌روند.»

این فناوری تفاوت بزرگی با پارچه‌های ضدآب معمولی دارد. در پارچه‌های ضدآب، قطرات آب به سادگی از روی سطح سُر می‌خورند بدون اینکه لکه‌ها را پاک کنند؛ اما در این فناوری، آب جذبِ سطح می‌شود و با ایجاد یک سد دفاعی، آلودگی‌ها را پس می‌زند.

محققان برای اثبات کارایی این پوشش، پارچه‌های آغشته به سس گوجه‌فرنگی، روغن فلفل و سس سویا را آزمایش کردند. پارچه‌های پوشش‌داده‌شده فقط با یکبار آبکشی ساده با آب لوله‌کشی، کاملاً تمیز شدند و عملکردی معادل یا حتی بهتر از شستشوی معمولی با مواد شوینده را ثبت کردند. همچنین آنالیز پساب حاصل از این شستشوی ساده نشان داد که این لایه پلیمری مانع از آزادشدن ذرات میکروپلاستیک می‌شود.

از نظر اقتصادی، تولید این پارچه‌های مقاوم در برابر لکه در ابتدا کمی گران‌تر از پارچه‌های معمولی تمام می‌شود، اما محاسبات پژوهشگران نشان می‌دهد که این هزینه اولیه به دلیل حذف پودر لباسشویی و کاهش شدید مصرف برق و آب، پس از ۱۵ بار شستشو کاملاً جبران می‌شود.

بااین‌حال، به دست‌آوردن اعتماد مصرف‌کنندگان ممکن است چالش‌برانگیز باشد. بسیاری از مردم عادت دارند تمیزی لباس را با بوی خوش و کفِ حاصل از مواد شوینده بسنجند، درحالی‌که کف و عطر لزوماً معیاری برای بهداشت نیستند.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Communications Chemistry منتشر شده است.

منبع: دیجیاتو