اکونومیست:

حکام خلیج فارس پس از جنگ می‌خواهند نشان دهند که در کشورهایشان همچنان قدرتمند هستند/آنها تدابیری شبیه حکومت نظامی را اعمال کرده‌اند؛ ده‌ها هزار نفر اخراج شده‌اند و بیش از هزار نفر بازداشت شده‌اند/امارات، که میزبان صدها هزار ایرانی است، بیمارستان‌ها، مدارس و باشگاه‌های ایرانی را تعطیل کرده/فشار بر شیعیان و ساکنان ایرانی، احساسات فرقه‌ای که پیش‌تر در حال کاهش بود را دوباره زنده کرده

کویتی‌ها از پنج‌شنبه‌ها به وحشت افتاده‌اند. این روزی است که تازه‌ترین فهرست شهروندانی که از تابعیتشان توسط امیر، شیخ مشعل الصباح، سلب شده منتشر می‌شود. ناظران حقوق بشر می‌گویند او از ماه مه ۲۰۲۴ بیش از ۷۰ هزار نفر و همراهانشان—حدود ۱۶٪ کویتی‌ها—را از تابعیت محروم کرده است. آنها همچنین دسترسی به مشاغل دائمی دولتی، خدمات بهداشتی رایگان و حق مالکیت خانه‌ها و کنترل شرکت‌ها را از دست می‌دهند. کویتی‌ها می‌گویند چنین تحقیر شدیدی سبب شده برخی دست به خودکشی بزنند.

کد خبر: ۹۲۴۳۴۱

تاریخ: ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۹:۲۴

اکونومیست نوشت: کویتی‌ها از پنج‌شنبه‌ها به وحشت افتاده‌اند. این روزی است که تازه‌ترین فهرست شهروندانی که از تابعیتشان توسط امیر، شیخ مشعل الصباح، سلب شده منتشر می‌شود. ناظران حقوق بشر می‌گویند او از ماه مه ۲۰۲۴ بیش از ۷۰ هزار نفر و همراهانشان—حدود ۱۶٪ کویتی‌ها—را از تابعیت محروم کرده است. آنها همچنین دسترسی به مشاغل دائمی دولتی، خدمات بهداشتی رایگان و حق مالکیت خانه‌ها و کنترل شرکت‌ها را از دست می‌دهند. کویتی‌ها می‌گویند چنین تحقیر شدیدی سبب شده برخی دست به خودکشی بزنند.

به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: کویت تنها نیست. کشورهای خلیج فارس با یک چشم‌انداز استراتژیک نگران‌کننده روبه‌رو هستند: ایران و شبه‌نظامیانش در عراق به آنها موشک شلیک کرده‌اند؛ کنترل تنگه هرمز توسط تهران صادرات نفت و گاز را محدود کرده؛ حمایت آمریکا کمتر قابل اتکا به نظر می‌رسد؛ و مدل کسب‌وکارشان در خطر است. ناتوان از غلبه بر این تهدیدها، حکام خلیج فارس به نظر می‌رسد می‌خواهند نشان دهند که در خانه همچنان قدرتمند هستند. تحت پوشش جنگ، آنها تدابیر اضطراری شبیه حکومت نظامی را اعمال کرده‌اند. در سراسر خلیج فارس، ده‌ها هزار نفر تابعیت خود را از دست داده یا اخراج شده‌اند. بیش از ۱۰۰۰ نفر بازداشت شده‌اند، از جمله مهاجرانی در امارات متحده عربی که به اتهام فیلمبرداری از حملات موشکی دستگیر شدند. در آوریل، کویت معیارهای تابعیت را سخت‌تر کرد. شیخ مشعل آن را «پاکسازی ملی» نامیده است.

تمام کشورهای خلیج فارس به جز عمان، شیعیان خود را  به عنوان ستون پنجم بالقوه تلقی کرده‌اند. امارات، که میزبان صدها هزار ایرانی است، بیمارستان‌ها، مدارس و باشگاه‌های ایرانی را تعطیل کرده است. شهروندان ایرانی در بازگشت با مشکل مواجه شده‌اند. یک عضو خاندان سلطنتی کویت می‌گوید: «ما باید برای جمعیت خود ناامید باشیم، با توجه به خروج گسترده خارجی‌ها در طول جنگ. آنها نمی‌بینند که ما داریم جمعیت خود را از دست می‌دهیم.» یک مقام امنیتی ناراضی صریح‌تر است: «مثل این است که سرطان کل کویت را گرفته است. همه ما مظنون هستیم.»

حتی پیش از جنگ، شیخ مشعل جایگاه کویت به عنوان یک استثنا در میان حکومت‌های خودکامه خلیج فارس را رها کرده بود. در مه ۲۰۲۴، او پارلمان منتخب، که از سال ۱۹۳۸ وجود داشت، را معلق کرد. از آن زمان، او با فرمان حکمرانی کرده است. اما از زمان آغاز جنگ، او سختگیرتر شده است. برنامه‌های گفت‌وگو ممنوع شده‌اند. دیوانیه‌ها—محافل گفت‌وگو در کویت—بسته شده‌اند. محدودیت‌های رسانه‌ای حتی شامل گروه‌های واتس‌اپ سه نفره و بیشتر هم می‌شود. انتخابات شهری لغو شده‌اند. یک استاد دانشگاه می‌گوید: «ما تبدیل به یک دیکتاتوری شده‌ایم.»

برخی تحلیل‌گران امنیتی خلیج فارس نگران هستند که این پاکسازی می‌تواند ثبات کشورهای کوچک‌تر منطقه را تهدید کند. این کشورها ثروتمند هستند اما جمعیت کمی دارند و نرخ زاد و ولد پایین است. همسایگان بزرگ‌تر—ایران، عراق و عربستان—در کنار آنها قرار دارند. افرادی که تابعیتشان لغو شده‌اند شامل زنان خارجی که با کویتی‌ها ازدواج کرده‌اند، مدیران نفت و بانک، و سفیر کویت در بریتانیا هستند. معیارهای مداوم و متغیر سلب تابعیت نگران‌کننده است. یک فعال جامعه مدنی بی‌تاب می‌گوید: «چرا باید جانم را برای کشوری فدا کنم که فقط مرا بیگانه می‌کند؟» یک ژنرال بازنشسته که کویتی‌ها را علیه اشغال عراق در ۱۹۹۱ بسیج کرده بود، موافق است: «دیگر مطمئن نیستم همه حاضر باشند برای کشور بجنگند.»

فشار بر شیعیان و ساکنان ایرانی بلندمدت، احساسات فرقه‌ای که پیش‌تر در حال کاهش بود را دوباره زنده کرده است. امارات مساجد شیعیان را بسته و ده‌ها شیعه، از جمله حداقل دو مقام، را به اتهام عضویت در یک گروه تروریستی شیعه بازداشت کرده است. بسیاری از شیعیان تلاش می‌کنند وفاداری خود را نشان دهند، عکس‌های پروفایل شبکه‌های اجتماعی خود را با تصاویر حاکمانشان جایگزین کرده و حلقه‌های بزرگ نقره‌ای دست خود را کنار گذاشته‌اند. اما تلاش آنها بی‌فایده بوده است. یک افسر ارشد در کویت می‌گوید صدها شیعه در دستگاه‌های امنیتی تنزل رتبه یافته‌اند.

پویش حکام علیه جمعیت شیعه خود با فشار یک ایران جسورانه همزمان شده است. شیعیان بحرین مراسم سوگواری برای آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر فقید ایران، برگزار کردند. شیعیان سنتی که طرفدار جدا کردن دین از سیاست هستند، شکایت دارند که اکنون فعالان طرفدار ایران بر امور تسلط یافته‌اند.

عمان متفاوت است و روابط خود را با ایران دنبال می‌کند. این کشور تلاش دارد در دریافت عوارض از عبور کشتی‌ها از هرمز با ایران شریک شود. عمان تنها کشور خلیج فارس است که پروازهای روزانه به ایران را حفظ کرده است.

عمان امیدوار است با موقعیت خود به عنوان یکی از تنها دو کشور خلیج فارس که کاملاً به تنگه وابسته نیست و با کنار زدن امارات به عنوان مهم‌ترین گذرگاه تجاری منطقه، بهره‌برداری کند. خوشحال است که مهاجران، از جمله ایرانی‌ها از امارات و قطر، به آنجا نقل مکان می‌کنند. سیستم سیاسی آن همچنان خودکامه است، اما بر خلاف دیگران، سیاست هویتی را کنار گذاشته است. بازار سهام عمان طی یک سال گذشته بهتر از سایر کشورهای منطقه عمل کرده است. یک تاجران قهوه ایرانی که اخیراً دفتر منطقه‌ای خود را به مسقط، پایتخت منتقل کرده می‌گوید: «روزهای دبی به پایان رسیده است. حالا نوبت عمان است.»