پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بيشتر از يك هفته از تغيير مديريت در بزرگترين خودروساز خاورميانه مي گذرد. با اين وجود هاشم يكه زارع، مديري ناشناخته در صنعت خودرو نيست كه بخواهيم براي شناختن او و قضاوت در خصوص عملكردش منتظر گذشت زمان باشيم. كار شروع شده و مخاطبان و ناظران، زودتر از هر مورد مشابه ديگري در انتظار ديدن نتايج اين تغيير هستند.
در اين ميان، مواردي كه رئيس هيات عامل سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران – ايدرو- به پيوست حكم مديريت يكه زارع بر ايران خودرو به وي ابلاغ كرد، خود دريچه اي جداگانه براي نگريستن به مديريت جديد در اين گروه خودروسازي است. مواردي كه از سوي رسانه ها «ماموريت» قلمداد شد و تيتر زدند: ماموريت هاي ويژه شافعي به يكه زارع.
ماموريت هاي ده گانه رئيس ايدرو به مدير جديد ايران خودرو را مي توان در چند محور اساسي تقسيم بندي كرد. مديريت و ارزش گذاري دقيق تر بر منابع اعم از مالي و نيروي انساني موضوعي است كه در سه بند از ماموريت هاي شافعي مورد اشاره قرار گرفته است. رئيس ايدرو در بندهاي اول، سوم و چهارم از يكه زارع خواسته است تا منابع انساني را اصلي ترين سرمايه بنگاه دانسته و بر آن مديريت ويژه اي داشته باشد، منابع مالي را هم در سطحي بهينه مورد توجه قرار دهد و همزمان با چابك سازي شركت، دارائي هاي غير مولد را نيز به نحو احسن تغيير وضعيت دهد.
دو مورد نخست كه گويا هستند و تفسيري بر آنها لازم نيست اما در خصوص بند چهارم مي توان گفت كه منظور رئيس ايدرو سهام ايران خودرو از بانك و بيمه پارسيان بوده است. اتفاقي كه باعث شد برخي منتقدين در ماه هاي گذشته با اشاره به آن، نسبت به مديريت منابع مالي ايران خودرو انتقاد كرده و اين خودروساز را به مصرف منابع در زمينه هاي غير ضرور متهم كنند. مديرعامل سابق ايران خودرو در آئين توديع خود از اين اقدام دفاع كرد اما به نظر مي رسد رئيس ايدرو قانع نشده و از يكه زارع خواسته است تا اين اتهام را برطرف كند.
محور ديگري كه مي توان براي ماموريت هاي تازه ايران خودرو متصور بود و بندهايي از موارد ده گانه اشاره شده در حكم يكه زارع را در آن قرار داد، به تصويرسازي يا به عبارت بهتر اصلاح تصويري مي پردازد كه از صنعت خودروي ايران در اذهان و به ويژه براي مصرف كنندگان محصولات داخلي شكل گرفته است. اين مقال قصد ندارد به حق يا ناحق بودن تصوير ايجاد شده بپردازد اما هر چه هست، شافعي از يكه زارع خواسته است تا اين تصوير را اصلاح كند. حساسیت نسبت به ارائه خدمات بعد از فروش، تلاش برای اعتلای نام ایران خودرو در داخل و خارج و توجه جدی به جلب رضایت مشتری رويكردهايي است كه در قالب ماموريت از مديرعامل جديد ايران خودرو خواسته شده است.
علاوه بر اين امور در بخش توليد هم انتظاراتي هم براي مديريت جديد ايران خودرو ترسيم شده است. تعامل با قطعه سازان و اجرای برنامه توسعه و تنوع محصول مواردي هستند كه روي خطوط توليد ايران خودرو بايد دنبال آنها گشت. ارتباط با دستگاه های دولتی و هدف گذاری براي رسيدن به خودکفایی ارزی نيز ماموريت هاي ديگر هاشم يكه زارع است. اين مورد آخر، يعني خودكفائي ارزي موضوعي است كه در حال حاضر نيز تقريبا محقق شده است، چه آنكه خودروسازان بيش از يك سال است كه رنگ ارز يارانه اي، اعم از مرجع و مبادله اي را به خود نديده اند و البته از اين رهگذر چالش هايي نيز براي آنان ايجاد شده است. شايد منظور شافعي از اين ماموريت، رسيدن به خودكفائي ارزي بدون وارد شدن فشار بر بدنه توليد بوده است.
با اين توضيحات، ذكر دو نكته در خصوص موارد اشاره شده در حكم انتصاب مديرعامل جديد ايران خودرو ضروري به نظر مي رسد. نخست اينكه موضوعاتي مورد اشاره قرار گرفته اند، كه هر يك به نوعي چالش هاي اساسي صنعت خودرو به شمار مي آيند كه در صورت تحقق اين ماموريت ها مي توان اميدوار بود خودروسازان به ويژه ايران خودرو از بندهاي راستين و ناراستيني كه اينك بر پاي دارد، رهائي يافته با خيالي آسوده تر به ترقي و ارتقا جايگاه منطقه اي و جهاني بيانديشد.
اما نكته دوم كه مهم تر نيز به نظر مي رسد، نوعي اميدواري به اجراي اين برنامه ها و ماموريت ها از سوي مديرعامل جديد ايران خودرو است، چرا كه سابقه و رزومه مديريتي او نشان مي دهد كه در تجربه هاي گذشته نيز امور بالا مدنظر قرار داشته اند.
مديريت منابع، تصوير سازي مطلوب، توسعه و تنوع در توليد و خودكفائي از جمله محورهائي بوده است كه يكه زارع كم و بيش در سوابق خود درج كرده است. از همين منظر هم هست كه او در مراسم معارفه خود به صراحت از برنامه محوري سخن گفت. دشوار نيست كه بخواهيم بدانيم و بفهميم محورهاي اشاره شده از سوي ايدرو همگي براي تحقق به يك ضرورت نياز دارند؛ ضرورتي به نام برنامه. از اين رو «بايد» زمينه هاي لازم براي اجراي اصل برنامه محوري در ايران خودرو فراهم آيد تا ماموريت هاي ايدرو و شافعي به نحو احسن محقق شوند. فراهم آوردن اين زمينه ها هم در بخش داخلي ايران خودرو است و هم نهادها و مجموعه هاي مرتبط و تاثيرگذار بيروني. طبيعي است كه عوامل داخلي را يكه زارع با استفاده از توان مديريتي خود و همكارانش فراهم خواهد آورد اما از مجموعه هاي بيروني كه تعدادشان كم هم نيست انتظار مي رود نه بخاطر شافعي و يكه زارع، نه بخاطر ايدرو و ايران خودرو، بلكه در رويكرد و نگاهي ملي به ميدان آمده و صنعتگران ايراني را براي رسيدن به دستاوردهاي مورد نظر ياري رسانند.