پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : ديپلماسي ايراني: آخرين دور از گفت و گو هاي ايران و غرب بر خلاف تصور برخي، به سوي دستيابي به توافق نهايي پيش نرفت. باوجود اينکه به نظر مي رسد آمريکا و متحدان اش براي حصول توافقي جامع با ايران که ريسک هسته اي شدن اين کشور را کاهش مي دهد، تمايل دارند، تهران ذوق زدگي واشينگتن را درک کرده و مي خواهد از آن براي حصول بهترين توافق ممکن استفاده کند. با توافق هسته اي مقدماتي که نوامبر گذشته امضاء شد، نظام تحريم ها شکاف برداشت و تعديل تحريم ها عليه ايران اين کشور را در موضعي قوي تر نسبت به طرف هاي مذاکره قرار داده است.
اما باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا به جاي اينکه در رويکرد خود تجديد نظر کند، عزم خود را براي دستيابي به توافق جزم کرده است. آنگونه که وال استريت ژورنال جمعه گذشته گزارش داد، اوباما به دنبال آن است که شرکاي مذاکره اي خود را رها کرده و به دنبال برقراري مذاکرات دوجانبه با ايران باشد. بر مبناي تصور واشينگتن، ديپلمات هاي آمريکايي قادرند تهران را مجاب کنند که امتيازهايي را ارايه کند که حتي فرانسه و بريتانيا نمي توانند تصور آن را داشته باشند. در صورتي که اين تصور صحيح باشد به اين معني است که اوباما مي خواهد به هر ترتيب ممکن با ايران به توافق برسد و اهميتي ندارد که هزينه آن چه باشد.
موضع مذاکره اي قدرتمند ايران به طور مستقيم از توافق هسته اي مقدماتي ناشي مي شود که نتيجه گفت و گوهاي مستقيم ايران و آمريکا بود. تصور اينکه جامعه بين المللي که از آغاز نيز نسبت به ايجاد ائتلاف تحريم ها عليه ايران اکراه داشت، در صورت به دست نيامدن نتيجه نهايي از مذاکرات تحريم ها را عليه ايران تشديد کند. همچنين کسي تصور نمي کند که در صورت ادامه بن بست اوباما فرمان اقدام نظامي را صادر کند. در نتيجه دلايل اندکي براي نگراني ايران در مذاکرات وجود دارد.
براي ايران که هم اکنون توانسته پذيرش حق غني سازي از سوي غرب را به دست آورد، پايان دادن به برنامه هاي هسته اي اش – وعده انتخاباتي باراک اوباما در جريان انتخابات- ديگر گزينه مطرح روي ميز نيست. ايرانيان اکنون تنها در مورد راه پيش رو براي ورود به باشگاه هسته اي مذاکره مي کنند و دغدغه مذاکره کنندگان غربي هم اکنون اين است که اين راه را براي ايران طولاني تر کنند.
به همين دليل است که احتمال گفت و گوهاي محرمانه بيشتر بين ايران و آمريکا مي تواند يک رويکرد خطرناک باشد. هم اکنون نيز مذاکرات چند جانبه به ايران امکان بهره مندي از امتيازهاي زيادي را داده است و برقراري کانال هاي محرمانه تنها کار را براي امتيازگيري آمريکايي ها دشوارتر مي کند. اکنون تهران تاکيد دارد که به هيچ وجه در خصوص برنامه موشک هاي بالستيک در مذاکرات هسته اي وارد بحث نمي شود و در ضمن هنوز هم با آژانس بين المللي انرژي اتمي به توافق کامل نرسيده است. اما مذاکرات محرمانه به اوباما امکان مي دهد گوي سبقت را از شرکاي مذاکره اي اش - که با تمايل واشينگتن به معامله با ايران به هر قيمتي مخالفت مي کنند- بربايد.
دولت اوباما در پاييز گذشته ثابت کرد که مي تواند حتي يک توافق ضعيف را براي افکار عمومي و جنگ طلبان توجيه کند. احتمالا اوباما بر اين باور است که امسال نيز مي تواند از طريق گفت و گوهاي محرمانه با ايران به توافقي سست تر دست پيدا کند و باز هم همان الگوي سال گذشته را پياده کند. اما اين نوعي دلجويي از ايران است که مي تواند به درگيري هاي بيشتري منجر شود که شايد همه سرانجام خوشي نداشته باشد.