واکنش اوپک به لغو تحريمهاي ايران چه خواهد بود؟

 اگر ايران و غرب به توافق هسته‌اي جامع که به لغو تحريم‌هاي ايران مي‌انجامد دست يابند، واکنش اوپک به چشم‌انداز بازگشت نفت ايران به بازار چه خواهد بود؟

به گزارش نشريه کريستين ساينس مانيتور، شرکتهاي نفتي بين‌المللي همگي مشتاق به بازگشت به ايران هستند. در هفته‌ گذشته روساي شرکت‌هايي همچون شل، بريتيش پتروليوم و توتال در ديدار با مقامات نفتي ايران در وين علاقه خود براي حضور در پروژه‌هاي نفت و گاز ايران را اعلام کردند.

بن فان بردن مديرعامل شل در گفتگو با بلومبرگ اظهار کرد: ايران يک کشور خارق‌العاده با ذخاير انرژي عالي است. به محض فراهم شدن فرصت قانوني ما حضور در ايران را بررسي خواهيم کرد. فان بردن همچنين خاطرنشان کرد: همه خواهان حضور در ايران هستند.

ايران ذخايري معادل 157 ميليارد بشکه نفت خام(حدود 10 درصد کل ذخاير نفتي جهان) را در اختيار دارد. اين کشور همچنين دومين ذخاير بزرگ گاز طبيعي جهان را در خود جاي داده است که بخش زيادي از اين ذخاير به دليل تقابل چند دهه‌اي با غرب توسعه نيافته‌اند اما سازش با غرب در خصوص برنامه هسته‌اي مي‌تواند تمام اين مسائل را تغيير دهد.

کاهش قيمت نفت و تحريم‌هاي شديد به ايران لطمه زده است به همين دليل ايران مايل به لغو تحريم‌ها و افزايش سريع توليد نفت خود است. برآورد‌ها در خصوص سرعت و ميزان افزايش توليد نفت ايران متفاوت است.

ايران اعلام کرده که بلافاصله بعد از لغو تحريم‌ها روزانه حدود يک ميليون بشکه به توليد نفت خود خواهد افزود، اما شايد برآورد منطقي‌تر، افزايش روزانه 400 هزار بشکه در کوتاه‌مدت باشد. ايران معتقد است براي رفتن به مرحله‌ بعد به شرکت‌هاي نفتي بين‌المللي براي سرمايه‌گذاري و دريافت تخصص فني احتياج دارد. دولت ايران ظاهرا به دنبال اصلاح قرار‌داد‌هاي نفتي براي افزايش جذابيت سرمايه‌گذاري در بخش نفت و گاز ايران است.

ايران به جاي پرداخت مبلغي به شرکت‌هاي نفتي خصوصي براي توليد، در حال بررسي اقداماتي است که زماني با آن مخالف بود. اين کشور ممکن است به شرکت‌هاي نفتي اجازه دهد سهمي از توليد را برداشته و ذخاير نفتي به ثبت برسانند.

 امري که به شکل قابل توجهي نسبت به دريافت يک حق ثابت جذاب‌تر خواهد بود. اين امر مطمئنا به افزايش علاقه شرکت‌هاي نفتي به سرمايه‌گذاري بيشتر در ايران و نهايتا به افزايش توليد نفت ايران خواهد انجاميد، اما اين مسائل اين سوال را ايجاد مي‌کند که اوپک نسبت به افزايش احتمالي توليد نفت ايران چه واکنشي خواهد داشت؟

اين سازمان در نشست روز گذشته خود در وين سقف توليد رسمي خود را تغيير نداد و آن را در سطح 30 ميليون بشکه تثبيت کرد. اما به جمع بندي مذاکرات درباره برنامه هسته‌اي ايران تنها چند هفته باقي‌مانده که احتمالا به پايان تحريم‌ها منجر خواهد شد.

 اگر ايران تنها ظرف چند ماه روزانه 400 هزار بشکه به توليد خود بيفزايد و توليد خود را تا سال 2016 يک ميليون بشکه در روز افزايش دهد، آيا اوپک به ايران اجازه خواهد داد که بخش بيشتري از سهم کلي روزانه 30 ميليون بشکه را به خود اختصاص دهد؟ جدا از رقابت عربستان با رقيب منطقه‌اي خود پيدا کردن اعضاي ديگري که مايل به واگذاري سهم خود به ايران باشد نيز دشوار مي‌نمايد.

 عربستان در حال حاضر در سطح بي‌سابقه روزانه بيش از 10 ميليون بشکه و عراق نيز در سطوح بي‌سابقه‌اي نفت توليد مي‌کند که مطمئنا ميزان توليد خود را تغيير نخواهند داد. اين امر دو احتمال آشکار را باقي مي‌گذارد:

 1 – اوپک هدف‌گذاري توليد خود را افزايش مي‌دهد تا به ايران اجازه دهد به بازار بازگردد. اين امر باعث کاهش قيمت نفت خواهد شد، زيرا اوپک رسما تمايل خود را به اشباع بازار نشان مي‌دهد، اما از آنجا که تغيير دادن سقف توليد اوپک نيازمند اجماع اعضا‌ است محتمل‌ترين نتيجه عدم تغيير سقف توليد است.

با تمام اين اخبار، هيچ تضميني وجود ندارد که مذاکرات به نتيجه برسد و تحريم‌هاي ايران لغو شود و بنابراين اوپک منتظر است ببيند چه اتفاقي رخ مي‌دهد. به علاوه اوپک اغلب به سقف توليد تعيين‌شده پايبند نيست. اين سازمان در ماه مي روزانه 31 ميليون و 500 هزار بشکه نفت توليد کرد که کاملا بالاتر از سقف 30 ميليون بشکه در روز است. اگر ايران به بازار بازگردد توليد اوپک حتي بالاتر از سقف تعيين شده خواهد شد.

در هر صورت ايران آنچه را که لازم است بدون توجه به اوپک انجام خواهد داد. اگر تحريم‌ها لغو شوند، اين کشور با توجه به نيازهاي داخلي خود آنچه را که در توان دارد براي افزايش توليد انجام خواهد داد.