نقدی بر سریال جنجالی سیروس مقدم

سریال پایتخت که این شب ها از شبکه یک سیما روی آنتن است، نقدهای زیادی را به خود اختصاص داده است که از آن جمله می توان به نقد معاون سیاسی استانداری مازندران اشاره کرد که معتقد است در این فیلم با نگاهی قومی لهجه، آداب و رسوم و روابط خانوادگی مازندرانی ها به سخره گرفته شده است.

ولی نگاه من به این سریال با دیگران فرق می کند. بنده معتقدم این سریال اگر چه ضعف های اساسی در بیان فرهنگ غنی طبری دارد ولی با ظرافت های خاصی سادگی و بی آلایشی مازنی ها را در مقابل شیله پیله داشتن فرهنگ مقابل به خوبی نشان می دهد.

فرهنگ مقابل فرهنگی است که اگر چه آدم هایش چند صباحی شاید در این شهر درن دشت ساکنند ولی همه به نوعی دچار مشکلات اخلاقی زیادی شده اند که بنده به چند مورد اشاره می کنم.

مثلا آن شاگرد آشپزخانه که در غیاب سر آشپز می خواهد ادعایی کرده باشد و جای او را پر کند گوشت ها را می سوزاند و در ادامه با سوء استفاده از سادگی نقی او را می فریبد و گوسفندش را می دزدد ولی در مقابل نقی او را می بخشد و با کمک خانواده اش او را در آماده کردن غذای آشپزخانه کمک می کند تا او از پس ادعایی که کرده برآید و پیش صاحبکارش کم نیاورد.

یا داماد شحشحانی که به خانواده خود رحم نمی کند و سر آنها کلاه می گذارد و چک را می دزدد و به این خانواده ساده و اصیل مازنی تهمت دزدی می زند.

و یا آن خانم که در سریال نقش همسر پوریا پورسرخ را بازی می کند خیلی راحت به یک زن مسلمان تهمت بی حیایی و بی عفتی می زند و احساس اش نسبت به نقی و هما این است که آنها با گرفتن اندکی پول دارند فیلم بازی می کنند در حالی که آن فرهنگ نادرست از آنها بازیگرانی ساخته که هم خودشان را و هم دیگران را به بازی می گیرند و برای همین این احساس را نسبت به نقی و هما هم دارند.

یا ان مرد زانتیا سوار که ناخواسته توسط کامیون ارسطو دچار سانحه می شود به هیچ کس اعتماد ندارد در حالی که در مقابل نقی انسانی است که همه را مانند خود می پندارد و برای همین به همه اعتماد دارد.

خانواده شحشحانی با بهره گیری از فرهنگ مقابل مازنی خیلی راحت می تواند آواره گی نقی و هما و خانواده شان را تحمل کند و در مقابل آن دختر دانشجو که هنوز وابسته به آن فرهنگ عظیم است نمی تواند این موضوع را تحمل کند و برای همین سفرش را به عقب می اندازد تا بتواند به آنها کمک کند.

بله باید هم خندید به این همه سادگی و بی آلایشی. آدمهایی که تا خرخره در منجلاب بد اخلاقی ها غرقند باید در این مناسبات روزمره بین این دو فرهنگ حق را به فرهنگ مقابل مازنی داده و به فرهنگ مازنی که بدور از دوز کلک است با ریشخند بنگرنند.

آدم های ساده ای که حاضرند توهین ها را بپذیرند تا رابطه ی نویسنده و خانومش خراب نشود. و یا درد اشک آور را تحمل کنند تا خانوم آقای دکتر پزشکی قانونی دچار مشکل نشود. بله بایدم خندید. برای فرهنگی که سالیانی است این سادگی ها را ندیده است، این ساده بودن و سادگی خنده دار است.

مردمی که راحت نمی خندند و یا راحت گریه نمی کنند از این که می بینند آنها خیلی راحت با دیدن یک فیلم کمیک در پزشکی قانونی با داشتن آنهمه مشکلات می خندند و خیلی راحت در عزای شحشحانی که خانواده اش برای آنها این همه مشکلات ایجاد کرده اند کمک می کنند و برای او گریه می کنند، ناراحتند.

فرهنگ مازنی واقعا فرهنگ مظلوم و غریبی است. آنها را همیشه یا با گیلانی ها و یا با گرگانی ها اشتباه می گیرند و معمولا در فیلم ها و سریال ها همه ی آنها را شمالی می خوانند. در حالی که این 3، سه فرهنگ سوای از هم هستند و هیچ سنخیتی با همدیگر ندارند. طنز بودن این مسئله آنقدر است که گویی آذری ها و یا کرد ها را با مازنی ها یکی بدانیم.

و در آخر روضه ای بخوانم و مویه ای بکنم برای مظلومیت عظیم مردم شناسی در ایران. فیلم های پلیسی و جنایی کارشناس می خواهد. فیلم های دینی و مذهبی کارشناس می خواهد. آیا فرهنگ کارشناس نمی خواهد. اگر در کنار سایر عوامل فیلم از یک مردم شناس نیز، این فیلم استمداد می گرفت باز هم دچار این مشکلات عدیده بود و دچار نگاه شاید قومدارانه می شد.

از نگاه دیگران

اعتراض یک مقام امنیتی استان مازندران به پخش سریال پایتخت

یک نماینده مجلس_ سریال بی محتوای پایتخت توهین آمیز است

بعد تحریر

امشب بعد از سریال پایتخت تلویزیون باز هم مثل همیشه از چند نفر در خیابان (میدان ساعت ساری) گزارش تهیه کرد  تا جوابیه ای باشد بر اعتراض برخی ولی جالب این که همگی مجیز گوی این رسانه ی میلی بودند و هیچکس هیچ اعتراضی نداشت. هر چند با توجه به متن بالا متوجه نگاه بیابینی بنده به این قضیه شده اید ولی می خواهم بگویم مگر می شود توی این همه آدم یک نفر مخالف نباشد. یا للعجب!!!