حدادعادل: فردوسي ، نماد ايراني و مسلمان بودن

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی شاهنامه فردوسی را حماسه ملی ایرانیان خواند و گفت: مردم ایران در هزار سال گذشته از شاهنامه فردوسی درس وطن خواهی و ایران دوستی گرفته اند .

غلامعلی حداد عادل در همایش هزاره شاهنامه افزود: یکی از علل ماندگاری شاهنامه ، خدمتی است که فردوسی با این کتاب به زبان فارسی کرده است. وی اضافه کرد: فردوسی در زمان و زمانه ای که به سود زبان فارسی نبود دیوانی با60 هزار بیت پخته ، روان و دلنشین پدید آورد که امروز نیز پس از هزار سال ، حتی مردم عامی و عادی کوچه و بازار آن را می فهمند . رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه زبان فارسی در کنار اسلام رشته پیوند همه اقوام ایرانی است گفت: فردوسی این نکته را خوب فهمیده بود و با شاهنامه خود این رشته پیوند را استوارتر کر

د. حداد عادل افزود: ما ایرانیان فارسی زبان امروزه حق داریم به خود ببالیم و افتخار کنیم که کتاب شعر کهنی با60 هزار بیت باقی مانده از هزار سال پیش داریم و می توانیم آن را همه جا و نزد همه فارسی زبانان بخوانیم ، بفهمیم و از آن لذت ببریم. وی ادامه داد: اینکه فردوسی هزار سال پیش با زبانی شعر گفته است که ما امروز آن زبان را به راحتی می فهمیم ، نشانه رکود و ایستایی و علامت نقص و ناتوانی زبان فارسی نیست بلکه دلیل قوت و قدرت این زبان و نشانه آن است که زبان فارسی پیش از زمان فردوسی تحول لازم را برای عبور از مراحل ابتدایی و مقدماتی تجربه کرده و صورت باثباتی یافته بود و همان زبان پس از فردوسی دستمایه سخنان و اشعار سعدی ، مولانا و حافظ شده و امروزه به ما رسیده است.

 نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: شاهنامه از آن جهت که پیوسته روح دلاوری ، جنگجویی و پهلوانی را در کالبد ایرانیان دمیده شایستگی خود را برای ماندگاری به اثبات رسانده است. حدادعادل با اشاره به اینکه ایران بزرگ تنها امروز نیست که دشمن دارد افزود: این سرزمین همیشه از کینه توزی ، حسد و آزمندی دشمنان و بیگانگان آسیب دیده و همواره از همه سو در خطر بوده است. وی خلاصه و محدود کردن شاهنامه به ستایش شاهان را بی انصافی دانست و اضافه کرد: شخصیت نخست شاهنامه و قهرمان قهرمانان قصه او رستم است نه کیکاووس ، نه جمشید و نه هیچ شاه دیگری .

 حداد عادل گفت: هزار سال است که شاهنامه خوانان با لحنی حماسی و بانگی بلندوصف رستم و دیگر نامداران ایران زمین را در شهرها ، روستاها و در میان عشایر و مرزداران می خوانند. وی افزود: گویی فردوسی با اشعار حماسی شاهنامه در شیپور جنگ می دمد و ایران و ایرانی را برای دفاع از این سرزمین بر می آشوبد.

حدادعادل شاهنامه را سراسر حکمت ، پند ، اخلاق و عبرت توصیف کرد و گفت: فردوسی دینداری خردمند با شخصیتی معنوی ، طبعی بلند و زبانی پیراسته از آلودگی است و کمتر شاعر بزرگی در زبان فارسی عفت کلام را در حد او رعایت کرده است. وی اضافه کرد با آنکه شاهنامه کتابی در وصف جنگ ها و ناکامی های شاهان است و متن آن به رزم و حاشیه آن به بزم اختصاص دارد اما فردوسی هرجا فرصتی به دست می آورد زبان به نصیحت می گشاید و به خردمندی ، عدل و داد ، پرهیز از دروغ ، رعایت شرم و حیا ، به دست آوردن دل زیردستان ، دوری از کینه و هواپرستی و رعایت اعتدال و دوری از سستی توصیه می کند.

حداد عادل از جمله نشانه های حکمت و دینداری را در شاهنامه ، توجه فردوسی به مرگ و فانی و گذرا بودن جهان دانست و گفت: شاهنامه فردوسی کتابی توحیدی و اخلاقی و دفتری در آموزش حکمت و مدرسه ای برای تربیت است. وی ادامه داد: شاهنامه فردوسی برهانی بر امکان همزیستی و آشتی پذیر بودن دو مفهوم ایرانی بودن و مسلمان بودن است و فردوسی نماد و مظهر اجتماعی این دو در یک شخص و شخصیت است.

 رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت:درست است که حدوث اسلام در ایران با لشکرکشی اعراب نو مسلمان بود اما بقای آن با پذیرش قلبی و فکری ایرانیان موجب شد ایرانیان در برابر جور خلفا بایستند اما در برابر اسلام نه تنها ایستادگی نکنند بلکه از جان و دل به خدمت آن درآمدند و برای اسلام سنگ تمام گذاشتند. وی افزود: کسانی که در سال های قبل از شهریور20 و حتی بعد از آن ، متاثر از سیاست های فرهنگی حاکم بر ایران سعی می کردند با تکیه و تاکید بر شاهنامه فردوسی ، اعتقاد به اسلام را در هویت ایرانی کمرنگ و بی رنگ سازند ، بهره ای نبردند و آنچه آنان را ناکام گذاشت چیزی جز شاهنامه و کسی جز فردوسی نبود.

حدادعادل گفت: شاهان بیدادگر هم اگر برای ماندگاری ، خود را به فردوسی و شاهنامه چسباندند اما این گناه از فردوسی نبود و مردمی که هم با شاهان و هم با شاهنامه آشنا بودند آنگاه که فرصت یافتند خود براساس کردارها داوری کردند و شاهنامه همچنان ماندگار ماند. همایش هزاره شاهنامه امروز در بنیاد ایران شناسی در حال برگزاری است.