هدفمندي يارانه ها با سينماداران چه كرد؟

اعتماد نوشت: آن روزها كه بحث هدفمندي يارانه ها مطرح شد خيلي ها كه دغدغه هنر و سينما داشتند و متفاوت از ديگران به اين موضوع فكر مي كردند، نخستين مساله يي كه ذهن شان را مشغول كرد اين بود كه آيا چراغ سينماي ايران با اين شرايط روشن مي ماند؟ اين مشكل به اشكال مختلف در همان روزها مطرح شد و هر كسي هم كه در عرصه سينما مسووليتي داشت به نوبه خود نويد برون رفت از اين بحران را داد. اما ماجرا به همين جا ختم نشد و چند ماه بعد از اجراي طرح هدفمندي يارانه ها صداي سينماداران درآمد و سرانجام خيلي هايشان مجبور شدند اعتراف كنند كه چاره يي جز بستن سينماها ندارند.

به گزارش انتخاب، با تاسيس سازمان سينمايي كشور كه هنوز نه هويت آن مشخص است و نه اعضاي آن، سينماداران، سينمادوستان و اهالي اش اميد اين را داشتند كه فكري به حال فيلم هاي فرهنگي و كم مخاطب كه در شرايط بدي اكران مي شوند و برچسبي نه چندان چسبان به سينماي ايران است، شود. اما نه تنها اين اتفاق نيفتاد بلكه باز هم فيلم هاي گيشه زمان و شرايط مناسب اكران را به خود اختصاص دادند و همچنان فيلم هاي مهم سينماي ايران كه حرف هاي خوبي هم براي گفتن داشتند بي سر و صدا در سالن هاي غير مهم اكران شدند.

 اين مساله تا جايي ادامه پيدا كرد كه در بهترين زمان ممكن يعني ماه رمضان، فيلم هايي باز اكران شدند كه تنها به حضور يك نفر و خيلي وقت ها بدون مخاطب به نمايش درآمد و اين درست از معدود زمان هايي بود كه چراغ سينماها بي دليل و با فيلم هاي بدون مخاطب روشن بود. اما در اين روزها كه فيلم هاي مهمي در صف اكران قرار دارند زمزمه تعطيلي سينماها آن هم به دليل بالابودن هزينه ها شنيده مي شود.
    
    
    
    چراغ ها خاموش مي شود
    چند روز پيش كه گلايه سينماداران بعد از ديدن قبوض آب و برق و گاز شنيده شد و اعلام كردند كه ديگر نمي توانند با اين شرايط فيلمي را روي پرده ببرند، محمدرضا صابري، سخنگوي سينمادران گفت: اگر چراغ يك سينما به خاطر بدهي آب، برق يا گاز خاموش شود، چراغ همه سالن هاي سينما خاموش خواهد شد. صابري در ميان حرف هايش به اين مساله اشاره كرد كه بعد از بحث هدفمندسازي يارانه ها، هيات مديره انجمن سينماداران جلسه يي با عليرضا سجادپور، مديركل اداره نظارت و ارزشيابي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي داشته و از او خواسته اند فكري به حال بالارفتن تعرفه هاي قبوض كنند.
    سينمادار ها قبل از اين مساله از تعرفه آموزشي و فرهنگي استفاده مي كردند و حالابعد از اجراي اين طرح قبوض سينماهايشان از صد هزار تومان به يك ميليون تومان رسيده كه حالااز عهده سينما خارج است.

    سخنگوي سينماداران با اعلام اين خبر صريحا گفت كه سجادپور خواست چند قبض جديد كه در آن قيمت ها بالارفته است به او داده شود و قرار شد جهت حمايت از سالن هاي نمايش، بليت 15درصد از ظرفيت خالي سينما خريداري و در اختيار نهادها و اقشار مختلف مردم قرار گيرد و طرح اين موضوع اگرچه به مرحله عمل نرسيد مي توانست به اندازه زيادي دلخوري سينمادارها را مرتفع كند. اما بنا به دلايل كاملانامعلوم و نامشخص اين موضوع اتفاق نيفتاد و اوضاع سينماهاي ايران آنقدر مشكلات دارد كه سينمادارها قبض به دست چاره يي جز بستن سينماهايشان و اعلام اين مساله پيدا نكردند.

اتفاقا در آخرين جلسه هيات مديره انجمن سينماداران اكثر اعضا هم اعلام كردند كه با اين وضع نمي توان دست به گريبان شد و سينما «آزادي» كه پرفروش ترين سينماي ايران است تا ساير سينماها با اين معضل روبرو هستند. يافتن چاره يي براي طرح هدفمندي يارانه ها كه قرار بود چاره يي براي بعضي از مشكلات باشد، حالادر دستور كار انجمن سينماداران و شوراي صنفي نمايش قرار گرفت و شورا هم موافقت كرد اگر راه حل اين مشكل پيدا نشود همه سينماها تعطيل شوند. اخطار براي قطع منابع انرژي تا امروز براي سينما آفريقا آمده است و اين تهديد مي تواند بدنه سينماي كشور را بلرزاند.
    
    
    هيچ سالني بسته نمي ماند
    مديركل نظارت و ارزشيابي با شنيدن اين حرف ها، اميد برطرف شدن اين مشكل را داد و گفت كه هيچ سينمايي به دليل بدهي بسته نمي شود و اين موضوع از طريق شوراي عالي سينما قابل پيگيري است. سجادپور كه هميشه در دقايق آخر مژده حل شدن مشكلات را به يك باره مي دهد اشاره كرد كه افزايش قبوض برق، آب و گاز سينماها اواخر سال گذشته به دقت بررسي و در جلسه خرداد شوراي عالي سينما طرح شد و قرار است حمايتي صورت بگيرد. اما هيچ وقت زمان اين حمايت اعلام نشد و مشخص نشد دقيقا از چه طريق و با كدام بودجه اين مشكل مي تواند مرتفع شود و آيا 15درصد بليت سينماها كه قرار بود توسط دولت خريداري شود و در دست مردم قرار بگيرد، فقط درباره فيلم هاي نظر كرده با اهداي جوايز آنچناني اتفاق مي افتد يا اينكه همه فيلم ها مشمول اين قانون نانوشته مي شوند؟
    براي روشن تر شدن موضوع و شنيدن اين مشكلات از زبان سينماداران به چند سينما سر زدم. همان سينماهايي كه در مركز شهر و مكان ها پررفت و آمد قرار دارند. قرار بود با مديران اين سينماها حرف بزنم و اگر ميسر شد قبض آب و برق و گاز سينماهايشان را قبل و بعد از طرح هدفمندي يارانه ها ببينم. سينما پارس يكي از سينماهاي خصوصي در ميدان انقلاب و كنار سينما مركزي است. خسرو مصلحتي مدير اين سينما از طرح چنين موضوعي استقبال كرد: «چند روز اخير در روزنامه ها اينطور مطرح شده است كه سينماداران مي خواهند اعتصاب كنند و درهاي سالن سينما را ببندند. حرف هاي اين چند روز از سوي سينماداران تهديد نيست و اگر همين رويه طي شود درهاي سالن هاي سينما بدون اينكه كسي بخواهد بسته مي شود.» مصلحتي قبوض آب و برق سينما پارس را كنار هم گذاشت و ادامه داد: «980 هزار تومان پول آب براي اين ماه سينما در نظر گرفته شده است و قبض برق هم يك ميليون تومان است. حالاوارد زمستان نشده ايم كه پول گاز را حساب كنيم. اين در حالي است كه قبل از اجراي طرح هدفمندي 100 هزار تومان پول آب برايمان منظور مي شد و برق هم همانطور كه خودتان مي بينيد حدود 200 هزار تومان بود.»
    مدير سينما پارس در كنار اين مسائل از مشكل ديگري هم حرف زد كه طرح آن با سينماداران در اين شرايط شايد خيلي درست نباشد: «جديدا از دارايي آمده اند و به ما مي گويند ماليات همه سال ها را كه نداديد يك جا پرداخت كنيد. سينما پارس يكي از همان سينماهايي است كه ابتدا به عنوان يك شركت ثبت شد و كار خود با اكران فيلم ادامه داد.

اين شركت تا الان چيزي حدود 14 ميليون تومان ماليات معوقه دارد و اگر اين مساله جدي باشد قطعا به كار خود پايان مي دهيم.»

    سينما پارس در يك شب جمعه پاييزي، بهترين زمان براي فيلم ديدن، حدود 10 مخاطب داشت. عايدي اين سينما از اين شب چيزي حدود 30 هزار تومان بود كه بنا به گفته مديرش بايد تمام و كمال براي پرداخت قبوض و بدهي ها كنار گذاشته شود. اين در حالي است كه مردم پرديس هاي مختلف سينمايي اين كشور براي فيلم ديدن انتخاب مي كنند و همين مي تواند لطمه بزرگي به بخش خصوصي و سينماهاي خاطره انگيز و قديمي كشور بزند. لطمه يي كه بعدتر و درست زمان تعطيلي چيزي جز آه و افسوس و نقل خاطراتي از آن مكان كه بخشي از نوستالوژي هاي جمعي ما را تشكيل مي دهد، در پي ندارد.

 لابه لاي صحت هاي مصلحتي اين نكته به دفعات شنيده مي شد كه سينماهاي بزرگ و همان پرديس ها خيلي به دنبال يافتن راه چاره براي پرداخت اين قبوض نيستند. اين موضوع ظاهرا تنها خواب را چشمان سينماداراني كه با همت خودشان فيلم روي پرده مي برند، ربوده و سينماهاي دولتي از كمك هاي مختلفي كه دولت با بهانه يا بدون بهانه به آنها تزريق مي كند، برخوردارند. به همين خاطر است كه سينماهاي انقلاب به پايين، همان هايي كه در خيابان جمهوري و پايين تر قرار دارند نه مخاطب دارند و نه مي توانند خيلي به روز باشند.
    
    
    سينماهاي دولتي مشكلي ندارند
    حرف هاي يك سينمادار براي قضاوت كردن در اين مورد كه آيا هدفمندي يارانه ها دسته بندي فقير و غني در سينما هم به وجود آورده يا خير، كافي نبود. براي همين به سينما فلسطين، مكان برگزاري جشنواره هاي ريز و درشت داخلي سري زدم تا بتوانم با مدير آنجا به عنوان يك سينماي دولتي صحبت كنم. اتفاقا او هم حرف هاي مصلحتي را تاييد كرد: «سينما فلسطين تفاوت چنداني قبل و بعد از طرح هدفمندي يارانه ها نكرده است.

 اين سينما دولتي است و پول آن از يك جيب در جيب ديگري مي رود و اين پول آنقدر مي چرخد تا چرخه اين سينما را تامين كند. اين قضيه براي سينماهايي مثل فلسطين، قدس، بهمن و پرديس ها كه مالكان قدري دارند جدي نيست.»

    واقعيت هم همين بود. قبض دو ميليوني پول آب پشت مدير سينما فلسطين را نلرزانده بود. مديران سينماهاي دولتي از صحبت كردن در اين مورد سر باز زدند و ترجيح دادند كه وقتي دغدغه يي نيست، حرفي به ميان نياورند. حتي مدير سينما فلسطين بيانيه مدير انجمن سينماداران را هم خيلي به رسميت نشناخت و گفت اين بيانيه ها چندان مورد نظر ما نيست و من معتقدم اين حرف ها بيشتر نظرات شخصي است تا دغدغه سينماداران.

 در آن بيانيه انجمن سعي كرده بود راه حلي براي قبوض سر سام آور پيدا كند و به همين دليل موضوع را در قالب يك مشكل به مدير نظارات و ارزشيابي و مديران بالاتر سينمايي مطرح كرده بود و براي همدردي و نمايش اتحاد ميان سينماداران و اعتراض به چنين اتفاقي گفته بود در صورت حل نشدن مشكل طرح هدفمندي يارانه ها، همه سينماها بسته خواهد شد. اين شكاف دقيقا همان چيزي است كه حالادر ميان سينماداران هم ديده مي شود. همان چيزي كه به واسطه طرحي غير دقيق و بدون مطالعه به وجود آمده و حالابعد از گذشت ماه ها از اجراي اين طرح نه تنها تعادل در جامعه ايجاد نشده، بلكه در بخش ها مختلف جامعه هم شكاف هاي كاذب به وجود آمده است. شكاف هايي كه قبل از اجراي اين طرح به سينما كشيده نشده بود و امثال سينما پارس با همت مديران خود، چراغ هايشان را براي همان 10 نفر مخاطب روشن نگه مي داشتند.