روز هيجدهم ماه ذىالحجه، يادآور روز مهمى در تاريخ است. روزى است که رسول خدا(ص) پس از انجام حج در سال دهم هجرى به هنگام مراجعت به مدينه، مردم را در وادى «غدير» جمع کرد و فرمان خدا يعنى نصب حضرت على(ع) به امامت و ولايت بر امت را به آنان ابلاغ کرد. و آن جا بود که آيه 3 سوره مائده(اَلْيوْمَ اَکْمَلْتُ لَکُمْ دينَکُم، وَ أَتْمَمْتُ عَلَيکُمْ نِعْمَتى، وَ رَضيتُ لَکُمُ الاْسْلامَ دِيناً) نازل شد. و خداوند با برگزيدن حضرت على(ع) به امامت امت، دين اسلام را کامل گردانيد و دشمنان آن را نااميد و مأيوس ساخت.
به گزارش انتخاب به نقل از ایسنا، اين روز را بايد به حق از عظيمترين اعياد ناميد، همانگونه که در روايات بر اهميت فراوان اين روز و برترى آن بر ساير اعياد تأکيد شده است.
در ادامه بر اساس متون ديني، فضيلت و اعمالي كه براي اين روز وارد شده است را يادآور ميشويم:
فضيلت روز عيد غدير:
در روايتى از امام رضا (ع) مىخوانيم که فرمود: «روز قيامت، چهار روز را که زينت بستهاند به نزد عرش الهى آورند: روز عيد اضحى (قربان) روز عيد فطر، روز جمعه و روز عيد غدير. ولى در آن ميان، روز عيد غدير، از نظر زيبايى، مانند ماه است ميان ستارگان».
در همان روايت، از اين روز، به عنوان «عيد اکبر» ياد شده است; روزى که گناهان شيعيان (توبه کار) امير مؤمنان(ع) بخشيده مىشود و اين روز، روز شادى و سرور است، روزى است که در آن تبسم بر چهره مؤمنان نقش مىبندد.
در روايت ديگرى آمده است که از امام صادق(ع) پرسيدند: آيا براى مسلمانان غير از عيد فطر و عيد اضحى (قربان) عيد ديگرى نيز وجود دارد؟ فرمود: آرى. عيدى که از آن دو روز، باعظمتتر و شريفتر است، و آن روزى است که پيامبر اکرم(ص)، على (ع) را براى امامت امت نصب فرمود و در روايت ديگر فرمود: آن روز هيجدهم ذىالحجه است.
به هر حال، شايسته است در اين روز مسلمانان با تشکيل مجالس جشن و سرور و مديحهسرايى و سخنرانى درباره روز عيد غدير و مسأله امامت امت و مناقب و فضايل امير مؤمنان (ع)، آن را گرامى بدارند و فرزندان و جوانان و نوجوانان خود را با مسأله ولايت اميرمؤمنان على (ع) و منابع آن از کتاب و سنّت و تاريخ آشناتر سازند.
اعمال روز عيد غدير:
براى اين روز اعمال متعددى روايت شده است:
1ـ روزه گرفتن است که در روايتى از امام صادق (ع) روزه در چنين روزى برابر روزه شصت ماه شمرده شده و در روايتى روزه روز غدير خم کفّاره شصت سال است.
2ـ مرحوم «شيخ کفعمى» در كتاب «بلدالامين» غسل اين روز را مستحب دانسته است.
3ـ احسان و نيکى به برادران مؤمن.
در روايتى از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند:
"اين روز، روز عبادت است و روز اطعام و نيکى کردن و احسان به برادران دينى است".
در روايت ديگرى امام رضا (ع) فرمود: کسى که در اين روز، به خانواده و برادران مؤمن خود، توسعه در رزق و بخششها و انفاقها دهد؛ خداوند روزى او را زياد مىگرداند.
4ـ زيارت امير مؤمنان على (ع) در اين روز بسيار بافضيلت است.
در روايتى از ابن ابىنصر (يکى از ياران برجسته امام رضا (ع)) نقل شده است که حضرت به وى فرمود:
"هرجا که هستى سعى کن در روز عيد غدير، خود را به کنار قبر مطهّر اميرمؤمنان (ع)برسانى، چراکه در اين روز خداوند گناهان بسيارى از مردان و زنان مسلمان را مىبخشد و دو برابر کسانى که خداوند آنها را در ماه رمضان و شب قدر و شب عيد فطر از دوزخ آزاد مىکند، در چنين روزى از آتش جهنّم رهايى مىدهد".
براى اميرمؤمنان (ع) در اين روز زيارتهايى نقل شده است که معروفترين آن، زيارت معروف «امينالله» است که مىتوان آن را از نزديک و يا از راه دور، خطاب به اميرمؤمنان (ع) خواند و ديگري زيارت مخصوصه اميرمؤمنان در روز عيد غدير است.
زيارت امينالله را ميتوانيد با مراجعه به نشاني اينترنتي زير مطالعه كنيد:
http://www.erfan.ir/farsi/mafatih218
همچنين زيارت مخصوصه اميرمؤمنان را ميتوانيد در نشاني كه در ادامه ميآيد مشاهده كنيد:
http://www.erfan.ir/farsi/mafatih226
5ـ امام رضا (ع) فرمودند:
در چنين روزى که روز عيد و تبريک گفتن به يکديگر است، مناسب است مؤمنان وقتى به يکديگر مىرسند اين جملات را بگويند:
«اَلْحَمْدُ للهِِ الَّذى جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّکينَ بِوِلايةِ اَميرِالْمُؤْمِنينَ وَالاَْئِمَّةِ»
ستايش خاص خدايى است که قرار داد ما را از تمسکجويان به ولايت اميرمؤمنان و ساير امامان عليهم السلام.
6ـ در چنين روزى وقتى برادر مؤمنت را ملاقات کردى بگو:
«اَلْحَمْدُ للهِِ الَّذى اَکْرَمَنا بِهذَا الْيوْمِ، وَجَعَلَنا مِنَ الْمُؤْمِنينَ،
ستايش خاص خدايى است که گرامى داشت ما را به اين روز و قرارمان داد از ايمان آورندگان و
وَجَعَلَنا مِنَ»الْمُوفينَ بِعَهْدِهِ اِلَينا، وَميثاقِهِ الَّذى واثَقَنا بِهِ، مِنْ وِلايةِ وُلاةِ اَمْرِهِ،
قرارمان داد از وفاکنندگان به عهدى که با ما کرده بود و پيمانى که با ما بسته بود از ولايت سرپرستان امر دين او
وَالْقُوّامِ بِقِسْطِهِ، وَلَمْ يجْعَلْنا مِنَ الْجاحِدينَ وَالْمُکَذِّبينَ بِيوْمِ الدّينِ.
و برپادارندگان عدلش و قرارمان نداد از منکران و تکذيب کنندگان روز جزا.
7ـ دعاى ندبه را در اين روز بخواند كه اين دعا را نيز ميتوانيد با مراجعه به آدرس زير قرائت كنيد:
http://persian.makarem.ir/prayer/?gid=132
8ـ مرحوم «سيد بن طاووس» به سند صحيح از امام صادق (ع) نقل مىکند که در روز غدير، دو رکعت نماز بخوان، پس از نماز به سجده برو و صد مرتبه خدا را شکر کن (مثلاً بگو: شکراً لِلّه) و سر از سجده بردار و اين دعا را بخوان:
اَللّـهُمَّ اِنِّى اَسْئَلُکَ بِاَنَّ لَکَ الْحَمْدَ، وَحْدَکَ لا شَريکَ لَکَ، وَاَنَّکَ واحِدٌ اَحَدٌ صَمَدٌ،
خدايا از تو درخواست کنم بدان که از براى توست ستايش يگانهاى که شريک ندارى و تويى يکتاى يگانه بى نياز،
لَمْ تلِدْ وَلَمْ تُولَدْ، وَلَمْ يکُنْ لَکَ کُفُواً اَحَدٌ،
که فرزندى ندارى و فرزند کسى نيستى و نيست برايت همتايى هيچ کس
وَاَنَّ مُحَمّداً عَبْدُکَ وَرَسُولُکَ صَلَواتُکَ عَلَيهِ وَآلِهِ، يا مَنْ هُوَ کُلَّ يوْم فى شَاْن،
و براستى محمّد بنده و رسول توست درودهاى تو بر او و آلش باد، اى که هر روز درکارى هستى،
کَما کانَ مِنْ شَاْنِکَ اَنْ تَفَضَّلْتَ عَلَىَّ، بِاَنْ جَعَلْتَنى مِنْ اَهْلِ اِجابَتِکَ، وَاَهْلِ دِينِکَ
چنانچه از شأن تو بود که بر من تفضل فرمودى به اينکه مرا از اهل اجابتت و از اهل دينت
وَاَهْلِ دَعْوَتِکَ، وَوَفَّقْتَنى لِذلِکَ فى مُبْتَدَءِ خَلْقى، تَفَضُّلاً مِنْکَ وَکَرَماً وَجُوداً،
و اهل دعوتت قرار دادى و موفقم داشتى بدان در آغاز آفرينشم از روى تفضل و کرم و بخششت
ثُمَّ اَرْدَفْتَ الْفَضْلَ فَضْلاً، وَالْجُودَ جُوداً، وَالْکَرَمَ کَرَماً، رَاْفَةً مِنْکَ وَرَحْمَةً،
سپس دنبال آوردى اين فضل را به فضلى دگر و اين بخشش را به بخششى دگر و اين کرم را به کرمى دگر که آن هم از روى مهر و رحمتت بود
اِلى اَنْ جَدَّدْتَ ذلِکَ الْعَهْدَ لى تَجْديداً بَعْدَ تَجديدِکَ خَلْقى،
تا بدان جا که تازه کردى اين عهد را برايم از نو پس از تجديد آفرينشم
وَکُنْتُ نَسْياً مَنْسِياً ناسِياً ساهِياً غافِلاً، فَاَتْمَمْتَ نِعْمَتَکَ بِاَنْ ذَکَّرْتَنى ذلِکَ،
در صورتى که من در فراموشى بودم و فراموشکارى و بى خبرىو غفلت پس تو نعمتت را بر من تمام کردى به اين که آن را به يادم انداختى
وَمَنَنْتَ بِهِ عَلَىَّ، وَهَدَيتَنى لَهُ، فَلْيکُنْ مِنْ شَاْنِکَ يا اِلهى وَسَيدى وَمَولاىَ
و بدان بر من منّت نهادى و بر آن راهنماييم کردى پس همچنان بايد از شأن تو باشد اى معبود و آقا و مولاى من
اَنْ تُتِمَّ لى ذلِکَ، وَلاتَسْلُبَنيهِ حَتّى تَتَوَفّانى عَلى ذلِکَ،
که تمام کنى برايم آن نعمت را و از من سلب نفرمايى آن را تا هنگامى که بميرانيم بر آن
وَاَنتَ عَنّى راض، فَاِنَّکَ اَحَقُّ الْمُنعِمينَ اَنْ تُتِمَّ نِعمَتَکَ عَلَىَّ، اَللّـهُمَّ
در حالى که تو از من خشنود باشى که براستى تو سزاوارترين نعمت بخشانى که نعمتت را بر من به پايان رسانى خدايا
سَمِعْنا وَاَطَعْنا وَاَجَبْنا داعِيکَ بِمَنِّکَ، فَلَکَ الْحَمْدُ غُفْرانَکَ رَبَّنا وَاِلَيکَ
شنيديم و پيروى کرديم و خواننده ات را اجابت کرديم به لطف تو پس از آن توست حمد و آمرزشت را خواهانيم پروردگارا و به سوى توست
الْمَصيرُ، امَنّا بِاللهِ وَحْدَهُ لا شَريکَ لَهُ، وَبِرَسُولِهِ مُحَمَّد صَلَّى اللهُ عَلَيهِ
بازگشت ايمان داريم به خداى يگانهاى که شريک ندارد و به رسولش محمّد صلى اللّه عليه و
وَآلِهِ،وَصَدَّقْنا وَاَجَبْنا داعِىَ اللهِ،وَاتَّبَعْنَاالرَّسُولَ فى مُوالاةِ مَوْلينا
آله و تصديق کرديم و اجابت کرديم داعى خدا را و پيروى کرديم از رسول (او) در مورد دوستى و اطاعت مولايمان
وَمَوْلَى الْمُؤْمِنينَ، اَميرِالْمُؤْمِنينَ عَلِىِّ بْنِ اَبيطالِب، عَبْدِاللهِ وَاَخى رَسُولِهِ،
و مولاى مؤمنان امير مؤمنان على بن ابى طالب بنده خدا و برادر رسول او
وَالصِّدِّيقِ الاَْکْبَرِ، وَالْحُجَّةِ عَلى بَرِيتِهِ، اَلمُؤَيدِ بِهِ نَبِيهُ وَدينَهُ الْحَقَّ
و صديق اکبر و حجت او بر آفريدگانش آن که خداوند پيامبرش و دين حق
الْمُبينَ، عَلَماً لِدينِ اللهِ، وَخازِناً لِعِلْمِهِ، وَعَيبَةَ غَيبِ اللهِ، وَمَوْضِعَ سِرِّ اللهِ،
آشکارش را بوسيله او تاييد کرد نشانه و پرچم دين خدا و خزينه دار دانش او و گنجينه غيب خدا و جايگاه راز خدا
وَاَمينَ اللهِ عَلى خَلْقِهِ، وَشاهِدَهُ فى بَرِيتِهِ، اَللّـهُمَّ رَبَّنا اِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً
و امين خدا بر خلق او و گواه او در آفريدگانش خدايا اى پروردگار ما ما شنيديم منادى
ينادى لِلاْيمانِ، اَنْ امِنُوا بِرَبِّکُمْ فَـامَنّا، رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا، وَکَفِّرْ عَنّا
را که ندا مىکرد براى ايمان (و مىگفت) ايمان آوريد به پروردگارتان پروردگارا ما هم ايمان آورديم پس بيامرز گناهانمان را و بديهامان
سَيئاتِنا، وَتَوَفَّنا مَعَ الاَْبْرارِ، رَبَّنا وَ اتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِکَ، وَلا
را پوشيده دار و ما را با نيکان بميران پروردگارا عطا کن به ما چيزى را که بوسيله فرستادگانت به ما وعده دادى و
تُخْزِنا يوْمَ الْقِيمَةِ، اِنَّکَ لا تُخْلِفُ الْميعادَ، فَاِنّا يا رَبَّنا بِمَنِّکَ وَلُطْفِکَ اَجَبْنا
در روز رستاخيز رسوايمان مکن که براستى تو خلف وعده نمىکنى، پس ما اى پروردگار به احسان و لطف تو اجابت کرديم
داعِيکَ، وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ وَصَدَّقْناهُ، وَصَدَّقْنا مَوْلَى الْمُؤْمِنينَ، وَکَفَرْنا
داعى تو را و پيروى کرديم از رسول تو و تصديقش کرديم و نيز تصديق کرديم مولاى مؤمنان را و کافر شديم
بِالْجِبْتِ وَالطّاغُوتِ، فَوَلِّنا ما تَوَلَّينا، وَاحْشُرْنا مَعَ اَئِمَّتِنا، فَاِنّا بِهِمْ
به جبت و طاغوت (غاصبان حقوق آن حضرت) پس والى ما گردان آن را که ما به ولايت برگزيديم و با امامانمان محشورمان کن که براستى ما بديشان
مُؤْمِنُونَ مُوقِنُونَ، وَلَهُمْ مُسَلِّمُونَ، امَنّا بِسِرِّهِمْ وَعَلانِيتِهِمْ، وَشاهِدِهِمْ
ايمان و اعتقاد داريم و تسليم آنانيم ايمان داريم بر نهانشان و آشکارشان و حاضرشان
وَغائِبِهِمْ، وَحَيهِمْ وَمَيتِهِمْ، وَرَضينا بِهِمْ اَئِمَّةً وَقادَةً وَسادَةً، وَ حَسْبُنا بِهِمْ
و غايبشان و زندهشان و مردهشان و خشنوديم به امامتشان و آقاييشان و همانها ما را در
بَينَنا وَبَينَ اللهِ دُونَ خَلْقِهِ، لا نَبْتَغى بِهِمْ بَدَلاً، وَلا نَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِمْ وَليجَةً،
مابين خود و خدا از ساير خلق کافى هستند نجوييم بجاى ايشان بدلى و نگيريم جز ايشان همدمى (يا معتمدى)
وَبَرِئْنا اِلَى اللهِ مِنْ کُلِّ مَنْ نَصَبَ لَهُمْ حَرْباً مِنَ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ مِنَ الاَْوَّلينَ
و بيزارى جوييم به درگاه خدا از هر که برپا کند در برابرشان جنگى از جن و انس از اوّلين
وَالاْخِرينَ، وَ کَفَرْنا بِالْجِبْتِ وَالطّاغُوتِ وَالأَوْثانِ الأَرْبَعَةِ، وَاَشْياعِهِمْ
و آخرين و کافر شديم به جبت و طاغوت و بتهاى چهارگانه و دنبال روندگان
وَاَتْباعِهِمْ، وَکُلِّ مَنْ والاهُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ، مِنْ اَوَّلِ الدَّهرِ اِلى آخِرِهِ،
و پيروانشان و هر که دوستشان دارد از جن و انس از آغاز روزگار تا پايان آن
اَللّـهُمَّ اِنّا نُشْهِدُکَ اَنـّا نَدينُ بِما دانَ بِهِ مُحَمَّدٌ وَ الُ مُحَمَّد، صَلَّى اللهُ عَلَيهِ
خدايا تو را گواه مىگيريم که ما متدين هستيم بدانچه متدين شد بدان محمّد و آل محمّد درود خدا بر او
وَعَلَيهِمْ، وَقَوْلُنا ما قالُوا، وَدينُنا ما دانُوا بِهِ، ما قالُوا بِهِ قُلْنا، وَما دانُوا بِهِ
و برايشان باد و گفتار ما همان است که آنها گفتند و دين ما همان است که آنها متدين بدان بودند هرچه را آنان گفتند ما هم گفتيم و هرچه را آنان متدين شدند
دِنّا، وَما اَنْکَرُوا اَنْکَرْنا، وَمَنْ والَوْا والَينا، وَمَنْ عادَوْا عادَينا، وَمَنْ لَعَنُوا
ما هم شديم و هرچه را انکار کردند ما انکار کرديم و هرکه را دوست داشتند دوست داريم و هر که را دشمن دارند دشمن داريم و هر که را لعن کردند
لَعَنّا، وَمَنْ تَبَرَّؤُا مِنْهُ تَبَرَّاْنا مِنْهُ، وَمَنْ تَرَحَّمُوا عَلَيهِ تَرَحَّمْنا عَلَيهِ، آمَنّا وَ
لعن کنيم و از هر که بيزارى جستند بيزارى جوئيم و بر هر که ترحم کردند ترحم کنيم ايمان آورديم
سَلَّمْنا، وَ رَضينا وَ اتَّبَعْنا مَوالِينا صَلَواتُ اللهِ عَلَيهِمْ، اَللّـهُمَّ فَتَمِّمْ لَنا ذلِکَ
و تسليم و خشنود گشتيم و پيروى کرديم از سرورانمان درودهاى خدا بر ايشان باد خدايا پس تو آن را براى ما تکميل کن
وَلاتَسْلُبْناهُ، وَ اجْعَلْهُ مُسْتَقِرّاً ثابِتاً عِنْدَنا، وَلا تَجْعَلْهُ مُسْتَعاراً، وَاَحْينا
و از ما سلب مفرما و آن را پايگاهى ثابت در پيش ما قرار ده و پايگاه عاريت و موقتش قرار مده و زنده مان
ما اَحْييتَنا عَلَيهِ، وَاَمِتْنا اِذا اَمَتَّنا عَلَيهِ، الُ مُحَمَّد اَئِمَّتُنا، فَبِهِمْ نَاْتَمُّ وَاِياهُمْ
دار بر همان تا هرگاه که زندهمان دارى و بميرانمان بر آن هرگاه ميراندى مان، آل محمّد پيشوايان مايند به آنها اقتدا کنيم و آنان را
نُوالى، وَعَدُوَّهُمْ عَدُوَّ اللهِ نُعادى، فَاجْعَلْنا مَعَهُمْ فِى الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ وَمِنَ
دوست داريم و دشمنشان را که دشمن خداست دشمن داريم پس ما را در دنيا و آخرت با ايشان قرار ده و از
الْمُقَرَّبينَ، فَاِنّا بِذلِکَ راضُونَ، يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ.
مقربان درگاهت گردان که براستى ما به همان خشنوديم اى مهربانترين مهربانان.
پس از پايان دعا، بار ديگر به سجده برو و صد مرتبه الحمد لله و صد مرتبه شکراً للهِ بگو.
امام (ع) در ادامه فرمود: هر کس که اين عمل را بجا آورد، پاداش کسى را دارد که در روز غدير، نزد رسول خدا(ص) بوده و با آن حضرت بيعت کرده است.(مرحوم محدّث قمى مىگويد: بهتر است که اين نماز نزديک ظهر انجام شود که مقارن نصب حضرت على (ع)به خلافت بوده است).
9ـ از «شيخ مفيد»(رحمة الله عليه) نقل شده است که اين دعا را در روز «غدير» مىخوانى:
اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّد نَبِيکَ، وَعَلِىٍّ وَلِيکَ، وَالشَّاْنِ وَالْقَدْرِ الَّذى
خدايا از تو درخواست کنم به حق محمّد پيامبرت و به حق على ولى تو و بدان منزلت و مرتبهاى که بدان
خَصَصْتَهُما بِهِ دُونَ خَلْقِکَ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَعَلِىٍّ، وَاَنْ تَبْدَءَ بِهِما
وسيله آن دو را از ساير مخلوق خود اختصاص دادى که درود فرستى بر محمّد و على و از آنان شروع کنى
فى کُلِّ خَير عاجِل، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد الاَْئِمَّةِ الْقادَةِ،
در دادن هر خيرى که فورى است خدايا درود فرست بر محمّد و آل محمّد پيشوايان رهبر
وَالدُّعاةِ السّادَةِ، وَالنُّجُومِ الزّاهِرَةِ، وَالاَْعْلامِ الْباهِرَةِ، وَساسَةِ الْعِبادِ،
و خوانندگان بزرگ و سرور و ستارگان درخشان و نشانههاى فروزان و تدبيرکنندگان کار بندگان
وَاَرْکانِ الْبِلادِ، وَالنّاقَةِ الْمُرْسَلَةِ، وَالسَّفينَةِ النّاجِيةِ، اَلْجارِيةِ فِى اللُّجَجِ
و پايههاى جاهاى آباد و ناقه فرستاده شده و کشتى نجات که روان است در درياهاى
الْغامِرَةِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، خُزّانِ عِلْمِکَ، وَاَرْکانِ
ژرف پرآب خدايا درود فرست بر محمّد و آل محمّد گنجينههاى دانشت و پايههاى
تَوْحِيدِکَ، وَدَعآئِمِ دينِکَ، وَمَعادِنِ کَرامَتِکَ، وَصَفْوَتِکَ مِنْ بَرِيتِکَ،
محکم توحيد تو و ستونهاى دين تو و معدنهاى کرامتت و برگزيدگان از خلقت
وَخِيرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ، اَلاَْتْقِيآءِ النُّجَبآءِ الاَْبْرارِ، وَالْبابِ الْمُبْتَلى بِهِ
و بهترين آفريدگانت آن پرهيزکاران و برگزيدگان نيکوکار و درگاهى که مورد ابتلاى مردم است
النّاسُ، مَنْ اَتاهُ نَجى، وَمَنْ اَباهُ هَوى، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ
هر که بدان درگاه آمد نجات يافت و هرکه سرباز زد سقوط کرد خدايا درود فرست بر محمّد و آل
مُحَمَّد، اَهْلِ الذِّکْرِ الَّذينَ اَمَرْتَ بِمَسْئَلَتِهِمْ، وَذَوِى الْقُرْبَى الَّذينَ اَمَرْتَ
محمّد اهل ذکرى که دستور فرمودى بپرسش مسائل از آنها و خويشاوندانى که دستور فرمودى
بِمَوَدَّتِهِمْ، وَفَرَضْتَ حَقَّهُمْ، وَجَعَلْتَ الْجَنَّةَ مَعادَ مَنِ اقْتَصَّ اثارَهُمْ، اَللّهُمَّ
به دوست داشتنشان و حقشان را واجب کردى و بهشت را بازگشتگاه (و سرمنزل) کسى قرار دادى که آثارشان را پيروى کند خدايا
صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، کَما اَمَرُوا بِطاعَتِکَ، وَنَهَوْا عَنْ مَعْصِيتِکَ،
درود فرست بر محمّد و آل محمّد چنانچه دستور پيروى تو را دادند و از نافرمانيت نهى کردند
وَدَلُّوا عِبادَکَ عَلى وَحْدانِيتِکَ، اَللّـهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّد نَبِيکَ
و بندگانت را به يگانگيت راهنمايى کردند خدايامن از تو مىخواهم به حق محمّد پيامبرت
وَ نَجيبِکَ، وَ صَفْوَتِکَ وَ اَمينِکَ، وَ رَسُولِکَ اِلى خَلْقِکَ، وَ بِحَقِّ
و گرامى و برگزيده و امين تو و فرستادهات بسوى خلق و به حق
اَميرِالْمُؤْمِنينَ، وَيعْسُوبِ الدّينِ، وَقآئِدِ الْغُرِّ الْمُحَجَّلينَ، اَلْوَصِىِّ الْوَفِىِّ،
اميرمؤمنان و پيشواى دين و رهبر سفيدرويان آن وصى با وفا
وَالصِّدّيقِ الاَْکْبَرِ، وَالْفارُوقِ بَينَ الْحَقِّ وَالْباطِلِ، وَالشّاهِدِ لَکَ، وَالدّالِّ
و صديق اکبر و جداکننده بين حق و باطل و گواه تو و راهنمايى کننده
عَلَيکَ، وَالصّادِعِ بِاَمْرِکَ، وَالْمُجاهِدِ فى سَبيلِکَ، لَمْ تَاْخُذْهُ فيکَ لَوْمَةُ
بر تو و آشکار کننده دستورت و جهادکننده در راهت آن که نگيردش (و ناراحتش نکند) درباره تو ملامت
لائِم، اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَنْ تَجْعَلَنى فى هذَا الْيوْمِ
ملامت کنندهاى که درود فرستى بر محمّد و آل محمّد و مرا قرار دهى در اين روزى
الَّذى عَقَدْتَ فيهِ لِوَلِيکَ الْعَهْدَ فى اَعْناقِ خَلْقِکَ، وَاَکْمَلْتَ لَهُمُ الدّينَ مِنَ
که بستى براى ولى خود پيمان (امامت) را در گردن خلق خود و کامل گرداندى براى آنها دين را از
الْعارِفينَ بِحُرْمَتِهِ، وَالْمُقِرّينَ بِفَضْلِهِ، مِنْ عُتَقآئِکَ وَطُلَقائِکَ مِنَ النّارِ،
عارفان به حرمتش و اقرارکنندگان به فضل او از آزادشدگان و رهاشدگانت از آتش
وَلا تُشْمِتْ بى حاسِدِى النِّعَمِ، اَللّـهُمَّ فَکَما جَعَلْتَهُ عيدَکَ الاَْکْبَرَ،
و شاد مکن نسبت به من حسودانم را در نعمتهايت خدايا چنانچه آن را عيد بزرگ خود قرار دادهاى
وَ سَمَّيتَهُ فِى السَّمآءِ يوْمَ الْعَهْدِ الْمَعْهُودِ، وَ فِى الاَْرْضِ يوْمَ الْميثاقِ
و ناميدى آن را در آسمان روز عهد معهود و در زمين روز پيمان گرفتن
الْمَاْخُوذِ، وَالْجَمْعِ الْمَسْئُولِ، صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَقْرِرْ بِهِ
و انجمن بازخواست شده درود فرست بر محمّد و آل محمّد و روشن کن بوسيلهاش ديدگان
عُيونَنا، وَاجْمَعْ بِهِ شَمْلَنا، وَلا تُضِلَّنا بَعْدَ اِذْ هَدَيتَنا، وَاجْعَلْنا لاَِنْعُمِکَ مِنَ
ما را و گردآور بدستش پراکندگى ما را و گمراهمان مکن پس از آن که هدايتمان کردى و قرارمان ده از سپاسگزاران
الشّاکِرينَ، يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ، اَلْحَمْدُ للهِِ الَّذى عَرَّفَنا فَضْلَ هذَا الْيوْمِ،
نعمتهايت اى مهربانترين مهربانان ستايش خاص خدايى است که شناساند به ما فضيلت اين روز را
وَبَصَّرَنا حُرْمَتَهُ، وَکَرَّمَنا بِهِ، وَشَرَّفَنا بِمَعْرِفَتِهِ، وَهَدانا بِنُورِهِ، يا رَسُولَ
و بينامان کرد به حرمت اين روز و گراميمان داشت بدان و شرافتمان داد به معرفتش و هدايتمان کرد به نورش اى رسول
اللهِ يا اَميرَالْمُؤمِنينَ،عَلَيکُما وَعَلى عِتْرَتِکُما وَعَلى مُحِبِّيکُما مِنّى اَفْضَلُ
خدا اى اميرمؤمنان بر شما و بر عترت شما و بر دوستان شما بهترين
السَّلامِ ما بَقِىَ اللَّيلُ وَالنَّهارُ، وَبِکُما اَتَوَجَّهُ اِلَى اللهِ رَبّى وَرَبِّکُما فى
سلام و درود من باد تا برپاست شب و روز و بوسيله او رو کنم بسوى خدا پروردگار من و پروردگارتان در
نَجاحِ طَلِبَتى، وَقَضآءِ حَوآئِجى، وَتَيسيرِ اُمُورى، اَللّـهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ
موفق شدن به مقصودم و برآورده شدن حاجاتم و آسان شدن کارهايم خدايا از تو خواهم
بِحَقِّ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَنْ تَلْعَنَ
به حق محمّد و آل محمّد که درود فرستى بر محمّد و آل محمّد و لعنت کنى
مَنْ جَحَدَ حَقَّ هذَا الْيوْمِ، وَاَنْکَرَ حُرْمَتَهُ، فَصَدَّ عَنْ سَبيلِکَ لاِِطْفآءِ نُورِکَ،
کسى را که انکار کند حق اين روز را و انکار کند حرمتش را و جلوگيرى کرد از راه تو براى خاموش کردن نورت
فَاَبَى اللهُ اِلاَّ اَنْ يتِمَّ نُورَهُ، اَللّهُمَّ فَرِّجْ عَنْ اَهْلِ بَيتِ مُحَمَّد نَبِيکَ، وَاکْشِفْ
ولى خدا هم نمىخواهد جز آن که نورش را آشکار کند خدايا گشايش ده به کار خاندان محمّد پيامبرت و برطرف کن
عَنْهُمْ وَبِهِمْ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ الْکُرُباتِ، اَللّهُمَّ امْلاَءِ الاَْرْضَ بِهِمْ عَدْلاً،
از ايشان و بوسيله ايشان از اهل ايمان گرفتاريها و محنتها را خدايا پرکن زمين را بوسيله ايشان از عدل و داد
کَما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً، وَ اَنْجِزْلَهُمْ ما وَعَدْتَهُمْ، اِنَّکَ لا تُخْلِفُ الْميعادَ.
چنانچه پر شده از ستم و بيداد و وفا کن براى آنها آنچه را وعده دادى به آنها که براستى تو خلف وعده نمىکنى.
10ـ به سبب عظمت روز «غدير» و مبارکى و ميمنت آن، مناسب است که برادران مؤمن، با يکديگر در اين روز، عقد اخوت و برادرى بخوانند و پيوند برادرى و همکارى را ميان خويش عميقتر سازند.
مرحوم «حاجى نورى» در «مستدرک الوسائل» مىگويد: دست راست خود را بر دست راست برادر مؤمن خود بگذار و بگو:
واخَيتُکَ فِى اللهِ، وَصافَيتُکَ فِى اللهِ، وَصافَحْتُکَ فِى اللهِ، وَعاهَدْتُ اللهَ
برادر شدم با تو در راه خدا و دوست باصفايت شدم در راه خدا و مصافحه کردم با تو در راه خدا و عهد کردم با خدا
وَمَلائِکَتَهُ وَکُتُبَهُ وَرُسُلَهُ وَاَنْبِيآئَهُ، وَالاَْئِمَّةَ الْمَعْصُومينَ عَلَيهِمُ السَّلامُ،
و فرشتگانش و کتابهايش و رسولانش و پيمبرانش و امامان معصومين عليهم السلام
عَلى اَنّى اِنْ کُنْتُ مِنْ اَهْلِ الْجَنَّةِ وَ الشَّفاعَةِ، وَاُذِنَ لى بِاَنْ اَدْخُلَ الْجَنَّةَ،
بر اين که اگر من از اهل بهشت و اهل شفاعت بودم و اجازهام دادند که
لا اَدْخُلُها اِلاّ وَاَنْتَ مَعى
داخل بهشت گردم داخل نشوم جز با تو
آنگاه برادر مؤمن مىگويد:
قَبِلْتُ.
قبول کردم
آنگاه بگو:
اَسْقَطْتُ عَنْکَ جَميعَ حُقُوقِ الاُْخُوَّةِ، ما خَلاَ الشَّفاعَةَ وَ الدُّعآءَ وَ الزِّيارَةَ.
و ساقط کردم از تو تمامى حقوق برادرى را جز شفاعت و دعا و زيارت.
در اين صورت، وقتى که طرف مقابل قبول کرد، برادر معنوى يکديگر خواهند شد و چون وظيفه اخوت بسيار سنگين است، همه حقوق برادرى را جز زيارت، دعا و شفاعت به يکديگر مىبخشند.
(البته بايد دانست كه جاري ساختن اين عقد فقط براي ايجاد تعهدي عاطفي است و هيچگونه حقوقي مانند بردن ارث از يكديگر و .... را شامل نشده و نميتواند ميان نامحرمان مثلا يك زن و مرد انجام پذيرد).
منابع:
- مفاتيح نوين، آيتالله ناصر مكارم شيرازي و همكاران، نوبت و سال چاپ: بيست و دوم 1389، ناشر:انتشارات امام علي بن ابي طالب(ع).
- پايگاه اينترنتي آيتالله العظمي ناصر مكارم شيرازي www.makarem.ir
- پايگاه اينترنتي حجتالاسلام والمسلمين حسين انصاريان www.erfan.ir