خاطرات روز ۱۳ تیرماه ۱۲۶۰خورشیدی اعتمادالسلطنه / ناصرالدین شاه: بدون صلاح‌دید این مجلس دیگر به احدی امتیاز و منصب ندهید

پس از انتشار خاطرات روزانه آیت الله هاشمی رفسنجانی، «انتخاب» قصد دارد این بار بخش های گزیده ای از خاطرات دیگر شخصیت های مهم و تاثیرگذار کشور را روزانه، مرور و منتشر کند

به گزارش انتخاب، در خاطرات اعتماد السلطنه در تاریخ ۱۳ تیرماه ۱۲۶۰خورشیدی آمده است: صدا خیلی گرفته شده، حالت بدی دارم. مختصر تبی هم هست. با وجود این درخانه رفتم. خیلی دیر شاه بیرون تشریف آوردند. ناهار خیلی دیر آورده شد، متغیر شدند. خلاصه ناهار آوردند. در سر ناهار که من روزنامه عرض می‌کردم صدا گرفته بود. شاه تحبیبا فرمود که منزل نرو، باش درس بخوانم. بعد تجدید فرمودند که حقیقت این است که من لابدم معلم دیگر بگیرم. عرض کردم معلم زیاد است اما مثل من نمی‌توانید پیدا کنید. خودشان تصدیق فرمودند و خیلی تعریف از من کردند. الی عصر بودم. درس‌ها داده شد، روزنامه‌ها خوانده شد. بعد تفصیلی مرقوم داشتند که در روزنامه دولتی طبع شود و مقرر شد صورت آن تفصیل را با دست‌خطی به نایب‌السلطنه بنویسم. دست‌خط را منزل آمده نوشتم. مجددا حضور فرستادم. شرحی خودشان به خط مبارک مرقوم فرمودند. در صدر آن که سواد آن این‌جا نوشته می‌شود. ساعت سه از درخانه مراجعت خانه شد. وکیل را با دست‌خط به شهر فرستادم. سواد دست‌خط به خط خودم:

«نایب‌السلطنه – برای این‌که ترتیبی در آتیه از دادن نشان و منصب نظامی باشد مقرر داشتیم در روزنامه دولتی اعلانی به طبع برسد که سواد آن را به جهت آن فرزند می‌فرستم. تشکیل این مجلس که نوشته شده خیلی لازم و برای آتیه قشون بسیار واجب است. شما بهتر این است که قبل از انتشار و طبع این روزنامه این مجلس را که باید اقلا مرکب از بیست نفر اعیان عسکریه باشد از صاحب‌منصبان نظامی و وزیرلشکر و چند نفر لشکرنویس و غیره که خود آن فرزند صلاح می‌دانید معین خواهید کرد و هفته‌ای دو مرتبه اجزای مجلس حاضر شده در اعطای یک مدال مس با رتبه وکیلی الی حمایل و نشان امیرتومانی و رتبه بزرگ نظامی باید به صواب‌دید اهل مجلس باشد. به این طوری که هرکس حاضر برای گرفتن امتیازی می‌شود از وزارت جنگ اسم و رسم و خدمات او را نوشته به حضور بفرستند. آن وقت به آن مجلس رجوع خواهیم کرد. اجزای مجلس با کمال دقت و غور رسیدگی در لیاقت آن شخص بنمایند. اگر مصلحت دیدند که باید به درجه منصب ایشان علاوه شود در صفحه نوشته و هر بیست نفر مهر کنند و به آن فرزند بدهند که به حضرو بفرستید تا حکم صادر شود. البته از این قرار معمول دارند به خط مبارک. البته ترتیب این مجلس را در کمال خوبی بدهند. هفته‌ای دو مرتبه برای گفت‌وگوی درجات مناصب بنشینند و بدون تصدیق این مجلس که همه باید به اتفاق به عرض برسانند، به احدی بعد از این منصب و نشان و درجات امتیاز نباید بدون استحقاق داده شود. همین دست‌خط را در مجلس نظامی قرائت نمایند. در روزنامه هم حکم شد اعلان شود.»

صص ۹۱ و ۹۲