پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : چندی پیش اخباری دردناک از غرق شدن یا قطع دست کودکان با حمله گاندوها، هنگام برداشت آب در برخی مناطق سیستان و بلوچستان، موجب نگرانی افکار عمومی از این حوادث ناگوار شده بود؛ ریشه اصلی این مشکل کمبود آب سالم در اختیار شهروندان و هموطنان در شماری از استان هاست که باعث میشود آنها برای برداشت آب از نقاط مختلف، با مشکلات اینچنینی مواجه شوند.
برای نمونه، از ۵۶۰۰ روستای استان سیستان و بلوچستان حدود ۲۷۰۰ روستا با ۳۰۰ هزار نفر جمعیت تأسیسات آب آشامیدنی ندارند. از این ۲۷۰۰ روستا، ابِ حدود ۱۳۰۰ روستا با تانکر تامین میشود و آب ۱۴۰۰ روستای باقیمانده از چشمه و چاه. در نتیجه اهالی این روستاها مجبورند همه آب خود را از همین راه تهیه کنند و هنگام برداشت آب از همین چشمه هاست که با گاندوها مواجه میشند و در معرض خطرات دلخراش قرار میگیرند.
مشکل کمبود آب مخصوص سیستان و بلوچستان نیست. استانهای شرقی و جنوب شرق کشور عمدتا با این مشکل مواجه هستند؛ از خراسان رضوی گرفته تا سمنان و هرمزگان و کرمان.
به جز این، ایران به طور کلی از جمله کشورهایی است که تا سال ۲۰۲۵ با کمبود فیزیکی آب مواجه هستند. این گروه از کشورها حتی با باﻻترین راندمان ممکن در مصرف آب، برای تأمین نیازها آب کافی نخواهند داشت. به بیان ساده تر، حتی اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی و بخش خانگی هم نمیتواند همه مشکل را حل کند. وزارت نیرو پیش بینی کرده تا سال ۱۴۲۵ ایران سالانه با ۱۹۲۵ میلیون متر مکعب کمبود آب مواجه شود.
یکی از اصلیترین راهها برای حل این مشکل، انتقال آب دریای عمان به این استان هاست. چراکه آب دریاها به عنوان یک منبع پایدار آب محسوب شده و میتوان به صورت دائمی از آن استفاده کرد. طرحها و پیشنهادهای مربوط به این پروژه بزرگ از سالها قبل بررسی شده و از مدتی پیش در آستانه اجرا قرار گرفته است.
در همین راستا، شورای عالی آب تصویب کرده که کمبود آب ۱۷ استان از طریق دریا تامین شود. بخشی از این پروژه بزرگ، انتقال آب دریای عمان به ۳ استان شرقی کشور است که اخیرا کلیات پیوست زیست محیطی این طرح نیز به تصویب رسیده. بر اساس این طرح قرار است سالانه ۴۰۰ میلیون متر مکعب آب دریای عمان شیرین شده و به ۳ استان شرقی منتقل شود. خراسان رضوی ۱۱۰، خراسان جنوبی ۶۰ و سیستان وبلوچستان ۲۳۰ میلیون متر مکعب از این آب سهم دارند. به گفته معاون وزیر نیرو، در پروژه مذکور در مجموع امکان برداشتِ ۱.۲ میلیارد متر مکعب آب پیش بینی شده. اولویت بعدی، دو استان کرمان و یزد هستند که قرار است کمبود آب این دو استان از طریق تنگه هرمز تامین شود. هرمزگان نیز از استانهایی است که قرار است آب دریا به آن منتقل شود.
آب تامین شده توسط این پروژه علاوه بر شرب و کشاورزی، در بخش صنعتی نیز قابل استفاده است، به طوری که صنایع معدنی گل گهر سیرجان، شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت صنعتی معدنی چادرملو از بهره برداران اصلی آن خواهند بود.
طرح شیرین سازی و انتقال آب از خلیج فارس تا استانهای مرکزی با خط لولهای بالغ بر ۹۰۰ کیلومتر طی سه فاز برنامه ریزی شده است که فاز نخست آن در آینده نزدیک به بهره برداری خواهد رسید، اما دو فاز باقی مانده قرار است تا سال ۱۴۰۰ به پایان برسد.
طرح مذکور بر اساس برآوردها ۲.۲ میلیارد یورو هزینه دارد؛ این هزینه یکی از مهمترین و جدیترین مسائل پیش روی اجرای طرح به شمار میرود؛ چراکه اوضاع اقتصادی کشور نیز اجازه نمیدهد این هزینه به راحتی تامین شود.
با این حال بانکهای کشور به عاملیت بانک ملی ایران پیش قدم شده اند تا این طرح بزودی افتتاح شود.
کل تسهیلات پرداختی نظام بانکی به این پروژه بیش از ۱۸ هزار و ۱۰۱ میلیارد ریال و سهم بانک ملی ایران در آن بیش از ۱۴ درصد بوده است.
بانکها نقش ویژهای در دوران تحریم بر عهده گرفته اند و عمده فشارهای اقتصادی روی آنها بوده. در این بین، بانک ملی به دلیل گستردگی فعالیتهای آن، نقش متمایزی بر عهده گرفته است که راهبری و پیشبرد پروژههای ملی و حیاتی کشور مانند انتقال آب دریای عمان و خلیج فارس، از همین دست امور به شمار میرود.