دولت بازي يارانه اي دو سر برد براي خود تعريف كرده است

ابتدای هفته جاری نمایندگان کميسیون تلفیق ضمن مخالفت با افزایش بیش از دو برابری درآمد يارانه‌ا‌ي، ‌دولت را مکلف کرد تا به همان مبلغ سال گذشته اکتفا کند‌ اما از مجلس خبر رسید که این کميسیون به فاصله يك‌روز تغيير عقيده داده و میزان درآمدهای جدید دولت را از 54 به 66 هزارمیلیارد افزایش داده است. به نظر می رسد که رایزنی های دولت در کمتر از یک روز حدود 12 هزار میلیارد به نفعشان تمام شده و شاید با ادامه این رایزنی‌ها درآمد يارانه ا ي دولت باز هم افزايش پيدا كند. شاید این تحلیل برخی از کارشناسان اقتصادی که دولت را به هر حال برنده بازی یارانه می‌دانند بیراه نباشد.آنها عقیده دارند چه دولت به خواسته خود که تصویب رقم 135 هزار میلیاردی است برسد و چه این رقم رای نیاورد،به هر حال برنده این مسئله خود دولت است چراکه اگر مبلغ فوق تایید شود نفع مادی آن بسیار زیاد است ولی اگر هم این رقم رای نیاورد، دولت می تواند ازاین پس تمام کاستی‌ها و مشکلات اقتصادی را به این رای منفی مرتبط دانسته و از زیر فشار خارج شود.

در این مورد با دکتر بهمن آرمان اقتصاددان و استاد دانشگاه گفت‌وگويی انجام داده ایم که آن را می خوانید.



آقای دکتر آرمان با توجه بحث های گوناگون مجلس و دولت در مورد یارانه‌ها و پيرامون‌فاز دوم آن، تحلیل شما از مخالفت اوليه كميسيون تلفيق مجلس با پيشنهاد دولت و سپس تصویب 66 هزار میلیارد درآمد در کميسیون تلفیق چیست ؟

در مورد ارائه طرح دولت برای وارد شدن به فاز 2 هدفمندی یارانه‌ها 2تحلیل عمده وجود دارد؛نخست اینکه دولت با ارائه این طرح و افزایش یارانه نقدی قصد به‌ دست آوردن محبوبیت در نزد اقشار پايین جامعه‌را داشته و با پرداخت پول نقد به مردم راه مناسبی برای رسیدن به این هدف را می پیماید.

در تمام جهان پرداخت پول راهی مناسب برای وارد شدن به قلب مردم است و با این کار مردم را کنترل می کنند.

متاسفانه دولت با واریز مبلغ 28هزار‌تومان برای هر نفر قبل از تصویب فاز 2 در مجلس عملا نشان داد که هدفش در حذف یارانه‌ها خدمت به صنعت،تولید و ایجاد زیرساخت های مناسب برای آینده کشور نیست و به دنبال بهره‌برداری سیاسی از این کار است والبته نمایندگان مجلس نیز با درک این مهم با طرح مخالفت کردند.

در فاز اول نیز دولت از منابع به‌ دست آمده از طرح حذف یارانه‌ها برای توسعه اقتصادی کشور استفاده نکرده و تنها نتیجه آن وابستگی بیشتر مردم به دولت بوده است.

دومین تحلیل این است که دولت به دنبال وابستگی بیشتر مردم به خود است همانند اتفاقی که در برخي کشورهای ديگر افتاد؛ ليكن در نهايت موفق از آب در نيامد.

آقای دکتر یک تحلیل وجود دارد که دولت یک بازی دوسر برد را با ارائه این طرح شروع کرده است و چه طرح رای بیاورد و چه رای نیاورد، باز هم برنده خود دولت است. نظر شما چیست ؟

ابتدا باید به این مسئله اشاره کنم که در اواخر سال پیش،دولت از مردم خواست که اگر تمکن مالی دارند از دریافت یارانه نقدی انصراف دهند اما علت اینکه کسی به این خواسته توجه نمی کند این است که مردم به دولت بی اعتماد شده‌اند.مردم از خود سوال می کنند پول نفت کشور چه می شود ؟این پول یارانه سهم ما از پول نفت است و از آن نمی گذریم چون می دانیم که اگر این پول را نگیریم،مبالغ آن به عنوان سرمایه برای توسعه کشور استفاده نمی شود.

مجلس ما از گروه های مختلفی درست شده که به آنها گنگ می‌گویند. روزانه 200 میلیون دلار پول نفت وارد خزانه کشور می شود این در حالی است که اگر نفت در سبد صادراتی ما نباشد، برای رسیدن به چنین سود روزانه اي باید در سال حداقل 400 میلیارد دلار کالا تولید وصادر شود تا چنین ارزي بتواند به کشور وارد شود. اما چنین حجم تولید و صادرات را در کشور نداریم.

حال باید همه بدانند که بحث اصلي بر سر همين درآمد است.سیاست‌های فعلی دولت باعث به‌وجود آمدن رانت های قوی براي برخي گروه‌ها شده است که مردم در این گرو‌ها هیچ نقشی ندارند.

اغلب اقتصاددانان کشور معتقد به این هستند که فاز 2 باید اجرا شود و این مسئله جنبه اقتصادی داشته و غیرقابل اجتناب می باشد

اما متاسفانه همان عدم وجود اعتماد به دولت در نزد کارشناسان نیز وجود دارد.

در کشور ارگان های بسیاری برای نظارت بر عملکرد دولت وجود دارد از جمله مجلس، شورای نگهبان، حسابرسی کل کشور و دیوان محاسبات. اما در این زمان دولتی بر سر کار است که از هیچ کس حرف شنوی نداشته و برای نظر دیگران اهميتي قائل نيست.

هیچ کس پیدا نمی شود از این آقایان سوال کند که چرا یارانه و سهم تولید و صنعت را نمی دهید ؟ چرا در کشوری که در جهان رتبه یازدهم را در تولید میوه دارد این حجم وسیع میوه وارد می شود.

مجلس در مشکلات به‌وجود آمده سهیم می باشد بسياری از این مجوزهای اشتباه توسط آنها صادر می شود.

درمورد آنکه می گویید بازی دولت دوسر برد بوده است باید به این نکته اشاره کنم که این مشکل نیز به مجلس باز می گردد زیرا اگر آنها به وظيفه نظارتي خود به‌صورت جدي عمل مي‌كردند،دیگر دولت به فکر به راه انداختن چنین بازی‌اي نمی افتاد.

وقتی چنین مجلسی داریم، باید هم دولت از این پس تمام مشکلات کشور را به تصویب نشدن 135 هزار میلیارد ربط دهد. در همین سال گذشته دولت از بودجه عمراني حدود 30 درصد آن‌را تخصيص داده است كه نتایج آن با دیدن انواع واقسام طرح های نا تمام در کشور قابل درک است،حال سوال اين است كدام مرجع از دولت درباره چنين تخلفاتي سوال جدي پرسيده است؟در بقيه موارد هم همين‌طور است.