پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : تناسخ ملکوتی نه تنها محذور عقلی ندارد بلکه شواهد نقلی فراوانی بر صحت و وقوع آن وجود دارد، امّا تناسخ به گونهای که در سؤال طرح گرديده است از نوع تناسخ ملکی محال بوده و محذور آن را دارد.
به گزارش شفقنا به نقل از پایگاه حضرت آیت الله العظمی اردبیلی، ایشان در پاسخ به پرسشی درباره ی تناسخ به تبیین انواع محال و ممکن آن پرداختند. متن پرسش و پاسخ به این شرح است:
پرسش: بعضی معتقد به تناسخ ارواح هستند يعنی اي که ارواح همه انسانها پس از مرگ وارد بدن انسانهای بعدی میشود تا پاداش يا کيفر زندگی قبلی خويش راببيند و میگويند که پس از هزار و يک مرتبه حلول، شخص وارد جهان ابدی و معاد خواهد شد.
جواب: تناسخ اقسامی دارد که طبق يک تقسيم کلی به دو گونه اساسی تصوير میشود که متناسب با سؤال و وقت اجمالاً به آن اشاره میشود: 1ـ تناسخ مُلکی، که مربوط به عالم ظاهر و ملک است، بدينگونه که نفس انسانی، پس از رسيدن به مرحلهای از فعليت به واسطه مرگ و مفارقت از بدن خود به بدن بی جان ديگری که بدن انسانی است تعلق گيرد، که اصطلاحاً به آن «نسخ» گويند، يا به بدن بی جان ديگری که بدنی حيوانی است متعلق شود که به آن «مسخ» میگويند، يا به گياه و نباتی مرتبط شود که به آن «فسخ» گفته میشود، يا به جمادی ارتباط پيدا کند که به آن «رسخ» میگويند. تناسخ مُلکی با اقسام نامبرده آن به لحاظ اينکه مستلزم حرکت قهقرائی نفس و برگشت آن از مرتبه فعليتی که در هنگام مرگ پيدا کرده به مرتبهای از قوه است که آن قوه، متناسب با جسم ديگری میباشد که میخواهد به آن تعلق گيرد، ضرورتاً امری محال است. 2ـ تناسخ ملکوتی که مربوط به عالم باطن و ملکوت است که گاه از آن به تمثل اعمال هم تعبير میشود بدينگونه که نفس انسانی پس از رسيدن به مرحلهای از فعليت به واسطه مرگ و مفارقت از بدن، در نشئهای ديگر که عالم مثال و برزخ عالم آخرت است متناسب با اعتقاد، اخلاق و کرداری که در دنيا کسب کرده است بدنی ديگر پيدا کند، مثلاً انسانی که روحی متکبر در دنيا داشته و بدينگونه ارتحال کرده است در برزخ يا آخرت بدن مورچه پيدا میکند يا انسان حريص در آن نشئه بدنی همانند بدن خوک خواهد داشت، چنانکه در برخی از روايات، آيه شريفه «واذا الوحوش حشرت» نيز بدان وجه تبيين شده است. تناسخ ملکوتی نه تنها محذور عقلی ندارد بلکه شواهد نقلی فراوانی بر صحت و وقوع آن وجود دارد، امّا تناسخ به گونهای که در سؤال طرح گرديده است از نوع تناسخ ملکی محال بوده و محذور آن را دارد.