بلبشو در بازار ارز

پس از آنکه نوسانات نرخ ارز و پیامد ناشی از چند نرخی بودن آن بیش از هر دوره‌ای گریبان اقتصاد کشور را گرفت، بانک مرکزی در راستای حذف سفته‌بازی و جلوگیری از رانت‌خواری برخی متخلفان، ارز تک‌نرخی 1226تومانی را مبنا قرار داد تا بدین‌وسیله گامی در راستای کاهش التهابهای بازار ارز بردارد.
مدت زمانی نگذشت که ارز 1226‌تومانی بی‌اثری خود را به رخ کشید و باز هم دلالان و سوداگران با ورود به بازار از تقاضای موجود سوءاستفاده کردند. در این میان بار دیگر اخباری مبنی بر عدم فروش ارز از سوی صرافی‌ها و تخلف آنان از نرخ تعیین شده توسط بانک مرکزی منتشر شد. البته سابقه تخلف صرافی‌ها به سالهای دور برمی‌گردد و اتفاق تازه‌ای نیست، اما نکته حایز اهمیت اینکه بانک مرکزی بتازگی دور تازه‌ای از هشدارها و خط و نشان کشیدن‌ها برای این بخش از اهالی بازار غیرمتشکل پولی را شروع کرده است.
بنا به هشدارهای معاون نظارتی بانک مرکزی، به هر صرافی سه بار اخطار داده می‌شود و در صورت تکرار تخلف، با تعلیق فعالیت به مدت سه ماه مجازات خواهد شد. چنانچه باز هم تخلفی دیده شود، پرونده به کمیسیون نظارت می‌رود و در صورت نیاز مجوز صرافی‌های متخلف برای همیشه ابطال خواهد شد.
به گفته ابراهیم درویشی، طرح برخورد با صرافی‌های متخلف در راستای مبارزه با صادر نکردن فاکتور و یا پولشویی آنان مقطعی نیست و دایم در حال انجام است به طوری که سال گذشته مجوز 21‌صرافی ابطال شد.این هشدارها در حالی رنگ تشدید به خود گرفته که بسیاری از صرافی‌ها بدون هیچ مبنا و پشتوانه‌ای ارز را گران می‌فروشند و از عطش بازار به راحتی سود می‌برند، این در حالی است که طی چند روز گذشته با نوسان نرخ ارز، برخی از صرافی‌ها با کارشکنی در بازار و عدم عرضه ارز تأثیر منفی بر جو روانی بازار گذاشته‌اند، اما اکنون مسؤولان امیدوارند با راه‌اندازی بورس ارز بتوانند رانت‌خواری‌ها را به حداقل برسانند.

تداوم تخلفات
به گفته سرپرست مدیریت نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار، نحوه عملکرد صرافی‌ها پس از راه‌اندازی بورس ارز به نحوه برخورد بانک مرکزی و میزان تشدید نظارتها بستگی دارد.محمود رضا خواجه نصیری در گفت‌وگو با خبرنگار ما اضافه می‌کند: در حالت طبیعی انتظار می‌رود بورس، بتواند وضعیت عرضه و تقاضای ارز را شفاف کند و به همین دلیل بهتر می‌توان بر بازار غیرمتشکل پولی از جمله صرافی‌ها نظارت کرد؛ چون آنها هم تابع قوانین و ضوابطی خواهند شد.
وی اظهار می‌دارد: بدون‌شک بورس قادر است بخش زیادی از تخلفات صرافی‌ها را کاهش دهد.
در همین حال عضو هیأت رئیسه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران از شفاف نبودن نحوه فعالیت بورس ارز انتقاد می‌کند و به خبرنگار ما می‌‌گوید: هنوز معلوم نیست این بورس، ارز حاصل از صادرات را معامله خواهد کرد یا ارز دولتی که در حال حاضر توسط بانکها عرضه می‌شود.
وی اضافه می‌کند: فقط در صورتی که بورس ارز بتواند در عرضه و تقاضا تعادل ایجاد کند، می‌توان راه‌اندازی آن را مثبت ارزیابی کرد.
وی اضافه می‌کند: در حال حاضر به خاطر افزایش مجدد نرخ ارز، تقاضای کاذب در بازار شکل گرفته و صرافی‌ها بدون اینکه کوششی به خرج دهند، شاهد هجوم مردم برای خرید ارز از محل سپرده‌های خارج شده از بانکها هستند و این حرکت داوطلبانه مردمی دلیلی بر متخلف بودن صرافی‌ها نیست.
دانشمند تأکید می‌کند: تا زمانی که قیمت کالای وارداتی نصف قیمت تولید داخل است، تقاضا برای ارز زیاد خواهد بود و بازار سیاه و رانت‌خواری تداوم خواهد یافت و در این میان صرافی‌ها هم به نحوه عملکرد خود در این بازار مطمئن خواهند شد.

سکوت مطلق در برابر کارشکنی در همین حال مشاهدات خبرنگاران حاکی است، بیشتر صرافی‌‌ها با حذف قیمت ارز و سکه از تابلوی صرافی خود، در روز گذشته این بازار را متشنج کردند، به طوری که در این آشفته بازار، قیمت دلار آزاد تا 2230‌تومان هم افزایش یافت.
این اقدام صرافان، بازار ارز و سکه را متشنج کرده، به طوری که قیمتها دایم در حال تغییر است، این در حالی است که بخش نظارتی بانک مرکزی هنوز درباره این اقدام صرافی‌ها موضع‌گیری نکرده است.