مرسی یک "نابلد سیاسی" ، "مامور غربی" یا "خطیب سلفی"؟

مصطفی حق بین، سرویس بین الملل انتخاب ؛ سفر اخیر محمد مرسی رییس جمهور مصربه تهران ، همچنان جنجال برانگیز است و کارشناسان تحلیل های مختلفی از مواضع وی و چرایی آن، به زبان می آورند ، اما نگارنده با واکاوی شخصیت مرسی، به نتایج ذیل رسیده است:

الف) نابلد سیاسی:

رییس جمهور جدید مصر، در سفر به تهران از اساس با قواعد دیپلماتیک ناآشنا و ناسازگار بود ، رفتار وی بیش از آنکه مشابه یک «رییس جمهور» باشد ، نه حتی شبیه یک «دیپلمات» که به سکنات یک تازه وارد سیاسی نزدیک بود. وقتي مرسي خودش را شريك استراتژيك ايران معرفي مي‌كند، چگونه در مسئله ای چون سوریه اختلافی بنیادین با ایران دارد؟

به گزارش سرویس بین الملل انتخاب ؛ نخست باید او را درباره مفاهیمی چون «متحد استراتژیک» توجیه کرد و سپس اطلاعات او در خصوص سوريه را تكميل كرد و منابعش را تصحیح. گرچه او عقلاً هم شاید نتواند موضعی شبیه ایران در مورد سوریه اتخاد کند ، چرا که او در «ظاهر» با اتفاقاتی شبیه وقایع سوریه به قدرت رسیده و همان پروپاگاندای رسانه ای که حامی انقلاب در مصر بود ، اینک بر طبل «برکناری بشار» می کوبد. و این نکته نیز مشخص است که پروپاگاندای رسانه ای، منافعش در «انقلاب در سوریه» با «تغییر در مصر» قابل قیاس نیست، این را باید به جناب مرسی فهماند!

پس می توان «نابلدی سیاسی» و «تازه کاری» وی در دادن چنین «گاف» بزرگی موثر دانست.

ب) ماموریت غربی

برخی نظریات تندروانه در مورد مرسی نیز حکایت از آن دارد که هدف وی از سفر به تهران، تنها تخریب روند رو به رشد اجلاس تهران بود که علی الظاهر اتفاق افتاد و «گرمای نزدیکی مواضع» ناگه به فاصله ای نجومی بدل شد. مرسی پیش از سفر به تهران ، خواسته های آمریکا را نیز شنبده بود (چندان که خبرش منتشر شد و حتی پس از سفر مرسی، ابراز رضایت آمریکا نیز دلیلی بر این مدعاست). او به تهران آمد تا ماموریتی غربی را به اجرا گذارد و با موضع متفاوت خود ، به خیال خود ضربه ای مهلک به این نشست بزند ؛ گویی که تنها هذف او از سفر بسیار کوتاه او به تهران ، بهم ریختن نشست تهران بود.

اظهارات وی در مورد سوریه نشان داده که مرسي به عنوان رييس‌جمهور مصر به كمك‌هاي مالي قطر و امارات نياز دارد و نمي‌خواهد رابطه با ايران را اصلاح كند و اين كمك مالي را با سركوبگر ناميدن بشار اسد و فرستادن سيگنال مثبتي به عربستان و قطر دريافت كند.

ج) خطیب سلفی

گروهی دیگر از تحلیلگران معتقدند، نوع سخنرانی وی در اجلاس تهران و گریز پی در پی او به مسائل مختلف، بیش از آنکه به یک «رییس جمهور» شبیه باشد ، به یک خطیب سلفی نزدیک بود. این سخن نه فقط به دلیل کلمات نخست وی (که سلام فرستاد بر خلفای راشدین) که به خاطر نوع سخنوری وی ذکر شده که شباهت عجیبی به «خطبای سلفی» داشت.

البته ممکن است او برای به کار بردن چنین لحن و ادبیات و واژگانی ، به دنبال استفاده تبلیغاتی در داخل مصر باشد ، چرا که بیان چنین عباراتی آنهم در کشور شیعی و مقابل سران و نمایندگان کشورهایی که آشنایی به عقاید او ندارد ، بیشتر به تلاش او برای «مصارف داخلی» و «حمایت درون حزبی» می ماند.

با همه این موارد اما ، نفس پیروزی مرسی در مصر، و اصل حضور وی در تهران و گفت و گو با مقامات ایرانی بسیار ، ضمن آنکه اظهارات وی در مورد اسرائیل و مفاهيمي چون حقوق بشر، دموكراسي و مقابله با تحريم‌ها و مردم فلسطين ، نکته ایست ببسیار با اهمیت که نمی توان از کنار آن به آسانی عبور کرد.

توضیح: گروه سلفی یک جبهه بزرگ است که شامل انواع تفکرات می شود ، از دوستداران اهل بیت تا تکفیریون و تندروهای افراطی و معتدلین.  ، طبعاً در این تحلیل قصد جسارت به برادران عزیز اهل سنت  را نداشته و همانطور که پیشتر تاکید شد به مقدسات برادرانمان احترام قائلیم(چندان که آنان نیز از دوستداران اهل بیت (س) هستند و به مقدسات شیاحترام می گذارند). طبعاً افرادی که اصرار دارند این تحلیل در مورد مرسی را توهین به عزیزان اهل سنت برداشت و تفسیر کنند، ره به جایی نخواهند برد.

توضیح انتخاب: انتشار نظرات و یادداشت های مختلف، لزوماً منعکس کننده موضع «انتخاب» نیست