ترامپ و ایران؛ چه می‌شود؟ / مسعود ادریسی، دیپلمات سابق، پاسخ می‌دهد

آمریکا ناو آبراهام لینکن را به منطقه می‌آورد و گفته می‌شود قرار است جنگنده‌های انگلیسی هم به منطقه بیایند. چنین شرایطی به باور برخی تحلیلگران حکایت از جنگی احتمالی دارد و برخی نیز می‌گویند که این تحرکات صرفا برای ایجاد رعب و شاید امتیازگیری از ایران است. 

مسعود ادریسی، سفیر پیشین ایران در لبنان، درباره این موضوع به «انتخاب» گفت: «تحرکات و تحولات اخیر در منطقه، به‌نظر من، باید از دو منظر مورد بررسی قرار گیرد. نخست آنکه به‌هیچ‌وجه نباید نسبت به این تحرکات بی‌تفاوت بود یا آنها را صرفا نوعی بلوف تلقی کرد و با این نگاه به آن نگریست که هدفشان فقط وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌هایشان است. از این منظر، ضروری است که نیروهای مسلح، مردم، دولت و به‌طور کلی همه افرادی که در اداره کشور و ساختار حاکمیت نقش دارند، آمادگی کامل خود را حفظ کنند».

او ادامه داد: «منظر دوم، که به واقعیت نزدیک‌تر به نظر می‌رسد، این است که آمریکایی‌ها، به‌ویژه دونالد ترامپ، تلاش می‌کنند از طریق ایجاد رعب و وحشت و ترساندن، به اهداف و خواسته‌های خود دست یابند. آنان با انجام این تحرکات نظامی می‌خواهند به ایران القا کنند که قصد حمله نظامی دارند و سپس از این فضای تهدیدآمیز برای تحمیل مطالبات خود استفاده کنند. من این بُعد از ماجرا را قوی‌تر می‌دانم و معتقدم آمریکایی‌ها بیش از آنکه به‌دنبال ورود به یک جنگ واقعی باشند، قصد دارند با این تحرکات ایران را مرعوب کنند و خواسته‌هایشان را به کرسی بنشانند و امتیازگیری کنند؛ بنابراین، هرچند نباید نسبت به این تحرکات بی‌تفاوت بود، اما باید توجه داشت که بخش مهمی از آن‌ها جنبه بلوف دارد و با هدف وادار کردن ایران به تمکین در برابر مطالبات آمریکا انجام می‌شود. با این حال، لازم است هر دو بُعد این مسئله به‌صورت هم‌زمان و جدی مدنظر قرار گیرد».

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «ایران در منطقه کشوری قدرتمند است و آمریکا و کشورهای اروپایی به‌خوبی می‌دانند که درگیری همه‌جانبه با ایران می‌تواند کل منطقه را با بحرانی فراگیر و خطری جدی مواجه کند؛ خطری که به هیچ‌وجه به نفع آمریکا و اروپا نیست. آمریکایی‌ها در منطقه پایگاه‌های نظامی متعددی دارند و در صورت بروز درگیری، کل منطقه با ناامنی و مخاطره روبه‌رو خواهد شد. اگر موجودیت ایران در معرض خطر قرار گیرد، قطعا با تمام توان از خود دفاع خواهد کرد و این واقعیت از دید استراتژیست‌های آمریکایی پنهان نیست.

وی ادامه داد: «بر همین اساس، تصور می‌کنم کشورهای منطقه نیز تمایلی به وقوع جنگی گسترده و تمام‌عیار میان ایران و آمریکا ندارند، زیرا به‌خوبی می‌دانند که در صورت بروز چنین جنگی، خود آنها نیز آسیب‌های جدی و گسترده‌ای متحمل خواهند شد. از سوی دیگر، آمریکایی‌ها اصولا به‌دنبال نوعی «جنگ پاک» هستند؛ یعنی جنگی که در آن کمترین تلفات انسانی برای نیروهایشان به‌وجود آید و خسارت واردشده به تجهیزات و ماشین جنگی‌شان حداقلی باشد. وقوع درگیری به‌طور کامل منتفی نیست، اما اینکه جنگی تمام‌عیار میان ایران و آمریکا شکل بگیرد، از نظر من چندان نزدیک به واقعیت نیست».

ادریسی در پایان گفت: «آمریکایی‌ها بیشتر به‌دنبال وارد کردن ضربه‌ای محدود هستند؛ ضربه‌ای بزنند، سپس عقب‌نشینی کنند، رجزخوانی کنند و با فضاسازی رسانه‌ای ادعا کنند که ایران را تضعیف کرده‌اند و از این دست سخنان مطرح کنند. خود ترامپ نیز به‌خوبی می‌داند که وقوع یک جنگ تمام‌عیار میان ایران و آمریکا حتی به ضرر شخص او تمام خواهد شد، چرا که چنین جنگی می‌تواند فضای داخلی آمریکا را به ضررش تمام کند و حزب جمهوری‌خواه نیز او را در معرض پرسش‌های جدی قرار دهد».