پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
بلومبرگ نوشت: کرملین پیشنهادهایی را مطرح کرده است که میتواند به بازگشت روسیه به استفاده از دلار، در قالب یک مشارکت اقتصادی گسترده با دولت ترامپ، منجر شود؛ بر اساس یک سند داخلی روسیه که بلومبرگ آن را بررسی کرده است.
به گزارش انتخاب، این یادداشت سطحبالا که امسال تهیه شده، هفت حوزه را شرح میدهد که از نگاه کرملین، در صورت دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ اوکراین، منافع اقتصادی روسیه و آمریکا میتواند در آنها همسو شود. این سند همکاری دو کشور برای حمایت از سوختهای فسیلی در برابر گزینههای سبزتر، سرمایهگذاری مشترک در گاز طبیعی، نفت فراساحلی و مواد خام حیاتی، و همچنین ایجاد سودهای کلان برای شرکتهای آمریکایی را پیشبینی میکند.
این پیشنهاد که میان مقامهای ارشد روسیه توزیع شده، نگاهی منتشرنشده به طرز تفکر و تاکتیکهای کرملین در مقطعی حساس ارائه میدهد؛ زمانی که توافقهای اقتصادی احتمالی میان آمریکا و روسیه بهعنوان یکی از ارکان کلیدی هر توافق صلح آینده برای اوکراین در حال مذاکره است.
در قلب این پیشنهاد، بازگشت روسیه به نظام تسویه با دلار قرار دارد؛ اقدامی که به معنای چرخشی شگفتانگیز در سیاستهای کرملین و بالقوه تحول چشمگیر در نظام مالی جهانی خواهد بود.
ایالات متحده پیشتر پیشنهاد داده است که در چارچوب هر توافق صلح، تحریمها علیه روسیه را بهتدریج لغو کند؛ اقدامی ضروری برای آنکه این کشور بتواند دوباره معاملات خود را با دلار انجام دهد. اما آنچه در این یادداشت کرملین مطرح شده، فراتر از این گام است.
تا پیش از این، یافتن جایگزینهایی برای دلار ــ نه احیای پیوند با نظام تحت رهبری آمریکا ــ یکی از اهداف کلیدی روسیه بوده است، زیرا ولادیمیر پوتین تلاش میکرد روابط خود را با چین تعمیق کند. به همین دلیل، مقامهای غربی آشنا با محتوای این سند گفتهاند که بعید میدانند پوتین در نهایت توافقی را دنبال کند که با منافع پکن در تضاد باشد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی پوتین، به ایمیلی که برای دریافت نظر ارسال شده بود پاسخی نداد. مشخص نیست که آیا روسیه هیچیک از نکات مندرج در این سند را به آمریکا ارائه کرده است یا خیر.
زمینههایی که در یادداشت کرملین، منافع اقتصادی آمریکا و روسیه در آنها همگرا دیده شده است:
۱. قراردادهای بلندمدت هوانوردی برای نوسازی ناوگان هواپیماهای روسیه، بههمراه احتمال مشارکت آمریکا در تولیدات روسی
۲. سرمایهگذاریهای مشترک در نفت و گاز طبیعی مایع (LNG)، از جمله در میادین فراساحلی و ذخایر دشوارِ قابل استخراج، با در نظر گرفتن سرمایهگذاریهای پیشین آمریکا و فراهم کردن امکان جبران زیانهای گذشته شرکتهای آمریکایی
۳. شرایط ترجیحی برای بازگشت شرکتهای آمریکایی به بازار مصرف روسیه
۴. همکاری در حوزه انرژی هستهای، از جمله برای پروژههای مرتبط با هوش مصنوعی
۵. بازگشت روسیه به نظام تسویه دلاری، از جمله احتمالاً برای معاملات انرژی روسیه
۶. همکاری در زمینه مواد خام مانند لیتیوم، مس، نیکل و پلاتین
۷. همکاری برای ترویج سوختهای فسیلی بهعنوان جایگزینی در برابر ایدئولوژیهای دوستدار اقلیم و راهحلهای کمانتشار که مورد حمایت چین و اروپا هستند
مدتها پیش از آغاز تهاجم تمامعیار به اوکراین در سال ۲۰۲۲، پوتین در حال تلاش برای کاهش وابستگی روسیه به ارز آمریکا بود؛ اقدامی در چارچوب تلاش قدرتهای اقتصادی رقیب برای به چالش کشیدن سلطه مالی آمریکا. منطق این تلاشها زمانی آشکار شد که آمریکا و متحدانش از کنترل خود بر تراکنشهای دلاری برای اعمال تحریم بر بخشهای گستردهای از اقتصاد روسیه پس از آغاز جنگ استفاده کردند. از آن زمان، مسکو کوشیده است تجارت با ارزها و نظامهای جایگزین را توسعه دهد، بهویژه با چین و چند کشور دیگر از جمله هند.
بنابراین، بازگشت به تسویه با دلار از یک منظر به معنای تسلیم دوباره در برابر سلطه مالی واشنگتن و عقبگرد از تلاشها برای کاهش آسیبپذیری اقتصاد روسیه در برابر فشار آمریکا خواهد بود. در عین حال، چنین اقدامی میتواند برای دولت ترامپ یک پیروزی بزرگ محسوب شود، زیرا هدف آشکار آن تضعیف روابط مسکو و پکن است.
جزئیات دیگر این طرح نیز به نظر میرسد به گونهای طراحی شدهاند که با اهدافی که ترامپ در حوزههای دیگر مطرح کرده همسو باشند. ایده جبران زیانهای گذشته شرکتهای آمریکایی در روسیه بازتابدهنده مطالبهای است که رئیسجمهور آمریکا از ونزوئلا مطرح کرده بود. همچنین مقابله با فناوریهای کمکربن مورد حمایت اروپا و چین احتمالاً برای رئیسجمهوری که بارها علیه توربینهای بادی موضع گرفته جذاب خواهد بود.
مقامهای غربی آشنا با این یادداشت گفتهاند برخی از پیشنهادها بهطور خاص برای تعمیق شکاف میان آمریکا و متحدان اروپایی اوکراین طراحی شدهاند. برخی دیگر وعدههای دوردستی با ارقام بالقوه بزرگ هستند که ممکن است رئیسجمهور آمریکا را به توافق ترغیب کنند اما هرگز محقق نشوند. آنها به دلیل بحث درباره یک سند خصوصی، نخواستند نامشان فاش شود.
آنها همچنین خاطرنشان کردند که بعید است کرملین بخواهد از چین فاصله بگیرد، زیرا پکن از زمان قطع دسترسی روسیه به منابع غربی در پی تحریمها، به تأمینکننده حیاتی قطعات و مواد خام برای ماشین جنگی روسیه تبدیل شده است.
با این حال، در این یادداشت استدلال شده که بازگشت به نظام دلاری به روسیه امکان میدهد بازار ارز خارجی خود را گسترش دهد و نوسانات تراز پرداختهایش را کاهش دهد. در مقابل، برای آمریکا چنین اقدامی جایگاه دلار را بهعنوان ارز ذخیره جهانی تقویت کرده و میتواند با همسطح کردن هزینههای انرژی میان چین و آمریکا، به کاهش عدمتوازنهای تجاری جهانی کمک کند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اوایل این ماه به گروهی از خبرنگاران گفت که روسیه و آمریکا همزمان با مذاکرات صلح با کییف، درباره توافقهای اقتصادی دوجانبه گستردهای گفتوگو کردهاند.
زلنسکی گفت اطلاعات مربوط به پیشنهاد مسکو ــ که او آن را «بسته دیمیتریف» نامیده است، به نام کیریل دیمیتریف، مذاکرهکننده کرملین ــ توسط اطلاعات اوکراین جمعآوری شده است. دیمیتریف همچنین ریاست صندوق ثروت ملی روسیه را بر عهده دارد.