بیزنس با قدرت رئیس‌جمهور آمریکا؛ ترامپ چگونه کاخ سفید را به فعالیتی سودده برای خود و خانواده‌اش تبدیل کرد؟

یورو نیوز: رئیس‌جمهوری ایالات متحده از زمان ورودش به عرصه سیاست در سال ۲۰۱۵ هرگز علاقه‌اش به ثروت را پنهان نکرد و حتی از آن به عنوان استدلالی سیاسی استفاده کرد. او بارها گفته است که به جای ورود به سیاست می‌توانست «کار دیگری انجام دهد.»

سخنانی که به این معنا است که او «فداکارانه» در عرصه سیاست حضور یافته است. او این رویکرد پوپولیستی را در زمینه دریافت حقوق ریاست‌جمهوری هم ادامه داده است. دونالد ترامپ هم در دور اول و هم حالا در دور دوم ریاست‌جمهوری خود از دریافت دستمزد سالانه ریاست‌جمهوری که حدود ۴۰۰ هزار دلار است صرف‌نظر کرد.

با این حال این اقدام پوپولیستی تنها جنبه تبلیغاتی داشته چراکه دونالد ترامپ از بازگشت خود به قدرت به اشکال مختلف برای ثروت‌اندوزی استفاده کرده است.

مجله فوربس که هر سال فهرست ثروتمندان بزرگ آمریکا را منتشر می‌کند در ماه جاری میزان دارایی او را ۶.۲ میلیارد دلار برآورد کرد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ و پیش از انتخاب مجددش ۴.۳ میلیارد دلار بود. این مجله نوشت: «دونالد ترامپ سودآورترین دوره ریاست‌جمهوری در تاریخ آمریکا را دارد و عمدتا از طریق بهره‌برداری از ارزهای دیجیتال میلیاردها دلار به ثروتش افزوده است.»

دونالد ترامپ این شکل از استفاده از مقام ریاست‌جمهوری برای ثروت‌اندوزی شخصی را قبول کرده است. این روند نیز نمونه‌ای دیگر از هنجارها و رویه‌های بسیاری است که رئیس‌جمهوری آمریکا کنار گذاشته است. این در حالی است که تا پیش از این روسای جمهوری آمریکا ظاهر جدایی میان منافع خصوصی و عمومی رئیس‌جمهوری را حفظ می‌کردند. دونالد ترامپ در نخستین دوره ریاست‌جمهری خود در سال ۲۰۱۷ متعهد شده بود که خود و خانواده‌اش کاری نکنند که «به‌عنوان سوءاستفاده از مقام ریاست‌جمهوری تلقی شود» اما این بار از زمان بازگشت به قدرت هیچ تعهد مشابهی نداده است.

شرکت‌های خانوادگی او که توسط پسرانش، دونالد جونیور و اریک ترامپ، اداره می‌شوند سال گذشته مجموعه‌ای از قراردادهای سودآور را با کشورهای خارجی که اغلب ارتباطی با منافع ایالات متحده دارند امضا کرده‌اند. آنها چند شرکت فعال در حوزه ارزهای دیجیتال راه‌اندازی کرده‌اند و آشکارا از ریاست‌جمهوری ترامپ برای جذب سرمایه‌گذاران بهره برده‌اند. بر اساس برآوردها، این فعالیت‌ها از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون دست‌کم ۴ میلیارد دلار سود برای او و خانواده‌اش داشته است.

تضاد منافع در تقاطع سیاست خارجی آمریکا و سود تجاری ترامپ

دامنه منافع تجاری دونالد ترامپ از جمله در بخش‌هایی که مستقیما تحت مقررات تعیین‌شده توسط دولت او قرار دارند، از همه روسای‌جمهوری پیشین آمریکا فراتر می‌رود. دونالد ترامپ ماه گذشته در گفتگویی با نیویورک‌تایمز در این مورد گفت: «متوجه شدم که هیچ‌کس اهمیتی نمی‌دهد.» رئیس‌جمهوری آمریکا افزود: «حق دارم این کار را انجام دهم. می‌دانید، جورج واشنگتن وقتی رئیس‌جمهور بود، در معادل کاخ سفید زمان خود دو دفتر داشت: یکی برای کسب‌وکارش و یکی برای ریاست‌جمهوری، و هر دو را انجام می‌داد. این کار طبیعی است.»

بخش املاک و مستغلات، یعنی فعالیت اصلی سازمان ترامپ، از زمان انتخاب مجدد او به ریاست‌جمهوری رونق قابل‌توجهی داشته است. به طور خاص سود اعطای مجوز برندینگ املاک در خارج از کشور افزایش یافته‌ است. پروژه‌های جدید زمین گلف و هتل‌های ترامپ در عربستان سعودی، ویتنام، رومانی، هند، قطر و امارات عربی متحده راه‌اندازی شده‌اند. قراردادهای خارجی گاه تنها به طور «اتفاقی» هم‌گام با فعالیت‌های رئیس‌جمهوری امضاء شده‌اند. به عنوان مثال تنها یک ماه پس از آنکه دولت ویتنام ساخت یک مجموعه گلف به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار در نزدیکی هانوی را مجاز اعلام کرد، واشنگتن خبر از کاهش تعرفه‌هایی داد که تهدید به اعمال آن علیه ویتنام کرده بود.

سازمان ترامپ به طور خاص از روابط شخصی رئیس‌جمهوری با امیرنشین‌های حاشیه خلیج فارس بهره برده است؛ جایی که دارایی خانواده‌های حاکم اغلب به شکلی جدی با امور دولتی گره خورده است. خانواده ترامپ با «دارالارکان»، بزرگ‌ترین توسعه‌دهنده املاک عربستان سعودی که ارتباط نزدیکی با خاندان سلطنتی دارد، وارد شراکت شده‌اند. پروژه دیگری نیز برای ایجاد یک باشگاه گلف لوکس در نزدیکی ریاض و یک «ترامپ پلازا» در جده آغاز شده است؛ دو پروژه‌ای که ارزش ترکیبی آن‌ها می‌تواند به ۱۰ میلیارد دلار برسد.

دونالد ترامپ مدتی پس از شکل‌گیری این روابط تجاری قصد خود را برای فروش جنگنده‌های «اف-۳۵» به عربستان سعودی و اعطای مجوز صادرات ریزپردازنده‌های نسل جدید ویژه هوش مصنوعی به این کشور اعلام کرد. صادرات این ریزپرنده‌ها در دوره جو بایدن محدود شده بود. این در حالی است که مذاکراتی نیز برای تامین فناوری هسته‌ای غیرنظامی برای عربستان سعودی در جریان است.

توافق دفاعی با قطر پس از دریافت هواپیمای بوئینگ به عنوان هدیه

قطر یک فروند بوئینگ ۷۴۷ به دونالد ترامپ اهدا کرد تا به‌عنوان هواپیمای جدید ریاست‌جمهوری آمریکا «ایرفورس وان» مورد استفاده قرار گیرد. دوحه در ازای این اقدام یک توافق دفاعی و مجوز آموزش خلبانان جنگنده‌های خود را در یک پایگاه نظامی در آیداهو به دست آورد.

در بخش رسانه، «ترامپ مدیا اند تکنولوژی گروپ» فعالیت‌های خود را متنوع کرده است. این شرکت شبکه اجتماعی «تروث سوشال» را که دونالد ترامپ برای انتشار پیام‌هایش آن را ایجاد کرد اداره می‌کند و او مالک اکثر سهام آن است.

این شرکت از ماه اوت گذشته یک سرویس پخش آنلاین به نام Truth+ راه‌اندازی کرده که «بسته میهن‌پرستانه» شامل دسترسی به مجموعه‌ای از ۲۷ کانال تلویزیونی ارائه می‌دهد. این کانال‌ها شامل شبکه‌های خبری مانند نیوزمکس و وان آمریکا نیوز نتورک که به کاخ سفید دسترسی ویژه دارند می‌شود.

دونالد ترامپ مدعی است که از جداسازی کسب‌وکارهای خصوصی خود از مقام عمومی‌اش صرف‌نظر کرده، زیرا قدر تعهدات قبلی‌اش در این زمینه دانسته نشد. او گفت: «در دوره اولم به فرزندانم گفتم هیچ معامله‌ای انجام ندهند و هیچ قدرم دانسته نشد. مجبور نبودم این کار را بکنم و واقعا برای آنها ناعادلانه است؛ آنها تاجر هستند. بعد دیدم با بایدن چه اتفاقی افتاد. وقتی فساد و بقیه مسائل را دیدم، خیلی مضحک بود. خانواده من بسیار صادق است. اما با خودم گفتم چرا نگذارم هر کاری می‌خواهند بکنند و زندگی‌شان را داشته باشند؟ آنها افراد شرافتمند و بسیار محترمی هستند.»

فعالیت‌های تجاری هانتر بایدن که زمانی ریاست‌جمهوری جو بایدن را تحت‌الشعاع قرار داده بود اکنون در برابر اقدام فرزندان دونالد ترامپ عادی به نظر می‌رسد. به عنوان مثال دونالد ترامپ جونیور که پیش‌تر تنها عضو هیئت‌مدیره شرکت‌های خانوادگی مانند TM &TG بود، از سال گذشته با پیشنهادهای فراوانی به‌عنوان مشاور، مدیر یا سهام‌دار روبرو شده است. او مشاور دو شرکت بزرگ بازارهای پیش‌بینی مبتنی بر ارزهای دیجیتال یعنی Polymarket و Kalshi شده است. این بخش رو حال رشد مقررات دست و پاگیر کمتری نسبت به سایت‌های شرط‌بندی آنلاین دارد. خانواده دونالد ترامپ اعلام کرده‌اند که قصد دارند سایت خود به نام Truth Predict را راه‌اندازی کنند که امکان شرط‌بندی بر روی تصمیم‌های سیاست خارجی را نیز فراهم می‌کند.

ترامپ هم‌زمان فعالیت‌های فروش اقلام متنوع با برند خود را ادامه داده و گسترش داده است و در تبلیغ آنها بر مقام ریاست‌جمهوری‌اش تاکید می‌کند. او گیتار عادی یا امضاءشده، ساعت، انجیل، عطر مردانه و زنانه و کفش ورزشی با برند «Trump 2028» می‌فروشد. رئیس‌جمهوری آمریکا یک «Trump Phone» با روکش طلا را نیز تابستان رونمایی کرد اما این کالا هنوز وارد بازار نشده است.

کسب سود از راه پیگردهای قضایی

هفته گذشته، شرکت DTTM Operations که مالکیت معنوی رئیس‌جمهوری ترامپ را مدیریت می‌کند، سه علامت تجاری ثبت کرد که دو مورد از آنها با نام فرودگاهی به اسم دونالد ترامپ در ارتباط است: President Donald J Trump International Airport و Donald J Trump International Airport. ثبت‌ این اسامی در حالی انجام می‌شود که حامیان دونالد ترامپ اقداماتی را برای تغییر نام چند فرودگاه به افتخار او آغاز کرده‌اند؛ از جمله فرودگاه دالس در ویرجینیا که به واشنگتن دی‌سی خدمات می‌دهد و فرودگاه بین‌المللی پالم بیچ در ایالت فلوریدا. اگر یکی از آن‌ها به «فرودگاه بین‌المللی دونالد جی. ترامپ» تبدیل شود شرکت DTTM Operations می‌تواند برای استفاده از این نام حق امتیاز دریافت کند.

منبع جدید دیگر کسب سود شکایت‌های حقوقی علیه شرکت‌های بزرگ رسانه‌ای است که ترجیح می‌دهند به توافق مالی برسند تا خطر اقدامات تلافی‌جویانه رئیس‌جمهوری ایالات متحده را بپذیرند. ده‌ها میلیون دلار به این ترتیب به رئیس‌جمهوری پرداخت شده است. دونالد ترامپ این ماه شکایت تازه‌ای علیه بانک JPMorgan Chase تنظیم کرد و پنج میلیارد دلار غرامت بابت بستن حساب‌هایش پس از حمله به کنگره در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ مطالبه کرد.

در اقدام بی‌سابقه دیگری دونالد ترامپ و پسرانش ماه گذشته همچنین علیه سازمان مالیات آمریکا (IRS) و وزارت خزانه‌داری اقامه دعوی کرده و ۱۰ میلیارد دلار خسارت بابت جلوگیری نکردن از افشای اطلاعات مالیاتی‌شان در رسانه‌ها بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ مطالبه کردند. در این شکایت ادعا شده که این افشاگری «به اعتبار و وضعیت مالی آن‌ها آسیب زده و موجب شرمساری عمومی شده» و «به اعتبار رئیس‌جمهور ترامپ لطمه وارد کرده است.»