پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : سیانان نوشت: به گفته منابع چینی آگاه، چین همچنان متعهد به برگزاری دیدار پیش رو میان رهبر خود، شی جینپینگ، و رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ است، صرفنظر از وضعیت خاورمیانه. همچنین پکن با احتیاط بر این باور است که درگیری چندماهه رقیبش با ایران، احتمالاً موقعیت مذاکرهای چین را تقویت کرده است.
به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این دیدار حضوری نادر که پیشتر به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به تعویق افتاده بود، اکنون طبق اعلام کاخ سفید برای ۱۴ تا ۱۵ مه برنامهریزی شده است. چندین منبع میگویند پکن این نشست مهم را فرصتی بینظیر برای ایجاد یک رابطه باثباتتر و بلندمدت با بزرگترین رقیب اقتصادی و نظامی خود میداند.
با این حال، با وجود این برتری احتمالی، منابع میگویند پکن همچنان بسیار محتاط است و در میان مقامات دولتی اختلاف نظر درباره نحوه مدیریت پیچیدگیهای ناشی از این درگیری وجود دارد؛ از جمله احتمال بسته ماندن تنگه هرمز — که چین حدود یکسوم نفت و گاز خود را از طریق آن وارد میکند — در زمان ورود ترامپ به پکن.
یکی از منابع چینی که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود گفت: «سفر ترامپ مانند سایر دیدارهای سران کشورها نیست. دوران ریاستجمهوری او احتمالاً تأثیر ماندگاری بر نظم جهانی خواهد داشت و در حال حاضر نیز نگاه آمریکا به منافع خودش را بهطور بنیادین تغییر داده است.»
او افزود: «موفق یا ناموفق بودن این سفر تأثیر بلندمدتی بر روابط آینده چین و آمریکا خواهد داشت، صرفنظر از اینکه دموکراتها یا جمهوریخواهان در قدرت باشند.»
این سفر در ابتدا قرار بود بر نهاییسازی توافقهای مهم در حوزههای کلیدی متمرکز باشد، اما بحران ایران «بهشدت برنامهریزی و انتظارات چین را مختل کرده است»، به گفته کوی هونگجیان، دیپلمات سابق و پژوهشگر روابط بینالملل در دانشگاه مطالعات خارجی پکن.
او گفت: «سیاست خارجی چین یک اصل اساسی دارد: روابط چین و آمریکا در اولویت است. وقتی این روابط باثبات باشد، میتواند به بهبود روابط چین با سایر کشورها نیز کمک کند.»
ورود ناگهانی ایران — شریک نزدیک پکن — به مرکز روابط چین و آمریکا، اوضاع را برای چین «دشوار» کرده است.
پکن هنوز تاریخ این نشست را رسماً تأیید نکرده، اما با نزدیک شدن به زمان دیدار، احتمال دستیابی به توافق صلح میان آمریکا و ایران همچنان کم است و از سرگیری درگیریها نیز محتمل است. به گفته یک منبع دیگر، هیچیک از این سناریوها بدون خطر برای چین نیست.
او گفت: «ترامپ ترجیح میدهد پس از حلوفصل ایران به چین سفر کند تا قدرت خود را نشان دهد... اما اگر پس از سفر به چین به ایران حمله کند، اینطور به نظر میرسد که چین ایران را رها کرده است.»
این منبع افزود: «ترامپ بسیار زیرک است؛ او مستقیماً چین را هدف قرار نمیدهد، بلکه ابتدا ونزوئلا و سپس ایران را هدف گرفت — در واقع در حال محدود کردن نفوذ چین در این مناطق است.»
اما جنگ ایران مطابق برنامه آمریکا پیش نرفته است. این درگیری به جای نمایش قدرت، آمریکا را درگیر یک بحران طولانی و نامحبوب با پیامدهای اقتصادی جهانی کرده است.
وو شینبو، عضو کمیته مشورتی سیاست خارجی وزارت خارجه چین، گفت: «ترامپ اکنون میخواهد هرچه سریعتر پرونده ایران را ببندد. اگر آمریکا دست بالا را داشت، اهرم فشار بیشتری داشت. اما اکنون مشخص است که آمریکا نتوانسته ایران را مهار کند. بنابراین موقعیت نسبی آن در مذاکرات با چین تضعیف شده است.»
گفته میشود مقامات چینی در کشاندن ایران به میز مذاکره نقش داشتهاند. اما با وجود آتشبس، واشنگتن و تهران هنوز به توافق پایدار نرسیدهاند.
به گفته منابع، این وضعیت میتواند فرصتی برای چین ایجاد کند تا پیش از انتخابات میاندورهای دشوار برای ترامپ، از آن بهرهبرداری کند — انتخاباتی که ترامپ برای موفقیت در آن به دستاوردهای ملموس مانند خریدهای بزرگ چین از محصولات کشاورزی آمریکا و هواپیماهای بوئینگ نیاز دارد.
چین آماده است از بازار بزرگ داخلی خود و تسلطش بر زنجیره تأمین عناصر نادر استفاده کند تا امتیاز بگیرد؛ از جمله: مخالفت صریح آمریکا با استقلال تایوان، کاهش محدودیتهای صادرات فناوری پیشرفته، و حذف شرکتهای چینی از فهرست تحریمها.
یک منبع دیگر گفت: «ترامپ احتمالاً سفرش را به تعویق انداخت چون احساس میکرد هنوز اهرم کافی ندارد... اما اکنون بنبست ایران طولانی شده و پیشرفتی نداشته است.»
وو شینبو افزود: «در ابتدا از جنگ نگران بودیم — نه فقط به خاطر انرژی و تجارت، بلکه به این دلیل که اگر ایران سقوط میکرد و یک حکومت طرفدار غرب روی کار میآمد، برای چین بد بود. اما وضعیت فعلی در واقع به نفع چین تمام شده است.»
این جنگ تا حد زیادی جایگاه جهانی چین را تقویت کرده و آن را بهعنوان نمادی از ثبات معرفی کرده است. در طول درگیری، شی جینپینگ بارها خواستار صلح شده و وعده کمک به کشورهای در حال توسعه برای مقابله با بحران انرژی داده است.
برخی تحلیلگران میگویند: «آمریکا در حال جنگیدن بدون پیروزی است، چین بدون جنگ در حال پیروزی است.»
با این حال، برخی دیگر معتقدند توازن قدرت تغییر چشمگیری نکرده است.
ویلیام کلاین، دیپلمات بازنشسته آمریکایی، گفت: «هر دو طرف همچنان اهرمهای کافی علیه یکدیگر دارند و این وضعیت بهدلیل جنگ ایران تغییر نکرده است. این جنگ بر دیدار سایه انداخته، اما لزوماً دست یکی را قویتر نکرده است.»