واشنگتن پست نوشت: ایران بسیار بیشتر از آنچه گزارش شده به داراییهای نظامی ایالات متحده ضربه زده است، تصاویر ماهوارهای نشان میدهند.
به گزارش انتخاب، تصاویری که توسط رسانههای وابسته به دولت ایران منتشر شده و توسط واشنگتن پست تأیید شده است، آسیب وارد شده به دستکم ۲۲۸ سازه یا قطعه تجهیزات در پایگاههای نظامی آمریکا را نشان میدهد.
حملات هوایی ایران از زمان آغاز جنگ دستکم به ۲۲۸ سازه یا قطعه تجهیزات در پایگاههای نظامی ایالات متحده در سراسر خاورمیانه آسیب زده یا آنها را نابود کرده است، از جمله آشیانهها، پادگانها، انبارهای سوخت، هواگردها و تجهیزات کلیدی رادار، ارتباطات و پدافند هوایی. این نتیجهٔ تحلیل تصاویر ماهوارهای است. میزان تخریب بسیار بیشتر از چیزی است که دولت آمریکا به طور عمومی تأیید کرده یا پیشتر گزارش شده است.
مقامات گفتهاند که تهدید حملات هوایی برخی از پایگاههای آمریکا در منطقه را برای استقرار پرسنل در سطح عادی بسیار خطرناک کرده و فرماندهان بیشتر نیروهای این پایگاهها را در آغاز جنگ از برد آتش ایران خارج کردهاند.
بر اساس اعلام ارتش ایالات متحده، از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، هفت تن از نیروهای نظامی در اثر حملات به تأسیسات آمریکایی در منطقه جان باختهاند — شش نفر در کویت و یک نفر در عربستان سعودی — و تا اواخر آوریل، بیش از ۴۰۰ سرباز نیز زخمی شدهاند. به گفته مقامات آمریکایی که به دلیل حساسیت موضوع با شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند، گرچه بیشتر مجروحان ظرف چند روز به خدمت بازگشتند، دستکم ۱۲ نفر دچار جراحتهایی شدهاند که مقامات نظامی آنها را جدی طبقهبندی کردهاند.
به دست آوردن تصاویر ماهوارهای از خاورمیانه در حال حاضر به طور غیرعادی دشوار است. دو عدد از بزرگترین ارائهدهندگان تجاری، ونتور و پلنت، با درخواستهای دولت آمریکا — که بزرگترین مشتری آنهاست — برای محدود کردن، به تعویق انداختن یا به طور نامحدود خودداری از انتشار تصاویر این منطقه در طول جنگ موافقت کردهاند، که ارزیابی حملات تلافیجویانه ایران را دشوار یا غیرممکن میسازد. این محدودیتها کمتر از دو هفته پس از آغاز جنگ اعمال شد.
با این حال، خبرگزاریهای وابسته به دولت ایران از همان ابتدا به طور منظم تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا را در حسابهای رسانههای اجتماعی خود منتشر کردهاند که آسیب به پایگاههای آمریکا را نشان میدهد.
برای این بررسی — که یکی از اولین گزارشهای جامع عمومی از خسارت وارد شده به تأسیسات آمریکایی در منطقه است — واشنگتن پست بیش از ۱۰۰ تصویر ماهوارهای با وضوح بالا که از سوی ایران منتشر شده بود را مرور کرد. پست اصالت ۱۰۹ تصویر از آنها را با مقایسه با تصاویر با وضوح پایینتر از سامانه ماهوارهای اتحادیه اروپا به نام کوپرنیکوس و همچنین تصاویر با وضوح بالای پلنت (در جاهایی که در دسترس بود) تأیید کرد. پست ۱۹ تصویر ایرانی را از تحلیل آسیب حذف کرد، زیرا مقایسه با تصاویر کوپرنیکوس قطعی نبود. هیچ تصویر ایرانی دستکاریشده یافت نشد.
در جستجوی جداگانهای بر روی تصاویر پلنت، خبرنگاران پست ۱۰ سازهٔ آسیبدیده یا نابودشده یافتند که در تصاویر منتشرشده از سوی ایران مستند نشده بود. در مجموع، پست دریافت که ۲۱۷ سازه و ۱۱ قطعه تجهیزات در ۱۵ پایگاه نظامی آمریکا در منطقه آسیب دیده یا نابود شده است.
کارشناسانی که تحلیل پست را بررسی کردند گفتند آسیب در این پایگاهها نشان میدهد که ارتش آمریکا توانایی ایران در هدفگیری را دست کم گرفته، به اندازه کافی خود را با جنگ مدرن پهپادی وفق نداده و برخی پایگاهها را با حفاظت ناکافی رها کرده است.
مارک کنشیان، مشاور ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی و سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی که به درخواست پست تصاویر ایرانی را بررسی کرد، گفت: «حملات ایران دقیق بود. هیچ حفره تصادفی که نشاندهنده خطا رفتن موشکها باشد، دیده نمیشود.»
برخی از آسیبها ممکن است پس از خروج نیروهای آمریکایی از پایگاهها رخ داده باشد، که در این صورت حفاظت از سازهها اهمیت کمتری داشته است. کنشیان و سایر کارشناسان گفتند باور ندارند این حملات توانایی ارتش آمریکا را برای انجام کارزار بمباران خود در ایران به طور قابل توجهی محدود کرده باشد.
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده که مسئولیت خاورمیانه را بر عهده دارد، از پاسخ به خلاصه دقیقی از یافتههای پست خودداری کرد. یک سخنگوی نظامی، توصیف کارشناسان از خسارت پایگاهها را به عنوان «گسترده» یا «شواهدی از ناکامی» رد کرد و گفت ارزیابی تخریبها پیچیده است و در برخی موارد ممکن است گمراهکننده باشد، اما از ارائه جزئیات خودداری کرد. این سخنگو گفت رهبران نظامی پس از پایان درگیری قادر خواهند بود بافت کاملتری از حملات ایران ارائه دهند.
آسیبها
در هفتههای اول جنگ، چندین خبرگزاری بررسیهایی از خسارتها منتشر کردند، از جمله نیویورک تایمز که حملاتی را در ۱۴ پایگاه نظامی آمریکا یا تأسیسات پدافند هوایی یافت. در اواخر آوریل، انبیسی نیوز گزارش داد یک جت ایرانی یک پایگاه آمریکا در کویت را بمباران کرده است — اولین بار در سالهای اخیر که یک هواپیمای جنگنده دشمن به یک پایگاه آمریکایی اصابت میکند — و به تحقیقی استناد کرد که نشان میداد ایران به ۱۰۰ هدف در ۱۱ پایگاه حمله کرده است. سیانان نیز هفته گذشته گزارش داد که ۱۶ تأسیسات آمریکایی آسیب دیده است.
اما بررسی پست — بر اساس تصاویری از آغاز جنگ تا ۱۴ آوریل — نشان میدهد که دهها هدف اضافی در این پایگاهها مورد اصابت قرار گرفته است؛ پایگاههایی که عمدتاً توسط ارتش آمریکا استفاده میشوند، اما با نیروهای نظامی کشور میزبان و متحدان مشترک هستند.
تصاویر نشان میدهند که حملات هوایی به نظر میرسد پادگانها، آشیانهها یا انبارهای متعددی را در بیش از نیمی از پایگاههای آمریکایی که پست بررسی کرد، آسیب زده یا نابود کرده است.
ویلیام گودهیند، محققی در پروژه با دسترسی آزاد «قلمرو مناقشه» که تصاویر را بررسی کرد، گفت: «ایرانیها عمداً ساختمانهای استقرار نیرو را در چندین پایگاه هدف قرار دادهاند با قصد ایجاد تلفات جمعی. فقط تجهیزات، انبارهای سوخت و زیرساخت پایگاه هوایی زیر آتش نیست، بلکه اهداف نرم مانند باشگاههای ورزشی، تالارهای غذاخوری و محلهای استقرار نیرو نیز هدف قرار گرفتهاند.»
پست همچنین دریافت که حملات به یک سایت ارتباط ماهوارهای در پایگاه هوایی العدید در قطر، تجهیزات پدافند موشکی پاتریوت در پایگاههای هوایی ریفا و عیسی در بحرین و پایگاه هوایی علیالسالم در کویت، یک آنتن ماهوارهای در تأسیسات پشتیبانی نیروی دریایی در بحرین (که مقر ناوگان پنجم ایالات متحده است)، یک نیروگاه در کمپ بوهرینگ در کویت، و پنج جایگاه سوخت کیسهای در سه پایگاه مختلف آسیب زده است.
تصاویر ایرانی همچنین آسیب یا نابودی قبلاً گزارششدهٔ گنبدهای راداری را در کمپ اریفجان و پایگاه هوایی علیالسالم در کویت و مقر ناوگان پنجم مستند کرد؛ همچنین رادارها و تجهیزات پدافند موشکی تاد را در پایگاه هوایی موفق سلتی در اردن و دو سایت در امارات متحده عربی؛ یک سایت ارتباط ماهوارهای دوم در پایگاه هوایی العدید؛ و یک هواگرد فرماندهی و کنترل ئی-۳ سنتری و یک تانکر سوخترسان را در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی.
بیش از نیمی از آسیبهایی که پست بررسی کرد در مقر ناوگان پنجم و سه پایگاه در کویت — پایگاه هوایی علیالسالم، کمپ اریفجان و کمپ بوهرینگ — رخ داده است. کمپ اریفجان مقر منطقهای ارتش ایالات متحده است.
برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس از انجام عملیات آفندی توسط ارتش آمریکا از پایگاههای خود خودداری کردهاند. یک مقام آمریکایی گفت پایگاههای بحرین و کویت دو مورد از سختترین ضربات را خوردند، احتمالاً به این دلیل که آنها حملاتی را از خاک خود مجاز دانستند، از جمله استفاده از سامانههای موشکی هایمارس که میتوانند موشکهایی با برد بیش از ۳۱۰ مایل (حدود ۵۰۰ کیلومتر) شلیک کنند.
بررسی پست تنها شمارش نسبی خسارت بر اساس تصاویر ماهوارهای موجود است.
کنشیان گفت برخی از آسیبها میتواند نتیجه انتخابها یا فریب آمریکایی بوده باشد. او گفت نیروهای آمریکایی میتوانند برای حفظ سلاحهای رهگیر ارزشمند، اجازه دهند یک موشک ورودی اگر به نظر میرسد هدفی کماهمیت را نشانه رفته است، اصابت کند، و نیز این امکان وجود دارد که فرماندهان با نشان دادن پایگاههای خالی از نیرو به عنوان مکانهای اشغالشده، سعی در فریب نیروهای ایرانی داشته باشند.
میدان نبرد تغییر کرده
کارشناسان گفتند آسیبپذیری پایگاههای نظامی در برابر حملات ایران احتمالاً نتیجه عوامل متعددی بوده است.
کارشناسان گفتند مهمترین عامل این است که نیروهای ایرانی انعطافپذیرتر از آن چیزی بودهاند که دولت ترامپ احتمالاً پیشبینی میکرد. کلی گریکو، همکار ارشد مرکز استیمسون، یک اتاق فکر، گفت طرحهایی که برای نابودی نیروهای موشکی و پهپادی ایران به اندازه کافی سریع انجام شود تا از وارد کردن خسارت جدی جلوگیری کنند، «عمق اطلاعات هدفگیری از پیش مستقرشده ایران درباره زیرساختهای ثابت آمریکا» را دست کم گرفته بودند.
گریکو گفت این راهبرد همچنین نتوانست این درجه را در نظر بگیرد که پدافند هوایی آمریکا و اسرائیل در طول درگیری ۱۲ روزه ژوئن بین ایران، اسرائیل و ایالات متحده تا چه حد مصرف شده است.
بر اساس برآورد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، ارتش بین ۲۸ فوریه و ۸ آوریل حداقل از ۱۹۰ رهگیر تاد و ۱،۰۶۰ رهگیر پاتریوت استفاده کرده است که به ترتیب ۵۳ درصد و ۴۳ درصد از موجودی قبل از جنگ را تشکیل میدهد.
جاستین برانک، پژوهشگر ارشد قدرت هوایی و فناوری در مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، گفت پدافند هوایی آمریکا و متحدان کار چشمگیری در رهگیری حملات انجام داده، اما «با هزینه بسیار زیاد از نظر رهگیرهای موشک سطحبههوا و موشک هوابههوا».
علاوه بر این، کارشناسان گفتند ارتش آمریکا به اندازه کافی خود را با استفاده از پهپادهای تهاجمی یکبارمصرف وفق نداده است، چیزی که به گفته آنان برنامهریزان باید از مشاهده جنگ در اوکراین میآموختند.
دکر اولینت، پژوهشگر تحلیلگر وابسته در مرکز تحلیلهای نیروی دریایی، گفت: «اگرچه [پهپادها]محموله کوچکی دارند — برخی از اینها آنقدرها هم آسیب زیاد وارد نکردند —، اما رهگیری آنها دشوارتر و بسیار دقیقتر هستند، و آنها را به تهدیدی بسیار بزرگتر برای نیروهای آمریکایی تبدیل میکند.»
کارشناسان همچنین به چالشهای ساختاری اشاره کردند، از جمله کمبود پناهگاههای مستحکمی که بتواند از نیروها و تجهیزات در مواضع کلیدی و اهداف احتمالی محافظت کند.
برای مثال، مرکز عملیات تاکتیکی در کویت، جایی که شش سرباز آمریکایی در اوایل مارس بر اثر حمله یک پهپاد ایرانی کشته شدند، حفاظت یا استتار سقفی کمی داشت — که یکی از چندین موضوعی است که قانونگذاران دموکرات در حال بررسی تلفات انسانی آن را بررسی میکنند.
در یک مورد، به نظر میرسد که هواپیمای فرماندهی و کنترل ئی-۳ سنتری در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی پس از پارک مکرر در همان مکان روی یک تاکسیوی محافظتنشده، نابود شده است، تصاویر ماهوارهای نشان میدهند.
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده از پاسخ به سؤالات درباره تحلیل کارشناسان از خسارت خودداری کرد.
ماکسیمیلیان برمر، همکار غیرمقیم مرکز استیمسون و افسر بازنشسته نیروی هوایی، گفت حملات به پایگاههای آمریکایی در منطقه برنامه ریزان نظامی را وادار کرده است که به مبادلههای جدید بیندیشند: عقب کشیدن نیروها به مکانهای امنتر و محدود کردن توانایی رزمی آنها، یا حفظ پایگاهها به همان شکل و پذیرش احتمال تلفات آینده.
یک مقام آمریکایی گفت خسارت در تأسیسات پشتیبانی نیروی دریایی در بحرین «گسترده» است و مقر مستقر در آنجا به پایگاه نیروی هوایی مکدیل در تمپا، فلوریدا — محل ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده — منتقل شده است. این مقام گفت بعید است نیروهای نظامی، پیمانکاران یا کارمندان غیرنظامی «به این زودی» به این پایگاه بازگردند.
دو مقام دیگر گفتند ممکن است نیروهای آمریکایی هرگز در تعداد زیاد به پایگاههای منطقه بازنگردند، هرچند هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.
برمر گفت: «ما از عصر پنهانکاری به عصری حرکت کردهایم که کل میدان نبرد نیمهشفاف و به طور فزایندهای شفاف است. احساس میکند باید در حالت تهاجمی باشیم، اما قطعاً در اطراف این پایگاهها در حالت تدافعی بازی میکنیم.»