آزمایش ژنتیکی انقلابی می‌تواند میلیون‌ها بیمار مبتلا به سرطان پستان را از شیمی‌درمانی غیرضروری نجات دهد

میلیون‌ها زن مبتلا به سرطان پستان ممکن است به لطف یک آزمایش ژنومی پیشگامانه از شیمی‌درمانی بی‌نیاز شوند.

به گزارش انتخاب به نقل از گاردین؛ درمان سرطان پستان، که شایع‌ترین نوع سرطان در جهان محسوب می‌شود، معمولاً با جراحی برای برداشتن تومور آغاز می‌شود. پس از آن، پزشکان اغلب در صورت وجود خطر بازگشت بیماری، شیمی‌درمانی را توصیه می‌کنند.

اما عوارض جانبی شیمی‌درمانی می‌تواند بسیار سنگین و طاقت‌فرسا باشد. ریزش مو، بثورات پوستی، تهوع، بی‌خوابی و خستگی شدید تنها بخشی از مشکلاتی هستند که بیماران با آن مواجه می‌شوند. برخی زنان نیز ممکن است با پیامدهای ماندگاری مانند ناباروری، اختلالات شناختی یا یائسگی زودرس روبه‌رو شوند.

آغاز عصر جدید پزشکی شخصی‌سازی‌شده

برای دهه‌ها، گزینه‌های درمانی بیماران محدود بود. اما اکنون دانشمندان آزمایش ژنومی جدیدی توسعه داده‌اند که می‌تواند مشخص کند کدام بیماران واقعاً به شیمی‌درمانی نیاز دارند و کدام بیماران می‌توانند بدون آن نیز به نتایج مطلوب درمانی دست یابند.

این پیشرفت به پزشکان اجازه می‌دهد تصمیمات درمانی را بر اساس ویژگی‌های زیستی تومور هر فرد اتخاذ کنند؛ رویکردی که راه را برای عصر جدیدی از پزشکی شخصی‌سازی‌شده هموار می‌کند.

نتایج یک کارآزمایی بین‌المللی نشان می‌دهد میلیون‌ها زن می‌توانند بدون افزایش خطر بازگشت سرطان، از شیمی‌درمانی صرف‌نظر کنند و در عین حال از عوارض جسمی و روانی آن در امان بمانند.

مطالعه Optima چه چیزی را نشان داد؟

مطالعه Optima Trial که توسط University College London هدایت شد، بیش از ۴ هزار بیمار تازه‌تشخیص‌داده‌شده مبتلا به سرطان پستان را در کشورهای بریتانیا، نروژ، سوئد، استرالیا، نیوزیلند و تایلند بررسی کرد.

نتایج نشان داد بیمارانی که در آزمایش ژنومی امتیاز پایینی دریافت کردند، می‌توانند با اطمینان تنها تحت هورمون‌درمانی قرار گیرند.

یکی از زنان شرکت‌کننده در این مطالعه به روزنامه گاردین گفت که وقتی فهمید می‌تواند از شیمی‌درمانی صرف‌نظر کند، این خبر برایش «مثل صبح کریسمس» بود. او اکنون ۹ سال پس از تشخیص بیماری، همچنان سالم است و زندگی فعال و کاملی دارد.

آزمایش جدید چگونه عمل می‌کند؟

این آزمایش که Prosigna Test نام دارد و توسط شرکت Veracyte توسعه یافته است، فعالیت ۵۰ ژن مختلف را در بافت تومور بررسی می‌کند.

این آزمایش:

* زیرگروه مولکولی سرطان را مشخص می‌کند.
* احتمال بازگشت سرطان در ۱۰ سال آینده را برآورد می‌کند.
* به پزشکان کمک می‌کند تصمیم بگیرند آیا شیمی‌درمانی واقعاً برای بیمار مفید خواهد بود یا خیر.

جزئیات مطالعه

در این پژوهش، ۴۴۲۹ بیمار ۴۰ ساله و بالاتر مبتلا به سرطان پستان هورمون‌مثبت شرکت کردند. این نوع سرطان، شایع‌ترین شکل سرطان پستان است و حدود ۸۰ درصد موارد ابتلا در جهان را تشکیل می‌دهد.

شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند:

گروه اول: درمان استاندارد

* شیمی‌درمانی
* سپس هورمون‌درمانی

گروه دوم: درمان مبتنی بر آزمایش ژنومی

* تومور بیماران با آزمایش Prosigna ارزیابی شد.
* بیماران با امتیاز بالا شیمی‌درمانی و هورمون‌درمانی دریافت کردند.
* بیماران با امتیاز پایین فقط هورمون‌درمانی دریافت کردند.

در هر دو گروه، پرتودرمانی و سایر درمان‌های لازم نیز طبق روال معمول انجام شد.

نتایج شگفت‌انگیز

نتایج نشان داد تفاوت بسیار ناچیزی میان بیماران دریافت‌کننده شیمی‌درمانی و بیمارانی که آن را حذف کرده بودند وجود داشت.

پنج سال پس از درمان:

* ۹۵ درصد از بیمارانی که شیمی‌درمانی و هورمون‌درمانی دریافت کرده بودند، زنده بودند و سرطان آن‌ها بازنگشته بود.
* ۹۴ درصد از بیمارانی که فقط هورمون‌درمانی دریافت کرده بودند نیز زنده بودند و هیچ عود بیماری نداشتند.

این تفاوت اندک نشان می‌دهد که برای بیمارانی با امتیاز پایین در آزمایش ژنومی، شیمی‌درمانی سود چندانی به همراه ندارد و می‌توان با خیال آسوده از آن صرف‌نظر کرد.

نظر متخصصان

Rob Stein، سرپرست اصلی این پژوهش و استاد سرطان‌شناسی پستان در UCL، گفت:

«مطالعه Optima به یکی از قدیمی‌ترین چالش‌های درمان سرطان پستان پاسخ می‌دهد؛ اینکه چه کسی واقعاً از شیمی‌درمانی سود می‌برد و چه کسی نمی‌برد. یافته‌های ما نشان می‌دهد بسیاری از بیماران می‌توانند بدون به خطر انداختن نتایج درمانی، از شیمی‌درمانی اجتناب کنند.»

او افزود:

«این نتایج گامی مهم به سوی درمان‌های شخصی‌سازی‌شده است. اکنون می‌توانیم به جای تکیه صرف بر ویژگی‌های بالینی، تصمیمات درمانی را بر اساس زیست‌شناسی تومور اتخاذ کنیم.»

همچنین Iain MacPherson از University of Glasgow اظهار داشت:

«مطالعه Optima شواهدی قوی و تحول‌آفرین ارائه کرده است که نشان می‌دهد می‌توان استفاده از شیمی‌درمانی را در بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پستان حساس به هورمون کاهش داد. این یافته‌ها گامی بزرگ در جهت ارائه درمان‌های دقیق‌تر و شخصی‌تر محسوب می‌شود.»

جمع‌بندی

نتایج این مطالعه امیدبخش نشان می‌دهد که یک آزمایش ژنتیکی ساده می‌تواند میلیون‌ها زن مبتلا به سرطان پستان را از شیمی‌درمانی غیرضروری و عوارض طاقت‌فرسای آن نجات دهد. اگر این نتایج در دستورالعمل‌های درمانی جهانی پذیرفته شوند، پزشکان خواهند توانست برای هر بیمار درمانی دقیق‌تر، مؤثرتر و کم‌عارضه‌تر انتخاب کنند؛ گامی بزرگ در مسیر پزشکی شخصی‌سازی‌شده و بهبود کیفیت زندگی بیماران.