کانال 12 اسرائیل نوشت: مذاکرات محرمانه میان آمریکا و ایران که هفتههاست از طریق میانجیها و در تلاشی فشرده برای دستیابی به توافق در جریان است، اکنون با بنبستی بسیار خطرناک روبهرو شده است. در پشت پرده دیپلماسی بینالمللی، در حالی که در میدان همچنان تبادل پراکنده آتش ادامه دارد، تهران خواستهای صریح و غیرقابلابهام مطرح کرده که صرفاً یک موضوع حقوقی یا فنی نیست: ایران پول نقد میخواهد؛ آن هم مقدار زیادی و همین حالا. برای دونالد ترامپ، این یک تله سیاسی دشوار است. اما از دیدگاه اورشلیم و نهادهای امنیتی اسرائیل، این یک سناریوی کابوسوار واقعی به شمار میرود.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب امده است: ابعاد پولی که در این نبرد دیپلماتیک مطرح است، بسیار عظیم است. دادههای تفصیلی منتشرشده در والاستریت ژورنال نشان میدهد که ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده در سراسر جهان دارد که به دلیل تحریمهای آمریکا از دسترس خارج شدهاند. بخش عمده این سرمایه، که حاصل سالها فروش نفت است، در حال حاضر در چین قرار دارد. این پول همچنان مسدود مانده، زیرا انتقال آن به نظام بانکی ایران میتواند خطر تحریمهای شدید آمریکا را به همراه داشته باشد.
اما چین تنها محل نگهداری این داراییها نیست. کارشناسان تحریمها در گزارشی به والاستریت ژورنال گفتهاند حدود ۱۵ میلیارد دلار دیگر نیز در بانکهای عراق نگهداری میشود؛ پولی که در ازای صادرات برق و گاز طبیعی ایران به عراق به دست آمده است.
علاوه بر این، منابع مالی دیگری نیز وجود دارد: حدود ۶ میلیارد دلار از درآمدهای ایران که در سال ۲۰۲۳ در چارچوب توافق تبادل زندانیان دولت بایدن به قطر منتقل شد، و حدود یک میلیارد دلار دیگر در عمان. این دو منبع مالی که قرار بود صرفاً برای خریدهای بشردوستانه مورد استفاده قرار گیرند، پس از حملات ۷ اکتبر که به حماس نسبت داده شد، بهطور غیررسمی دوباره مسدود شدند.
ایران که اکنون تحت فشار شدید اقتصادی قرار دارد، خواستار باز شدن تمام این مسیرهای مالی شده و یک طرح مرحلهای تهاجمی ارائه کرده است. تهران خواهان دریافت دستکم ۱۲ میلیارد دلار پول نقد بهصورت فوری، حتی پیش از امضای توافق اولیه است و همچنین درخواست کرده ۲۴ میلیارد دلار دیگر در طول ۶۰ روز مذاکرات بعدی به آن پرداخت شود.
از نگاه حکومت ایران، این درخواست نه تقاضای کمک است و نه مشوقی از سوی آمریکا. همانطور که محسن رضایی، مشاور ارشد رهبری ایران، در گفتوگو با CNN تصریح کرده است: «اگر آمریکا واقعاً خواهان توافق با ایران باشد، این مبلغ برایش زیاد نیست. این پول متعلق به ماست، نه متعلق به آمریکا.»
برای ترامپ، این درخواست یک میدان مین سیاسی است که میتواند اعتبار عمومی او را به خطر بیندازد. او سالها دولت اوباما را به خاطر ارسال ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد به ایران در چارچوب اجرای توافق هستهای ۲۰۱۶ مورد حمله قرار داده و آن توافق را «احمقانهترین توافق در تاریخ مذاکرات» توصیف کرده بود. ترامپ تنها بهار گذشته به رأیدهندگان وعده داده بود که «توافقی بسیار بهتر» به دست خواهد آورد، اما اکنون در موقعیتی مشابه قرار گرفته و ایران نیز روشن کرده است که بدون آزادسازی فوری میلیاردها دلار، توافقی در کار نخواهد بود.
کارشناسان تحریمها و دیپلماتهای سابق معتقدند دولت ترامپ برای خروج از این وضعیت بدون آنکه متهم به عقبنشینی شود، ممکن است به مسیرهای غیرمستقیم و کمسروصداتری متوسل شود. یکی از گزینهها این است که محدودیتهای حسابهای ایران در قطر، عمان و عراق بهطور آرام برداشته شود تا ایران بتواند برای نیازهای بشردوستانه از این منابع استفاده کند و در عین حال، دولت بایدن مسئول آزادسازی اولیه این منابع معرفی شود.
گزینهای بسیار چشمگیرتر و حساستر، اعطای معافیتهای تحریمی برای نفتی است که ایران به چین میفروشد. این اقدام به ایران اجازه میدهد از سرمایههای بلوکهشده خود در چین بهطور قانونی استفاده کند؛ اقدامی که تهران با تمام توان برای آن فشار میآورد، اما در عین حال میتواند بهعنوان یک امتیاز بزرگ و آشکار از سوی کاخ سفید تلقی شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این هفته تأکید کرد که ایران تا زمانی که گامهای روشن، اثباتشده و غیرقابل بازگشت برای کاهش چشمگیر برنامه هستهای خود برندارد و تمامی ذخایر اورانیوم غنیشدهای را که طی سالهای گذشته انباشته کرده تحویل ندهد، هیچگونه تخفیف تحریمی یا آزادسازی داراییهای مسدودشده دریافت نخواهد کرد.
روبیو هیچ نشانهای از انعطاف نشان نداد. هنگامی که از او پرسیده شد آیا واشینگتن حاضر است در ازای موافقت ایران با بازگشایی تنگه هرمز برای کشتیرانی آزاد و امن تجاری در مرحله نخست توافق مقدماتی، بخشی از فشارهای اقتصادی را کاهش دهد، قاطعانه پاسخ داد: «خیر. این موضوع اساساً قابل مذاکره نیست.»