به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، دو فصلنامه علمی_فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران از نشریات علمی، قدیمی و معتبر کشور در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که از سال ۱۳۸۶ با مجوز دفتر امور پژوهشی وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و بیانیه رای کمیسیون بررسی نشریات علمی کشور و با هدف نشر یافتههای نوین پژوهشی آغاز به کار کرده است. صاحب امتیاز نشریه انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران است. این مجله علمی که با رتبه علمی «ب» از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ارزیابی شده، به عنوان یکی از مراجع علمی و تخصصی انتشار مقالات چندرشتهای در حوزههای مهندسی و مدیریت ICT شناخته میشود. همچنین این نشریه از اسفند ۱۴۰۲، بر اساس تفاهمنامهای مشترک میان انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری دو مجموعه منتشر میگردد.
دکتر محمدشهرام معین، سردبیر این نشریه علمی در گفتوگو با روابط عمومی پژوهشگاه، با تشریح ساختار اجرایی و ارکان مدیریتی مجله اظهار کرد: این نشریه با همکاری تیمی از متخصصان پژوهشگاه اداره میشود؛ بهطوریکه علاوه بر مسئولیت سردبیری که از سال ۱۳۹۸ بر عهده اینجانب است، دکتر علیرضا منصوری معاون پژوهشکده فناوری اطلاعات بهعنوان مدیر داخلی و خانم مهندس شهیدی از پژوهشکده راهبردی در بخش دبیرخانه این مجله فعالیت میکنند.
وی با اشاره به پیشینه همکاریهای مشترک افزود: اسفند ۱۴۰۲، تفاهمنامهای میان انجمن علمی مرتبط و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات منعقد شد تا کارهای اجرایی و انتشار این نشریه قدیمی و باسابقه بهصورت مشترک و با بهرهگیری از ظرفیتهای پژوهشگاه دنبال شود.
دکتر معین همچنین به ترکیب برجسته اعضای هیئت تحریریه اشاره کرد و گفت: شورای علمی و تحریریه این مجله را چهرههای شاخص و شناختهشده حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور نظیر دکتر عارف، دکتر معتمدی، دکتر شرافت، دکتر فرجیدانا، دکتر تشنهلب و دکتر کمرهای تشکیل میدهند که جزئیات کامل آن در سایت نشریه به نشانی jour.aicti.ir در دسترس است.
وی در ادامه با تشریح حوزههای موضوعی نشریه تصریح کرد: این نشریه در حوزههای متنوعی از جمله هوش مصنوعی، رباتیک، مخابرات، جامعه الکترونیکی، فناوری اطلاعات، دانش چندرسانهای و دیگر محورهای مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات مقاله میپذیرد و از این جهت، نشریهای چندرشتهای (Multi-disciplinary) به شمار میرود. در این چارچوب، هم مقالات مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات و هم مقالات حوزه مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات در نشریه منتشر میشود.
سردبیر مجله علمی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران درباره فرآیند پذیرش و داوری مقالات نیز تاکید کرد: نویسندگان ابتدا باید مقاله خود را مطابق قالب و فرمت نشریه تنظیم و همراه با فرمهای تعهدنامه و تعارض منافع در سامانه بارگذاری کنند. پس از ارزیابی اولیه از نظر ارتباط موضوع با محورهای نشریه، کفایت نوآوری، ساختار علمی و الزامات شکلی، مقاله وارد فرآیند داوری میشود. در صورت تأیید حداقل دو داور، مقاله قابلیت پذیرش و ورود به صف انتشار را خواهد داشت.
وی با بیان اینکه این نشریه تنها دو نوع مقاله پژوهشی و مروری را میپذیرد، افزود: مقالات پژوهشی و مقالات مروری از جمله آثاری هستند که در نشریه امکان بررسی و انتشار دارند. در مقابل، مقاله کوتاه (Short Paper)، خلاصهمقاله و مقاله ترویجی در سیاست انتشار این نشریه جایگاهی ندارند.
وی در تشریح معیارهای پذیرش مقالات مروری و پژوهشی گفت: یک مقاله پژوهشی باید دارای مسئلهای مشخص، نوآوری، روش علمی روشن، تحلیل معتبر و نتایجی دارای قابلیت راستایی آزمایی و تعمیم بوده تا قابل استفاده برای پژوهشگران و متخصصان باشد. همچنین یک مقاله مروری باید فراتر از یک جمعآوری ساده باشد و با دستهبندی، تحلیل، مقایسه و ارائه گونهشناسی پژوهشهای پیشین، تصویری روشن و ارزشمند از وضعیت یک موضوع علمی ارائه دهد.
دکتر معین با اشاره به وضعیت انتشار منظم نشریه اظهار داشت: این نشریه در حال حاضر در دوره هفدهم قرار دارد و آخرین شماره آن مربوط به پاییز و زمستان ۱۴۰۴ است. همچنین پیشبینی میشود شماره بعدی نشریه، مربوط به دوره هجدهم بهار و تابستان ۱۴۰۵، پس از تکمیل فرآیندهای لازم منتشر شود.
نشریه بهصورت دوفصلنامه منتشر میشود و در هر شماره، دستکم ۱۲ مقاله به چاپ میرسد و امکان انتشار شمارههای ویژه نیز در موضوعات منتخب وجود دارد.
سردبیر نشریه در ادامه با اشاره به نمایههای علمی این مجله گفت: این نشریه در پایگاههای مختلفی از جمله ISC، SID، سیویلیکا، مگیران، رایسس، آکادمیا و گوگل اسکالر نمایه شده و مقالات آن بهصورت دسترسی آزاد (Open Access) در اختیار علاقهمندان قرار دارد.
وی درباره زمانبندی بررسی مقالات نیز گفت: تلاش نشریه بر آن است که داوری اولیه به طور میانگین طی دو ماه انجام شود و در صورت قرار گرفتن مقاله در مسیر پذیرش، کل فرآیند تا پذیرش نهایی در حدود شش ماه به طول انجامد. نرخ پذیرش مقالات این نشریه نیز با در نظر گرفتن ارزیابی اولیه، حدود ۳۰ درصد است.
دکتر معین با تأکید بر حساسیت نشریه نسبت به سلامت علمی آثار افزود: در فرآیند بررسی مقالات، از سامانههای مشابهتیاب برای شناسایی همپوشانیهای نامطلوب استفاده میشود. موضوع استفاده غیراصولی از هوش مصنوعی در نگارش مقاله یا حتی در فرآیند داوری نیز مورد توجه نشریه قرار دارد و تلاش میشود با بهرهگیری از داوران معتبر و متخصص، از بروز چنین آسیبهایی جلوگیری شود.
وی همچنین درباره دامنه نویسندگان مجاز برای ارسال مقاله گفت: از نظر نشریه، محدودیتی برای وابستگی سازمانی نویسندگان وجود ندارد، اما اگر مقاله مستخرج از پایاننامه کارشناسی ارشد یا رساله دکتری باشد، لازم است استاد راهنما دستکم بهعنوان نویسنده مسئول در مقاله حضور داشته باشد.
سردبیر نشریه در پایان با قدردانی از همکاری داوران، اعضای هیئت تحریریه و پژوهشگران پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، خاطرنشان کرد: داوری علمی فرصتی دوسویه برای داوران و مجله خوانندگان برای آشنایی با کارهای جدید و ارتقای سطح دانش است. تلاش ما در طول این سالها این بوده که افزون بر مقالات بنیادی، زمینه انتشار پژوهشهای کاربردی، مسئلهمحور و هدفمند را نیز فراهم کنیم؛ پژوهشهایی که نتایج آنها بتواند به ارتقای زیستبوم فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور و حل مسائل واقعی این حوزه کمک کند.