پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : میدل ایست آی نوشت: بر اساس برآورد ژوئن IATA، شرکتهای هواپیمایی خاورمیانه که در سال ۲۰۲۵ مجموعاً حدود ۷.۲ میلیارد دلار سود خالص داشتند، در سال ۲۰۲۶ ممکن است به ۴.۳ میلیارد دلار زیان خالص برسند؛ یعنی چرخش حدود ۱۱.۵ میلیارد دلاری.
به گزارش انتخاب، مهمترین عوامل عبارتند از:
بستهشدن موقت حریم هوایی قطر، امارات، بحرین و کویت پس از حملات.
ادامه محدودیتها و نااطمینانی امنیتی حتی پس از بازگشایی.
کاهش تقاضای مسافر و بار.
تعلیق طولانیمدت پرواز بسیاری از شرکتهای اروپایی و آسیایی.
افزایش قیمت سوخت جت.
طولانیتر شدن مسیرها برای دور زدن مناطق پرخطر.
نیاز هواپیماها به حمل سوخت بیشتر، که ظرفیت حمل مسافر و بار را کاهش میدهد.
ضربه به مدل تجاری امارات و قطر
مدل اقتصادی شرکتهایی مثل Emirates و Qatar Airways بر مدل Hub-and-Spoke متکی است؛ یعنی مسافر از اروپا یا آسیا وارد دبی یا دوحه میشود و از آنجا به مقصد دیگری ادامه میدهد.
اما جنگ باعث شده بخشی از مسافران ترجیح دهند مستقیماً بین اروپا و آسیا پرواز کنند.
طبق دادههای IATA که در گزارش آمده:
تقاضای مسافر در خاورمیانه ۱۳.۹٪ کاهش سالانه داشته.
در مقابل، ترافیک مستقیم اروپا–آسیا ۱۱٪ افزایش یافته.
ترافیک اروپا–خاورمیانه ۴۱.۱٪ پایینتر از سال قبل بوده.
ترافیک آسیا–خاورمیانه نیز ۴.۱٪ کاهش داشته.
این یعنی جنگ فقط پروازها را مختل نکرده؛ مزیت جغرافیایی دبی و دوحه بهعنوان پل هوایی میان شرق و غرب را هم تضعیف کرده است.
امارات هنوز با ظرفیت کامل برنگشته
تیم کلارک، مدیرعامل Emirates، گفته هواپیماهای این شرکت در ژوئن با حدود ۷۵٪ ظرفیت پرواز میکردند.
همچنین بسیاری از رقبای بینالمللی هنوز به منطقه برنگشتهاند:
Air France: اواخر اوت
Lufthansa: سپتامبر
British Airways، Cathay Pacific و Singapore Airlines: اواخر اکتبر
Air Canada: زودتر از اواسط ژانویه ۲۰۲۷ برنامهای برای بازگشت ندارد.
حتی آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا توصیه کرده اپراتورها تا ۳۱ اوت ۲۰۲۶ از حریم هوایی بحرین، کویت، قطر، امارات و بخشی از دریای عمان اجتناب کنند.
بخش بار هم وضعیت خوبی ندارد
تقاضای حملونقل هوایی در خاورمیانه حدود ۵.۶٪ رشد کرده، در حالی که رشد جهانی ۸.۵٪ بوده است.
البته بستهشدن یا اختلال در مسیر دریایی هرمز میتواند برای حمل هواییِ کالاهای فوری، گرانقیمت و حساس به زمان فرصت ایجاد کند؛ اما گزارش تأکید میکند که این الزاماً یک «باد موافق» پایدار برای شرکتهای باربری خلیج فارس نیست.
بازار جتهای خصوصی هم ضربه خورده
تا ۱۰ اوت، ترافیک جتهای خصوصی که از کشورهای خلیج فارس شروع میشد، نسبت به آغاز جنگ ۴۶.۵٪ کاهش داشته است.
پروازهای خلیج فارس به اروپا نیز ۴۱٪ کاهش یافتهاند.
سوخت، فشار را بیشتر کرده
قیمت سوخت هواپیما در ژوئن ۲۰٪ کاهش پیدا کرد، اما هنوز ۴۵.۸٪ بالاتر از سال قبل بود.
آی ای تی ای پیشبینی کرده میانگین قیمت سوخت جت در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۰٪ بالاتر از سال ۲۰۲۵ باشد .
این مسئله بهخصوص برای شرکتهای کمهزینه مشکلساز است، چون نمیتوانند تمام افزایش هزینه را به قیمت بلیت منتقل کنند بدون اینکه تقاضا کاهش بیشتری پیدا کند.
ریسک ژئوپلیتیک ممکن است حتی بعد از پایان جنگ هم در صنعت هوانوردی خلیج فارس باقی بماند.