نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر برای نخستین بار با سرطان معده مرتبط دانسته شدند

همه می‌دانیم که نوشیدنی‌های شیرین برای سلامتی مفید نیستند، اما این موضوع ظاهراً مانع از مصرف آن‌ها توسط بیشتر مردم نمی‌شود؛ حتی به‌صورت روزانه.

به گزارش انتخاب و به نقل از  sciencealert؛ شواهد نشان می‌دهد حدود دو سوم بزرگسالان آمریکایی هر روز دست‌کم یک نوشیدنی شیرین‌شده با شکر مصرف می‌کنند و بیشتر کودکان آمریکایی نیز همین عادت را دارند.

پژوهش جدیدی نشان می‌دهد این عادت روزانه ممکن است خطر ابتلا به سرطان را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد.

در مطالعه‌ای که نتایج آن در مجله Gastro Hep Advances منتشر شده است، پژوهشگران دریافتند افرادی که روزانه حداقل یک نوشیدنی شیرین‌شده با شکر مصرف می‌کنند، در مقایسه با افرادی که هرگز نوشیدنی شیرین نمی‌نوشند، حدود ۲.۴۵ برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان معده قرار دارند.

اندرو تی. چان، نویسنده ارشد مطالعه و متخصص گوارش در بیمارستان عمومی ماساچوست، می‌گوید:

«این نخستین مطالعه‌ای است که وجود ارتباط میان مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و سرطان معده را در جمعیت آمریکا نشان می‌دهد.»

او اضافه می‌کند:

«سرطان معده پنجمین عامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان است، اما تاکنون اطلاعات بسیار کمی درباره نقش رژیم غذایی در ایجاد این سرطان داشته‌ایم.»

بیشتر کودکان و بزرگسالان آمریکایی هر روز نوشیدنی شیرین مصرف می‌کنند

اگرچه تا پیش از این ارتباط میان نوشیدنی‌های شیرین و سرطان معده قطعی نبود، درباره آثار منفی نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر بر سلامت، شواهد فراوانی وجود دارد.

مطالعات نشان داده‌اند که مصرف این نوشیدنی‌ها با بیش از ۱۸۰ هزار مرگ در سراسر جهان در هر سال، افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، چاقی و مشکلات سلامتی متعدد دیگر ارتباط دارد.

پیش‌تر نیز ارتباط مصرف نوشیدنی‌های شیرین با برخی انواع سرطان، از جمله سرطان پستان، سرطان کبد و سرطان روده بزرگ و راست‌روده گزارش شده بود.

دانشمندان قبلاً بررسی کرده بودند که آیا نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر می‌توانند با سرطان معده مرتبط باشند یا خیر، اما نتایج مطالعات قطعی نبود؛ احتمالاً به دلیل محدود بودن داده‌های موجود.

بررسی بیش از ۱۱۲ هزار نفر

برای دستیابی به داده‌های گسترده‌تر، تیم پژوهشی چان اطلاعات دو مطالعه بزرگ را بررسی کرد:

• مطالعه سلامت پرستاران (Nurses’ Health Study)
• مطالعه پیگیری متخصصان سلامت (Health Professionals Follow-Up Study)

در مجموع، اطلاعات بیش از ۱۱۲ هزار نفر مورد بررسی قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان در این مطالعات هر دو سال یک‌بار پرسشنامه‌هایی را تکمیل می‌کردند و درباره رژیم غذایی خود، از جمله مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر مانند نوشابه‌های گازدار، پانچ، لیموناد و نوشیدنی‌های ورزشی اطلاعات ارائه می‌دادند.

همچنین اطلاعاتی درباره سبک زندگی، سابقه پزشکی و بیماری‌های آن‌ها جمع‌آوری شد.

بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۲، از میان ۱۱۲ هزار و ۲۸۴ شرکت‌کننده، ۲۷۸ مورد سرطان معده ثبت شد.

مصرف روزانه نوشیدنی شیرین، خطر سرطان معده را بیش از دو برابر کرد

در مجموع، افرادی که روزانه حداقل یک نوشیدنی شیرین‌شده با شکر مصرف می‌کردند ــ که در این مطالعه یک وعده آن ۸ اونس، معادل حدود ۲۳۷ میلی‌لیتر در نظر گرفته شده بود ــ پس از در نظر گرفتن عوامل خطر احتمالی دیگر، ۲.۴۵ برابر بیشتر از افرادی که نوشیدنی شیرین مصرف نمی‌کردند به سرطان معده مبتلا شدند.

افزایش خطر هم در مردان و هم در زنان مشاهده شد.

در زنانی که روزانه حداقل یک نوشیدنی شیرین مصرف می‌کردند، خطر ابتلا به سرطان معده تقریباً سه برابر بود.

در مردان نیز این خطر تقریباً دو برابر بود؛ هر دو گروه در مقایسه با افرادی که نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر مصرف نمی‌کردند.

نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده مصنوعی چطور؟

با وجود نگرانی‌های فراوان درباره تأثیر شیرین‌کننده‌های مصنوعی بر بدن و حتی برخی ادعاهای مطرح‌شده درباره احتمال سرطان‌زا بودن آن‌ها، پژوهشگران در این مطالعه هیچ ارتباطی میان مصرف نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده مصنوعی و بروز سرطان معده پیدا نکردند.

البته باید به یک نکته بسیار مهم توجه داشت: این مطالعه از نوع مشاهده‌ای بوده است. بنابراین فقط می‌تواند وجود یک ارتباط آماری را نشان دهد و نمی‌تواند ثابت کند که نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً باعث سرطان معده شده‌اند.

به عبارت دیگر، نمی‌توان نتیجه گرفت که مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر مستقیماً باعث ابتلای این افراد به سرطان معده شده است؛ زیرا عوامل دیگری نیز ممکن است در ایجاد بیماری نقش داشته باشند.

محدودیت‌های این مطالعه

یکی از محدودیت‌های پژوهش این بود که محققان اطلاعات کاملی درباره عفونت هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori) در اختیار نداشتند.

هلیکوباکتر پیلوری نوعی باکتری است که معده را آلوده می‌کند و یکی از عوامل خطر شناخته‌شده سرطان معده محسوب می‌شود.

همچنین اطلاعات کامل درباره برخی سوابق پزشکی و سابقه خانوادگی شرکت‌کنندگان در ارتباط با سرطان معده در دسترس نبود.

چرا نوشیدنی‌های شیرین ممکن است خطر سرطان معده را افزایش دهند؟

این مطالعه برای پاسخ قطعی به این سؤال طراحی نشده بود، اما پژوهشگران معتقدند این موضوع ارزش بررسی بیشتری دارد.

نویسندگان مطالعه چند مکانیسم احتمالی را مطرح کرده‌اند، از جمله:

• افزایش وزن
• مقاومت به انسولین
• اختلال در تعادل هورمون‌های استروئیدی
• التهاب
• آسیب به DNA
• اختلال در تعادل میکروب‌های بدن (دیس‌بیوز)

با این حال، مکانیسم دقیق اینکه نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر چگونه ممکن است اثر سرطان‌زا داشته باشند، هنوز مشخص نشده است.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که مطالعات آینده باید این یافته‌ها را تأیید کنند و همچنین مکانیسم‌های زیستی احتمالی این ارتباط را مورد بررسی قرار دهند.

جمع‌بندی

این مطالعه نشان داده است که مصرف روزانه نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر با افزایش قابل‌توجه خطر ابتلا به سرطان معده مرتبط است؛ به‌طوری که در این پژوهش، مصرف حداقل یک نوشیدنی شیرین در روز با حدود ۲.۴۵ برابر افزایش خطر همراه بود.

اما این یافته به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست و نمی‌توان گفت نوشیدنی‌های شیرین مستقیماً باعث سرطان معده می‌شوند. برای تأیید این ارتباط و مشخص شدن علت احتمالی آن، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

نتایج این مطالعه در مجله Gastro Hep Advances منتشر شده است.