پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بهنام سعیدی با اشاره به اظهارات مکرر دبیرکل حزبالله لبنان درباره آثار تفاهم اسلامآباد، گفت: درباره موفقیت یا ناکامی یک توافق نمیتوان صرفاً با برداشتهای سیاسی و داخلی قضاوت کرد و باید دید این تفاهم در میدان چه دستاوردی داشته و برای کدام اهداف طراحی شده است. اینکه شیخ نعیم قاسم بارها از نقش این تفاهم در کاهش فشار بر جنوب لبنان و بازگشت مردم به زندگی عادی سخن گفته، نشان میدهد یکی از اهداف مهم این تفاهم تا زمان نقض آن از سوی آمریکا، محقق شده است.
بهنام سعیدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با «انتخاب» با اشاره به برخی انتقادها در داخل کشور مبنی بر اینکه تفاهم اسلامآباد نتوانست حملات را بهطور کامل متوقف کند، گفت: ابتدا باید مشخص کنیم معیار ارزیابی چیست. آیا قرار بود این تفاهم یکباره همه منازعات منطقهای را پایان دهد یا قرار بود در یک شرایط پیچیده جنگی، سطح تنش را کاهش داده و از گسترش بحران در جبهههای مختلف جلوگیری کند؟ اگر معیار دوم باشد، باید به نتایج میدانی و آثار واقعی آن توجه کرد.
این نماینده افزود: بنای اسرائیل بر نابودی کامل حزب الله و جنوب لبنان بود و مسئولان صهیونیستی هم ابایی از اعلام آن نداشتند و تفاهم نامه هم از ابتدا بنای حل کل مشکلات لبنان را نداشت کما اینکه هیچ تفاهم نامه ای این امکان را ندارد ولی تفاهم نامه توانست فشار جنگ بر حزب الله را به شدت کم کند و به حزب الله فرصت بازسازی بدهد.
وی با بیان اینکه مسئله لبنان و امنیت مردم جنوب این کشور برای جمهوری اسلامی ایران یک موضوع حاشیهای نبوده است، افزود: جمهوری اسلامی همواره حمایت از امنیت و ثبات لبنان و جلوگیری از گسترش تجاوزات علیه مردم این کشور را بخشی از نگاه راهبردی خود به تحولات منطقه دانسته است. به همین دلیل نیز طبیعی بود که وضعیت لبنان و توقف فشارهای نظامی علیه آن، در چارچوب هرگونه تفاهم برای کاهش تنش مورد توجه قرار گیرد.
سعیدی با اشاره به مواضع دبیرکل حزبالله لبنان افزود: وقتی شخصیتی که مستقیماً در متن تحولات لبنان قرار دارد، به صورت مکرر اعلام میکند که تفاهم اسلامآباد به کاهش تجاوزات و بازگشت بخشی از مردم جنوب لبنان به زندگی و خانههایشان کمک کرده است، نمیتوان این واقعیت میدانی را نادیده گرفت.
وی ادامه داد: نکته مهم این است که خود مردم و نیروهای درگیر در میدان، آثار یک توافق را چگونه ارزیابی میکنند. ممکن است در داخل کشور عدهای از منظر رقابتهای سیاسی یا انتظار تحقق حداکثری، بگویند چون همه حملات برای همیشه متوقف نشد، پس تفاهم هیچ دستاوردی نداشت؛ اما این نگاه صفر و صدی، با واقعیت پیچیده روابط بینالملل و مدیریت بحران سازگار نیست.
عضو کمیسیون امنیت ملی با تاکید بر اینکه موفقیت یک تفاهم باید متناسب با دوره اجرای آن سنجیده شود، افزود: اگر یک توافق در دورهای که طرفها به تعهدات خود پایبند هستند، موجب کاهش سطح درگیری، توقف یا مهار بخشی از تجاوزات و بازگشت مردم به زندگی عادی شده باشد، نمیتوان بعداً و صرفاً به دلیل نقض آن توسط یک طرف، همه دستاوردهای دوره اجرای توافق را انکار کرد.
وی تصریح کرد: باید میان ناکامی یک توافق در نتیجه نقض تعهدات و بیاثر بودن توافق از ابتدا تفاوت قائل شد. این دو موضوع کاملاً متفاوت هستند. اگر تفاهمی تا زمانی که اجرا میشد، توانسته باشد بخشی از اهداف خود را محقق کند، مسئولیت فروپاشی آن باید متوجه طرفی باشد که مسیر اجرای تعهدات را متوقف یا نقض کرده است، نه اینکه دستاوردهای موجود نیز نادیده گرفته شود.
این نماینده با اشاره به اهمیت راهبردی حزبالله برای امنیت منطقه، گفت: جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی خود صرفاً به یک جغرافیای محدود نگاه نمیکند و امنیت منطقه را مجموعهای بههمپیوسته میداند. لبنان و حزبالله بخشی از معادلات مهم امنیتی منطقه هستند که به واسطه حضور حزب الله در محور مقاومت برای ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار است و طبیعی است که در یک تفاهم برای کاهش جنگ و جلوگیری از گسترش بحران، وضعیت جبهه لبنان نیز مورد توجه قرار گیرد. این نه یک امتیاز دادن، بلکه بخشی از نگاه راهبردی جمهوری اسلامی به امنیت منطقه و حمایت از متحدان خود است.
وی افزود: اتفاقاً اظهارات دبیرکل حزبالله از این جهت اهمیت دارد که ارزیابی موفقیت تفاهم را از سطح تحلیلهای سیاسی داخلی خارج و به میدان واقعی منتقل میکند. وقتی دبیرکل حزبالله میگوید مردم جنوب لبنان توانستند به زندگی خود بازگردند و این وضعیت را نتیجه تفاهم اسلامآباد میداند، این یک شاخص عینی برای ارزیابی بخشی از نتایج آن تفاهم است؛ حتی اگر مخالفان سیاسی در داخل کشور بخواهند صرفاً بر بخشهایی از تحولات که بعداً رخ داده تمرکز کنند.
سعیدی در پایان گفت: سیاست خارجی و دیپلماسی را نباید با منطق همه یا هیچ ارزیابی کرد. تفاهم اسلامآباد قرار نبود معجزه کند و همه اختلافات و تهدیدهای منطقهای را برای همیشه از بین ببرد، اما باید دید در دورهای که برقرار بود چه نتیجهای ایجاد کرد. اگر توانست از گسترش بحران جلوگیری کند، فشار بر جبهه لبنان را کاهش دهد و زمینه بازگشت مردم جنوب لبنان به زندگی عادی را فراهم کند، این بخش از کارنامه آن قابل انکار نیست. بنابراین قضاوت منصفانه این است که گفته شود تفاهم تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند بود، در تحقق بخشی از اهداف خود موفق عمل کرد و نقض بعدی آن از سوی آمریکا، نباید به ابزاری برای انکار همه دستاوردهای دوره اجرای تفاهم تبدیل شود.