ان پی آر نوشت: در حالی که تنها هفت روز تا دیدار بسیار حساس و سرنوشتساز میان رهبران ایالات متحده و چین باقی مانده است، برخی از جزئیات کلیدی لجستیکی همچنان بلاتکلیف ماندهاند؛ موضوعی که میتواند برنامهریزی برای قراردادهای تجاری، مذاکرات بازرگانی و گفتگوهای مرتبط با فناوری میان دو کشور را مختل کند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: به گفته برخی از مقامات آمریکایی، گفتگوهای میانسازمانی برای آمادهسازی بستههای توجیهی و محورهای گفتگو برای پرزیدنت ترامپ جهت ارائه به رهبر چین و هیئت همراه او هنوز تکمیل نشده است.
بلاتکلیفی درباره اینکه چه تعداد صندلی در ضیافت شام رسمی آن شب به هیئت چینی اختصاص داده خواهد شد، مانع از آن شده است که این هیئت مشخص کند کدامیک از مدیران ارشد فناوری میتوانند شی جینپینگ، رهبر چین را همراهی کنند.
این جزئیات برنامهریزی بر اساس مصاحبه با ۱۰ مقام فعلی و سابق ایالات متحده و همچنین سه فرد دستاندرکار در برنامهریزی این دیدار به دست آمده است که همگی به دلیل نداشتن مجوز برای صحبت علنی، خواستند نامشان فاش نشود. کاخ سفید در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر، بیانیه رسمی و قابل انتسابی ارائه نکرد.
با وجود این پرسشهای بیپاسخ، چین همچنان نسبت به این نشست خوشبین است.
رندال شریور، دستیار سابق وزیر دفاع در امور امنیتی هند و آرام و رئیس کنونی کمیسیون بازنگری اقتصادی و امنیتی ایالات متحده و چین (که به کنگره درباره چین مشاوره میدهد)، گفت: «چینیها اشتیاق زیادی برای این نشست دارند، چرا که فکر میکنم این دیدار را راهی برای مدیریت ایالات متحده میدانند.»
با این حال، در پشت درهای بسته، مقامات ارشد چین از وزارت خارجه و کمیته نخبگان پولیتبورو در چهار هفته گذشته به نمایندگان آمریکا ابراز نگرانی کردهاند که ایالات متحده نهایی کردن دستور کار و جزئیات امنیتی و تشریفاتی را به روزهای پایانیِ منتهی به نشست موکول کرده است.
جولیان گویرتز، تاریخنگار و پژوهشگر دانشکده روابط عمومی و بینالملل دانشگاه کلمبیا، گفت: «هر وعده غذایی، هر لحظهای که مینشینند و عکس گرفته میشود، نحوه قرارگیری آنها روی صحنه در مراسم استقبال، مدت زمانی که از آنها خواسته میشود سخنرانی کنند (اگر سخنرانی کنند)، و ترکیب جمعیتی حاضران؛ همه اینها مواردی است که پکن به آنها توجه خواهد کرد و نه صرفاً میخواهد دربارهشان مذاکره کند، بلکه به دنبال قطعیت و اطمینان خاطر درباره آنهاست.»
«عمل متقابل کامل»
دولت ترامپ از شهرت خود به عنوان مذاکرهکنندهای که بدون برنامهریزی قبلی و موردی پیش میرود استقبال کرده است. این شیوه کاری دقیقه نودی، همتایان آنها در پکن را گیج و کلافه کرده است؛ کسانی که سعی داشتهاند از تکرار روند آمادهسازی نامنظمی که پس از سفر ماه مه پرزیدنت ترامپ به پکن باعث شد یک دیپلمات ارشد چینی همتایان آمریکایی خود را به خاطر برنامهریزی «سرهمبندیشده و ناقص» سرزنش کند، جلوگیری کنند (به گفته فردی حاضر در جلسه با این دیپلمات که به دلیل عدم اجازه صحبت علنی خواست ناشناس بماند).
با این وجود، در جریان سفر ماه ژوئیه به واشینگتن به سرپرستی ما ژائوشو، معاون وزیر خارجه چین، پکن بیش از دوازده سوال پیگیرانه و ابهامزدایی لجستیکی را با مقامات آمریکایی مطرح کرد که پاسخ مشخصی دریافت نکردند؛ چرا که این امور لجستیکی منتظر تایید نهایی کاخ سفید بودند (به گفته دو فرد مطلع از محتوای این جلسه که آنها نیز خواستند ناشناس بمانند). یک مقام ارشد آمریکایی در گفتگو با استناد به پیشزمینه خبری (بدون ذکر نام) گفت سفر معاون وزیر خارجه چین ارتباطی با برنامهریزی نشست پیشِ رو نداشته است.
نمایندگان آمریکا میگویند برنامهریزی نشست از آن زمان سرعت گرفته، اما در مقایسه با آمادهسازی سفرهای رسمی پیشین با همین ابعاد و اهمیت، همچنان از برنامه زمانبندی عقب است.
به گفته ۱۰ مقام فعلی و سابق آمریکا که انپیآر با آنها گفتگو کرده است، این بنبست و فلج در برنامهریزی تا حدی ناشی از دستور کارهای متضاد میان نهادهای مختلف در دولت ایالات متحده است.
به گفته چهار نفر از این افراد، ایالات متحده چیزی بیش از «عمل متقابل کامل» قائل نشده است؛ به این معنا که شی جینپینگ، رهبر چین، برنامهها و دسترسیهایی فراتر از آنچه پرزیدنت ترامپ در ماه مه در پکن از آن برخوردار شد، دریافت نخواهد کرد.
در نتیجه، به گفته دو فرد مطلع از برنامهریزی سفر، تیم شی از پیشنهاد اولیه خود مبنی بر سخنرانی او در یکی از دانشگاههای آمریکا در واشینگتن دی.سی صرفنظر کرد، زیرا از ترامپ نیز در جریان سفر ماه مه خواسته نشده بود در یک دانشگاه چینی سخنرانی کند. مقام ارشد آمریکایی گفت کاخ سفید هرگز درخواستی مبنی بر سخنرانی شی در هیچ رویدادی دریافت نکرده است.
یکی از فوریترین نگرانیها، درخواستهای شرکتها و کارشناسان صنعت از ایالات متحده و چین برای همکاری در زمینه ایجاد چارچوبها و خطوط محافظتی (guardrails) جهت توسعه و بهکارگیری هوش مصنوعی است. به گفته سه فرد مطلع از برنامهریزی دیپلماتیک چین، کاخ سفید با امید به جذب سرمایهگذاری چینیها، پکن را تشویق کرده است که کارآفرینان و مدیران ارشد اجرایی را همراه خود بیاورد.
اما در حالی که حدود یک هفته تا این سفر باقی مانده، پکن هنوز فهرست مدیرانی را که با خود خواهد آورد نهایی نکرده است؛ بخشی از آن به دلیل بلاتکلیفی پیرامون برنامهریزی آمریکا و بخشی به این دلیل است که شی جینپینگ معمولاً در سفرهای خارجی مدیران تجاری را همراهی نمیکند. مقام ارشد آمریکایی گفت آنها از آمدن هیچ مدیر بازرگانی در قالب هیئت چینی اطلاعی ندارند.
به گفته پرزیدنت ترامپ، کاخ سفید برای این سفر یک ضیافت شام رسمی با ظرفیت حدود ۱۰۰ صندلی تدارک دیده است. (در جریان آخرین سفر رسمی شی به ایالات متحده در سال ۲۰۱۵ در دوره دولت اوباما، از شی با یک ضیافت ۲۰۰ نفره پذیرایی شد). به گفته دو فعال جامعه تجاری، پکن به امید جا دادن مدیران عاملی که ممکن است به همراه بیاورد، درخواست بیش از نیمی از صندلیها را کرده بود که با مخالفت کاخ سفید روبرو شد.
به گفته دو فردی که به طور مکرر با مقامات وزارت خارجه چین دیدار دارند، دولت ترامپ همچنین به درخواستها برای روشن ساختن اینکه مدیران بازرگانی چین در صورت آمدن به واشینگتن قادر به انجام چه نوع جلساتی خواهند بود پاسخی نداده است. این مسئله چین را در مورد اینکه چه مدیرانی را با خود بیاورد، بیش از پیش مردد کرده است.
مسائل کلیدی
موضوع کلیدی دیگر روی میز در جریان سفر شی به ایالات متحده، پایان قریبالوقوع تعلیق کنترلهای صادراتی چین بر روی محصولات عناصر نادر خاکی و در مقابل، تعویق یکساله کنترلهای صادراتی آمریکا بر روی تراشههای نیمهرسانای پیشرفته است که شرکتهای چینی برای پیشبرد اهداف هوش مصنوعی خود به شدت به آنها نیاز دارند. هر دو تعلیق در تاریخ ۱۰ نوامبر به پایان میرسند.
با این حال، مقامات دو کشور یکدیگر را به عدم پایبندی به تعهدات خود و تحت فشار گذاشتن پنهانی سایر گلوگاههای زنجیره تأمین متهم میکنند.
ایالات متحده بارها به ممنوعیت کامل و ادامهدار صادرات عناصر نادر خاکی چین به ژاپن اعتراض کرده است؛ کشوری که چین با آن مناقشه ژئوپلیتیکی مداومی دارد و بسیاری از تأمینکنندگان آمریکایی در آن مستقر هستند. آمریکا استدلال میکند که این اقدام نقض آتشبس مربوط به عناصر نادر خاکی است.
مقام ارشد آمریکایی گفت پایبندی چین به تعهدات صادرات عناصر نادر خاکی بسیار ناامیدکننده بوده است.
شرکتهای آمریکایی حتی پس از دوره تعلیق نیز برخی از مجوزهای صادراتی عناصر نادر خاکی مورد نیاز در آهنرباهای تخصصی را دریافت نکردهاند. در ماه اوت، وزارت بازرگانی چین «ائتلاف تجاری مسئولانه» (RBA) — ناظر آمریکایی زنجیره تأمین که به اجرای برنامه حسابرسی زنجیره تأمین مواد معدنی کمک میکند — را تحریم کرد؛ اقدامی که شوک دیگری به صنعت مواد معدنی حیاتی چین وارد ساخت.
شرکتهای آمریکایی همچنین تحت فشار ناشی از ممنوعیت ادامهدار صادرات فسفات توسط چین قرار گرفتهاند؛ مادهای کلیدی در تولید کود که پکن مدعی است به دلیل کمبودهای ناشی از جنگ ایران، در داخل کشور به آن نیاز است.
اسکات بسنت (Scott Bessent)، وزیر خزانهداری ایالات متحده، با اشاره به این تنشها، در مصاحبهای با فاکس نیوز در ماه ژوئیه پس از تماس تلفنی با معاون نخستوزیر چین گفت: «میدانید، این توجیهی برای آنها نیست که در پشت پرده دست به اقداماتی بزنند... ما نگرانی خود را ابراز کردیم مبنی بر اینکه عناصر نادر خاکی آنگونه که باید آزادانه جریان ندارند و آنها اقداماتی انجام دادهاند که به کسبوکارهای آمریکایی لطمه میزند. ما گفتیم اگر این وضعیت ادامه یابد، واکنش نشان خواهیم داد.»
تعهد علنی پکن در نشست بهار گذشته در جریان سفر ترامپ به چین مبنی بر خرید دستکم ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ دیگر از آمریکا نیز به بنبست خورده است. به گفته دو فرد مطلع، ایالات متحده تمایلی به فروش قطعات یدکی هم برای هواپیماهای بوئینگ و هم برای نخستین هواپیمای مسافربری بومی چین، C919، که هنوز به شدت به قطعات آمریکایی و اروپایی وابسته است، نشان نداده است.
در سال ۲۰۲۵، ایالات متحده برای مدت کوتاهی تمامی فروش قطعات برای C919 را متوقف کرد.
مقام ارشد آمریکایی گفت دولت ایالات متحده در مذاکرات بوئینگ با چین نقشی ندارد.
مقامات چینی همچنین از اقدامات اخیر کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا (FCC) در ممنوعیت واردات پهپادها، روترها، اینورترها و رباتهای چینی خشمگین شدند و این اقدامات را نقض چارچوب «رابطه سازنده مبتنی بر ثبات استراتژیک» دانستند که در سفر بهاری ترامپ به پکن مطرح شده بود.
این مقام ارشد آمریکایی اقدامات FCC را ابزاری برای برنامه «صنعتیسازی مجدد» ترامپ خواند و گفت هدف آن چین نیست. با این حال او خاطرنشان کرد احکام اخیر شورای دولتی چین در خصوص جلوگیری از اجرای تحریمها، از جمله تحریمهای آمریکا، «همگی به شدت مخل وعده ثبات استراتژیک هستند.»
به گفته سه مقام سابق آمریکایی، پیش از سفر ماه مه ترامپ به پکن، مقامات چینی پیشنهاد تمدید تعلیق عناصر نادر خاکی را تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۹ مطرح کرده بودند.
اما به گفته این سه مقام سابق، ایالات متحده این پیشنهاد را رد کرد و تنها خواستار تمدیدی ششماهه شد تا پس از سفر این ماه شی اعلام شود، به این امید که در آینده به توافق بهتری دست یابد.
مقام ارشد آمریکایی از اظهارنظر درباره مذاکرات جاری خودداری کرد.
خوشبینی چین
با این وجود، دیپلماتهای چینی به ایالات متحده گفتهاند که نسبت به این نشست خوشبین هستند.
به گفته چهار فرد مطلع، پس از سفر شی به واشینگتن، پکن امیدوار است ترامپ در نشستهای «همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه» در ماه نوامبر در شهر شنژن در جنوب چین شرکت کند.
جیکوب استوکس، پژوهشگر ارشد و معاون برنامه امنیت هند و آرام در اندیشکده «مرکز امنیت جدید آمریکایی» در واشینگتن، گفت: «فکر میکنم یکی از دلایلی که آنها میخواهند دیپلماسی با ترامپ را ادامه دهند این است که از مسیر پیشرفت اوضاع تا حد زیادی رضایت دارند.»
به گفته سه فردی که در ماه ژوئیه با مقامات ارشد چینی دیدار داشتند، هدف اصلی چین کمتر معطوف به کسب تعهدات سیاستی مشخص از سوی ترامپ است، بلکه بیشتر بر ایجاد روحیه «رابطه سازنده و ثبات استراتژیک» متمرکز است.
در جریان دیدار ماه اوت میان هیئت آمریکایی و مقامات ارشد چینی، لیو هایشینگ، یکی از مقامات ارشد حزب کمونیست چین گفت: «دو طرف اخیراً مسیری را که توسط سران دو کشور تعیین شده بود دنبال کرده، گامهای عملی برای تقویت ارتباطات و گفتگو برداشته، دستور کاری مثبت را پیش برده و به نتایج قابل توجهی دست یافتهاند.»
روسای مشترک دو طرف چینی و آمریکایی در مقابل یک تابلوی آبرنگ بزرگ که عبارت خوشنویسیشده «خورشید از شرق طلوع میکند» را نشان میداد، با یکدیگر دست دادند.