بلومبرگ نوشت: عرب‌های اسرائیلی می‌گویند چهار سال گذشته تحت حاکمیت دولت راست افراطی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، چنان غیرقابل‌تحمل شده است که قصد دارند با مشارکتی بی‌سابقه در انتخابات، او را از قدرت برکنار کنند.
به گزارش انتخاب، این تحول برای این جمعیت که حدود ۲۰ درصد از کل جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهد، تغییری مهم به شمار می‌رود؛ زیرا اعضای این جامعه اغلب در روز انتخابات از شرکت در رأی‌گیری خودداری کرده‌اند، چرا که معتقدند نظام سیاسی اسرائیل آنها را کنار می‌گذارد.
نتیجه این مشارکت می‌تواند آن باشد که دو حزب اصلی عرب اسرائیلی در انتخاباتی که انتظار می‌رود رقابتی بسیار نزدیک باشد، به بازیگران تعیین‌کننده تبدیل شوند. انتخابات قرار است ۲۷ اکتبر برگزار شود.
احمد طیبی، رهبر حزب تعال، اوایل ماه جاری در تجمعی پرجمعیت در تل‌آویو به هوادارانش گفت: «آنها ما را نادیده می‌گیرند، به ما حمله می‌کنند و علیه ما تحریک می‌کنند؛ اما ما غافلگیری اکتبر خواهیم بود و این دولت شرور را به خانه خواهیم فرستاد.»
او افزود: «اوضاع خطرناک و بی‌سابقه است.»
رهبران احزاب و جامعه عرب اسرائیل، از جمله منصور عباس، رئیس فهرست متحد عربی، می‌گویند تبعیض آشکار مقام‌های دولتی در دوره اخیر نخست‌وزیری نتانیاهو تشدید شده است.
این موارد شامل تلاش ناموفق برای جلوگیری از حضور احزاب عرب در انتخابات نیز می‌شود.
عباس همچنین گفته است که بی‌توجهی پلیس به افزایش شدید جرائم خشونت‌آمیز در جوامع عربی وخیم‌تر شده است؛ به‌ویژه از زمان حملات حماس در اکتبر ۲۰۲۳ که جنگ غزه را آغاز کرد.
بر اساس آمار سازمان غیردولتی «ابتکارات ابراهیم» که در زمینه روابط یهودیان و اعراب فعالیت می‌کند، در سال ۲۰۲۵، تعداد ۲۵۲ مورد قتل در شهرهای عرب‌نشین اسرائیل ثبت شد؛ رقمی که این سال را به مرگبارترین سال ثبت‌شده تبدیل کرد. همچنین از ابتدای سال جاری تاکنون، ۱۸۲ مورد قتل دیگر در این مناطق رخ داده است.
مهدی کباحه، وکیل عرب اسرائیلی و یکی از رأی‌دهندگان در شمال اسرائیل، در گفت‌وگویی تلفنی گفت: «با وضعیتی اضطراری روبه‌رو هستیم که پیش از این تجربه نکرده‌ایم؛ این دولت افراطی و مسیحایی‌گرا چنین وضعیتی ایجاد کرده است.»
او افزود: «این دولت نمی‌خواهد ما اعراب، شهروند این کشور باشیم.»
طیبی پیش‌بینی کرده است که میزان مشارکت عرب‌های اسرائیلی ــ که برخلاف فلسطینیان کرانه باختری و نوار غزه، شهروند اسرائیل محسوب می‌شوند ــ ممکن است به حدود ۷۰ درصد برسد؛ در حالی که این رقم در انتخابات سال ۲۰۲۲ برابر با ۵۳ درصد بود.
بر اساس نظرسنجی شبکه عمومی «کان» در ۱۰ اکتبر، چنین مشارکتی می‌تواند ۱۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست، پارلمان اسرائیل، را برای احزاب عرب به ارمغان بیاورد؛ در حالی که این احزاب در پارلمان کنونی ۱۰ کرسی در اختیار دارند.
احزاب عرب می‌توانند در تشکیل دولت آینده نقش تعیین‌کننده داشته باشند
بیشتر احزاب جریان اصلی اسرائیل از هم‌اکنون هرگونه مشارکت با یک حزب عرب در دولت ائتلافی آینده را رد کرده‌اند.
با این حال، اگر نه بلوک راست‌گرای نتانیاهو و نه ائتلاف مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، در قالب حزب «یاشار»، نتوانند اکثریت ۶۱ کرسی را به دست آورند ــ همان‌طور که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند ــ احتمالاً مذاکراتی در این زمینه انجام خواهد شد.
آیزنکوت گفته است حزبی را که اسرائیل را به‌عنوان یک کشور یهودی به رسمیت نشناسد یا حماس را سازمانی تروریستی نداند که باید از میان برداشته شود، نخواهد پذیرفت.
این موضع، «فهرست مشترک» را از مشارکت احتمالی کنار می‌گذارد؛ ائتلافی متشکل از سه حزب که حزب تعال نیز بخشی از آن است. اما «فهرست متحد عربی»، دومین گزینه اصلی در میان احزاب عرب، مشمول این محدودیت نمی‌شود.
حزب لیکود، به رهبری نتانیاهو، احتمال ائتلاف آیزنکوت با احزاب عرب را به یکی از محورهای حمله انتخاباتی خود تبدیل کرده است؛ اقدامی که با هدف بهره‌برداری از نگرانی‌ها درباره تکرار حمله‌ای مشابه حملات هفتم اکتبر انجام می‌شود.
لیکود در ویدئویی انتخاباتی که اخیراً منتشر کرده، هشدار داده است که رأی‌دهندگان با انتخابی میان «راست یا فلسطین» روبه‌رو هستند.
فهرست مشترک در پی کسب ۱۰ کرسی است؛ تعدادی که می‌تواند برای کنار زدن دیگر احزاب کوچک راست‌گرا و تأثیرگذاری بر ماهیت دولت آینده کافی باشد.
یوسف جبارین، رهبر این فهرست، گفته است که این ائتلاف می‌تواند به‌عنوان یک «شبکه ایمنی» برای دولت جدید عمل کند؛ یعنی بدون ورود رسمی به ائتلاف حاکم، از دولت حمایت کند.
فهرست متحد عربی اعلام کرده است که آماده مشارکت مستقیم در دولت است؛ همان‌طور که در سال ۲۰۲۱ برای مدتی کوتاه چنین کرد.
این حزب به رهبری منصور عباس نیز در پی کسب ۱۰ کرسی است. اگر هر دو حزب به اهداف خود دست یابند، مجموعاً ۲۰ کرسی خواهند داشت؛ رقمی که از پیش‌بینی نظرسنجی‌ها فراتر می‌رود.
بر اساس نظرسنجی اخیر برنامه کنراد آدناور برای همکاری یهودیان و اعراب، بیش از ۷۷ درصد از عرب‌های اسرائیلی خواهان حضور یک حزب عرب در دولت هستند.
طبق این نظرسنجی، اولویت اصلی ۷۱ درصد از پاسخ‌دهندگان، مقابله با جرائم خشونت‌آمیزی است که جوامع عرب را فراگرفته است. در مقابل، تنها ۸ درصد گفته‌اند که رأی آنها به حل مسئله دیرینه تشکیل کشور فلسطین بستگی دارد.
این نتایج نشان می‌دهد که بیشتر عرب‌های اسرائیلی می‌خواهند مسیری را ادامه دهند که در سال ۲۰۲۱ آغاز شد؛ زمانی که فهرست متحد عربی، معروف به «رَعَم»، به ائتلاف کوتاه‌مدت دولت نفتالی بنت پیوست. این نخستین بار در تاریخ اسرائیل بود که یک حزب عرب وارد ائتلاف حاکم می‌شد.
در آن دوره، عباس به‌جای پیشبرد توافق صلح برای فلسطینیان ــ موضوعی که در آن زمان و به‌ویژه اکنون دستیابی به آن بعید به نظر می‌رسد ــ بر اختصاص بودجه دولتی به شهرهای عرب‌نشین تمرکز کرد.
او موفق شد یک بسته سرمایه‌گذاری چندساله به ارزش ۳۰ میلیارد شِکِل، معادل ۹.۸ میلیارد دلار، به دست آورد که هدف آن کاهش شکاف میان جوامع عرب و یهودی در حوزه‌های آموزش، مسکن و بهداشت بود. دولت نتانیاهو پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۲، این طرح را متوقف کرد.
عباس گفته است که با کمک یوآو سگالوویچ، معاون وقت وزیر امنیت ملی، توانست میزان جرائم خشونت‌آمیز در جوامع عربی را ۱۰ درصد کاهش دهد.
عباس پیش از انتخابات امسال، سگالوویچ ــ که یک مقام یهودی است ــ را به‌عنوان معاون خود منصوب کرده است.
او در ویدئویی انتخاباتی که اخیراً با موسیقی حماسی منتشر شد، از رأی‌دهندگان خواست دستاوردهای دوره نخست حضورش در دولت را ادامه دهند و وعده داد که «در سه یا چهار سال، پدیده خشونت و جرم را به‌طور کامل پایان دهد».
عباس همچنین اسرائیل را به‌عنوان یک کشور یهودی به رسمیت شناخته است.
افزایش مشارکت عرب‌ها در جامعه اسرائیل، هم‌زمان با تداوم تبعیض
تمایل عرب‌های اسرائیلی به کسب نفوذ سیاسی بیشتر، در شرایطی مطرح می‌شود که حضور آنها در نهادهای اسرائیل، از جمله بیمارستان‌ها، افزایش یافته است. آنها اکنون یک‌چهارم پزشکان این کشور را تشکیل می‌دهند و حضورشان در بخش‌های فناوری، مالی و دیگر حوزه‌ها نیز گسترش یافته است.
در سال ۲۰۰۴، نخستین شهروند عرب اسرائیلی به‌طور دائم به دیوان عالی این کشور پیوست. در سال ۲۰۱۹ نیز برای نخستین بار یک عرب اسرائیلی ریاست یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های اسرائیل را بر عهده گرفت.
مطالب بیشتر: بنیان‌گذار عرب اسرائیلی، خدمات تحویل کالا مشابه دوردَش را به مناطق جدید می‌آورد.
با این حال، بر اساس گزارش سازمان حقوقی «عداله» که از حقوق اقلیت عرب در اسرائیل دفاع می‌کند، هم‌زمان با گرایش بیشتر جامعه اسرائیل به راست‌گرایی، حتی عرب‌های مرفه نیز هنگام خرید آپارتمان در محله‌هایی با اکثریت جمعیت یهودی با تبعیض مواجه شده‌اند.
به گفته این سازمان، گاهی کمیته‌های پذیرش محلی مانع سکونت آنها می‌شوند. طبق قوانین اسرائیل، این کمیته‌ها می‌توانند متقاضیان را بر اساس میزان «سازگاری با بافت اجتماعی‌ـ‌فرهنگی جامعه» ارزیابی کنند.
عداله در سال ۲۰۱۱ برای لغو این قانون به دیوان عالی اسرائیل شکایت برد، اما تلاش این سازمان بی‌نتیجه ماند.
تخریب سازه‌های غیرمجاز در مناطق عرب‌نشین نیز افزایش یافته است. به گفته عداله، از سال ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۱۴ هزار خانه و سازه زیرساختی در نقب، واقع در جنوب اسرائیل، در نتیجه تشدید اجرای مقررات دولتی تخریب شده‌اند.
بسیاری از روستاها و شهرهای عرب‌نشین از زیرساخت‌های کافی برای فاضلاب، حمل‌ونقل، مدارس و مسکن برخوردار نیستند و در عین حال با خشونت گروه‌های تبهکار دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
خالد غنایم، از ساکنان شهر سخنین در شمال اسرائیل که از دیرباز به حزب رعم رأی داده است، گفت عرب‌های اسرائیلی همچنان خواهان تشکیل کشور فلسطین هستند.
سخنین در ماه‌های اخیر شاهد موجی از تیراندازی‌ها بوده است.
او افزود: «اما دیدگاه دیگری نیز در حال محبوب‌تر شدن است؛ اینکه یک فرد باید غذا داشته باشد و در امنیت زندگی کند تا بتواند از اصول و باورهایش دفاع کند.»
او ادامه داد: «مشارکت سیاسی، مسئله بقاست.»
انتخابات پس از حملات هفتم اکتبر
این انتخابات نخستین انتخابات اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر است؛ مرگبارترین حمله در تاریخ این کشور که در جریان آن، نیروهای حماس ۱۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۰ نفر دیگر، از جمله شهروندان عرب اسرائیلی، را ربودند.
بر اساس آمار وزارت بهداشت تحت کنترل حماس در نوار غزه، دست‌کم ۷۴ هزار نفر در جنگ اسرائیل علیه حماس در غزه کشته شده‌اند.
این درگیری حدود یک سال است که در وضعیت آتش‌بس شکننده قرار دارد و بخش عمده‌ای از نوار غزه بر اثر بمباران‌های اسرائیل ویران شده است.
رائف زریق، کارشناس حقوقی در مؤسسه ون‌لیر، یک مرکز پژوهشی در اورشلیم، گفت: «این احساس وجود دارد که این دولت در حال پیش بردن یک جنگ تمام‌عیار علیه فلسطینیان است؛ هر جا که باشند.»
عکس: ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، در اول اکتبر در مقابل دیوان عالی دادگستری اسرائیل در اورشلیم با معترضان روبه‌رو می‌شود. عکاس: امیر لوی / گتی ایمیجز.
احزاب عرب خواهان کنار رفتن بن‌گویر هستند
تمام احزاب عرب اعلام کرده‌اند که برای کنار زدن وزیرانی مانند ایتامار بن‌گویر با یکدیگر متحد خواهند شد؛ سیاستمداری که زمانی چهره‌ای حاشیه‌ای محسوب می‌شد و از الحاق غزه و کرانه باختری به اسرائیل حمایت می‌کند.
ماه گذشته، نتانیاهو و بن‌گویر تلاش کردند مانع حضور احزاب عرب در انتخابات شوند و مدعی شدند که این احزاب از تروریسم علیه اسرائیل حمایت می‌کنند.
احزاب عرب این اتهامات را رد کردند و دیوان عالی اسرائیل نیز درخواست‌های مربوط به رد صلاحیت آنها را لغو کرد
عایده توما سلیمان، نماینده عرب اسرائیلی از فهرست مشترک، گفت تلاش‌ها برای رد صلاحیت احزاب عرب با هدف محروم کردن اعراب از حق رأی صورت گرفته بود، اما در عمل به بسیج بیشتر هواداران آنها انجامیده است.
توما سلیمان گفت: «این بار در خیابان‌ها می‌شنویم که همه باید برای رأی دادن بیرون بیایند.»
او افزود: «این بار قرار است از شر آنها خلاص شویم.»