پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : رویترز نوشت: حملات حوثیها به زیرساختهای عربستان سعودی، در هفتههای منتهی به رأیگیری سناتورهای آمریکایی درباره جلوگیری از توافق پیشنهادی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با پادشاهی سعودی در زمینه انرژی هستهای، نگرانیها درباره این توافق را افزایش داده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: حوثیهای یمن که با ایران همسو هستند، حملات پهپادی و موشکی خود به فرودگاهها، تأسیسات نفتی و ساختمانهای اداری عربستان سعودی را تشدید کردهاند؛ اقدامی که پرسشهایی را درباره توانایی ریاض برای تأمین امنیت نیروگاههای هستهایای که بر اساس این توافق ساخته خواهند شد، مطرح کرده است.
دستیاران سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات که از زمانبندی این رأیگیری اطلاع دارند، گفتهاند سنای آمریکا ممکن است از هفته ۳۰ نوامبر درباره قطعنامه مخالفت با این پیشنهاد رأیگیری کند. این پیشنهاد با عنوان «توافقنامه ۱۲۳» شناخته میشود.
ترامپ که در ماه ژوئیه با اعلام این توافق، اعضای کنگره را غافلگیر کرده بود، آن را در ماه اوت به کنگره ارائه کرد.
نگرانیها درباره این توافق به دلیل آن افزایش یافت که در آن مشخص نشده است آیا عربستان سعودی به «توافقنامههای ابراهیم» برای عادیسازی روابط با اسرائیل خواهد پیوست یا خیر. همچنین این توافق، ریاض را به پذیرش تدابیر سختگیرانهای مانند بازرسیهای سرزده از نیروگاههای هستهای پیشنهادی ملزم نمیکند.
نگرانیها درباره این توافق عمدتاً بر احتمال دستیابی عربستان سعودی به سلاح هستهای در آینده متمرکز بوده است؛ اما کارزار حملات حوثیها این نگرانی را نیز تشدید کرده که شبهنظامیان ممکن است به تأسیسات هستهای حمله کنند یا کنترل آنها را به دست بگیرند.
حوثیها روز جمعه تهدیدهای خود را تشدید کردند و گفتند بنادر عربستان در دریای سرخ را هدف حمله قرار خواهند داد. آنها همچنین به همه افراد حاضر در مناطق اطراف این بنادر هشدار دادند که از این مناطق دور شوند.
هنری سوکولسکی، مدیر اجرایی مرکز آموزش سیاستهای منع گسترش سلاحهای هستهای، و شارون اسکواسونی، استاد پژوهشی دانشگاه جورج واشنگتن، در مقالهای در نشریه «نشنال اینترست» نوشتند که آمریکا باید خواستار ارائه برنامههای ایمنی و امنیتی شود.
آنها نوشتند: «آخرین کاری که واشنگتن باید انجام دهد، این است که یک کیت اولیه ساخت بمب هستهای را در عربستان سعودی ایجاد کند تا در نهایت یمنیها یا هر گروه متخاصم دیگری آن را تصرف کنند.»
سفارت عربستان سعودی در واشنگتن به درخواست برای اظهارنظر در اینباره پاسخی نداد.
دستیاران سناتورها گفتند نمیدانند آیا قطعنامه جلوگیری از این توافق، اکثریت ساده لازم برای تصویب در سنا را به دست خواهد آورد یا خیر. جمهوریخواهان ترامپ همچنان با ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی، اکثریت این مجلس را در اختیار دارند.
با این حال، برخی جمهوریخواهان در کنار دموکراتها خواستار دریافت اطلاعات بیشتری درباره پیشنهاد هستهای شدهاند.
حق غنیسازی اورانیوم
بر اساس این توافق، عربستان سعودی مجاز خواهد بود اورانیوم غنیسازی کند و با استفاده از فناوری آمریکا، نیروگاههای هستهای بسازد.
این توافق شامل «پروتکل الحاقی» نیست؛ پروتکلی که اختیارات گستردهای به آژانس بینالمللی انرژی اتمی سازمان ملل متحد میدهد، از جمله امکان انجام بازرسیهای سرزده؛ اختیاراتی که واشنگتن پیشتر از ایران خواستار پذیرش آنها شده بود.
برخی قانونگذاران دموکرات و حامیان منع گسترش سلاحهای هستهای از این توافق انتقاد کردهاند، زیرا عربستان را از غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری پسماندهای هستهای منع نمیکند؛ دو مسیری که میتوانند بالقوه برای ساخت سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرند.
امارات متحده عربی در توافق سال ۲۰۰۹ خود با واشنگتن، با پذیرش چنین محدودیتهایی موافقت کرده بود؛ تدابیری که بهعنوان «استاندارد طلایی» شناخته میشوند.
برد شرمن، نماینده دموکرات ایالت کالیفرنیا و عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، گفت نخستین گام در مسیر دستیابی به سلاح هستهای، آغاز یک برنامه هستهای غیرنظامی بدون تعهد به رعایت تدابیر نظارتی و حفاظتی قدرتمند است.
شرمن در مقالهای در روزنامه واشنگتنپست نوشت: «این دقیقاً همان کاری است که دولت ترامپ به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، اجازه انجام آن را میدهد.»
ولیعهد عربستان سعودی گفته است که نمیخواهد به دنبال سلاح هستهای باشد، اما اگر ایران به چنین سلاحی دست پیدا کند، عربستان نیز این کار را انجام خواهد داد.
یک مقام کاخ سفید در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر، به اظهارات قبلی ترامپ اشاره کرد که گفته بود این توافق صرفاً برای اهداف غیرنظامی است. این مقام گفت توافق مذکور ضمن تأمین نیازهای انرژی عربستان، به نفع صنایع، کارگران و زنجیرههای تأمین آمریکا خواهد بود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، این هفته گفت مفاد مربوط به بازرسیها «بسیار رضایتبخش» هستند؛ هرچند این توافق شامل پروتکل الحاقی نمیشود.
این توافق همچنین به دلیل آن پرسشبرانگیز شده است که عربستان را ملزم به عادیسازی روابط با اسرائیل نمیکند؛ موضوعی که انتظار میرفت پیششرط دریافت فناوری هستهای آمریکا باشد.
ترامپ گفته بود این توافق تنها در صورتی اجرایی خواهد شد که ریاض روابط خود را با اسرائیل عادیسازی کند؛ اما دستیاران هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در کنگره گفتهاند اسنادی که برای بررسی در اختیار کنگره قرار گرفتهاند، چنین شرطی را در بر ندارند.
انتظار میرود ترامپ حتی در صورت تصویب قطعنامه مخالفت با توافق در کنگره، آن را وتو کند. با این حال، حامیان این قطعنامه گفتهاند حتی یک رأیگیری نزدیک نیز میتواند دولت را به شفافیت بیشتر وادار کند و به تلاشها برای محدود کردن هرگونه توافق هستهای با عربستان، در زمانی که دموکراتها سال آینده اکثریت قابلتوجهی در کنگره خواهند داشت، کمک کند.
آندریا استریکر، معاون مدیر برنامه منع گسترش سلاحهای هستهای در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، گفت کنگرهای که سال آینده اکثریت آن در اختیار دموکراتها باشد، میتواند وارد عمل شود.
او گفت: «کنگره گزینههایی برای جلوگیری از چنین انتقالهایی در اختیار دارد؛ از جمله تصویب قوانینی که برای بودجهها و صادرات هستهای شروطی تعیین میکنند.»