پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : فایننشال تایمز نوشت: با افزایش حملات تقریباً روزانه ایران به کشتیها، حجم نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند، رو به کاهش گذاشته است.
به گزارش انتخاب، بر اساس اعلام سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا در روز جمعه، در هفته منتهی به ۱۸ نوامبر، مجموعاً ۲۶۳ شناور از این آبراه راهبردی عبور کردهاند؛ رقمی که حدود ۱۵ درصد کمتر از هفته قبل و ۲۰ درصد پایینتر از دو هفته پیش است.
از میان این شناورها، ۳۷ فروند نفتکش بودهاند که در مقایسه با ۵۲ نفتکش در هفته قبل کاهش نشان میدهد؛ هرچند این رقم با تعداد نفتکشهای عبوری در هفته ماقبل آن برابر است.
دادههای اولیه پلتفرم کالایی کپلر که بر اساس حجم نفت و به واحد بشکه اندازهگیری شدهاند، نشان میدهند جریان نفت عبوری از تنگه هرمز در هفته دوم نوامبر، نزدیک به نصف هفته نخست این ماه بوده است.
این آمار ممکن است با شناسایی شناورهای بیشتری که بهصورت پنهانی و بدون ارسال سیگنال شناسایی حرکت کردهاند (عبور خاموش)، افزایش یابد؛ اما کاهش حجم محمولهها نشان میدهد که کارزار جدید حملات ایران به کشتیهای تجاری، در حال تأثیرگذاری بر صادرات نفت است.
پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در پایان فوریه، روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از این تنگه باریک در دهانه خلیج فارس عبور میکردند. این کشتیها علاوه بر سایر محصولات، حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز را جابهجا میکردند.
برخی تحلیلگران پیشتر افزایش جریان نفت خام از خلیج فارس در ماه اکتبر را نشانهای از آن دانسته بودند که تولیدکنندگان خاورمیانه راههایی برای رساندن محصولات خود به خریداران بینالمللی پیدا کردهاند. در شش روز از ماه اکتبر، حجم محمولههای عبوری از تنگه حتی از سطح پیش از جنگ نیز فراتر رفت.
اما «جووانی استاونوو»، استراتژیست بانک UBS، روز جمعه در یادداشتی اعلام کرد: «بهبود صادرات خاورمیانه بهطور فزایندهای شکننده به نظر میرسد.»
حملات ایران به کشتیها پس از یک دوره آرامش نسبی، از ماه اکتبر افزایش یافت. این حملات با وجود تلاشهای دیپلماتیک جاری برای یافتن راهحلی برای پایان دادن به درگیری و بازگرداندن جریان کشتیرانی، همچنان ادامه دارد.
در هفته گذشته دستکم هفت نفتکش هدف حمله قرار گرفتهاند و از زمان آغاز درگیری نیز دستکم سه شناور غرق شدهاند.
ایران همچنان به فهرست موسوم به «کشتیهای غیرمنطبق»، شناورهای بیشتری را اضافه میکند؛ این کشتیها اغلب پس از هدف قرار گرفتن در حملات به این فهرست افزوده میشوند. تهران مدعی است این شناورها پروتکلهای ایران برای عبور از تنگه را «نقض» میکنند؛ این در حالی است که تنها بخشی از آبهای این تنگه در محدوده آبهای سرزمینی ایران قرار دارد.
تعداد کشتیهای موجود در این فهرست به ۲۴۰ فروند رسیده است؛ در حالی که زمانی که تهران در ماه اوت نامگذاری کشتیها بهعنوان شناورهای «غیرمنطبق» را آغاز کرد، این فهرست تنها ۴۶ کشتی را شامل میشد.
خطر کمبود نفتکش در ماههای آینده
حجم بالای حملات ایران ممکن است در آینده صادرات نفت را به دلیل کمبود نفتکشهای در دسترس با محدودیت مواجه کند.
«خورخه لئون»، رئیس بخش تحلیل ژئوپلیتیک مؤسسه پژوهشی ریستاد انرژی (Rystad Energy)، گفت: «حملات ایران به کشتیرانی بهطور میانگین روزانه بین یک تا یکونیم مورد است و موارد بسیار زیادی نیز گزارش نمیشوند.»
او افزود: «اگر ایران این روند را ادامه دهد، از نظر دسترسی به شناورها با مشکلات واقعی مواجه خواهیم شد. شاید نه بلافاصله، اما طی دو تا سه ماه آینده این مسئله میتواند به مشکلی بسیار بزرگ تبدیل شود.»
مدتزمان تعمیر کشتیها به میزان خسارت وارده بستگی دارد.
یکی از مدیران صنعت نفتکشها در اینباره گفت: «اگر یک کشتیِ حامل محموله مورد اصابت قرار بگیرد و بدنه آن سوراخ شود، پیش از خروج از منطقه باید تعمیر شود. این کار مستلزم تخلیه محموله، تمیز کردن مخازن، گاززدایی و فراهم بودن اسکله تعمیراتی است.»
به گفته این مقام صنعتی، حتی پس از برخی حملات با خسارات جزئی، این فرایند ممکن است کمی کمتر از یک هفته طول بکشد؛ اما در صورت وارد شدن خسارت جدی به پل فرماندهی یا اتاق موتور کشتی، تعمیرات میتواند بسیار طولانیتر شود.
افزایش هزینه بیمه نفتکشها
«جان واکر» از گروه مشاوره امنیتی EOS Risk Group که به کشتیهای عبوری از تنگه مشاوره میدهد، گفت افزایش دوباره حق بیمه خطرات جنگی پس از یک دوره ثبات نسبی، عامل بازدارنده دیگری برای تردد کشتیها محسوب میشود.
«هانگ کائو»، سرپرست موقت وزارت نیروی دریایی آمریکا، روز سهشنبه گفت که یک سال پیش، بیمه عبور یک نفتکش از تنگه هرمز ۵۴ هزار دلار هزینه داشت، اما این رقم اکنون به ۶۴ میلیون دلار رسیده است.
واکر گفت ایران بهطور فزایندهای کشتیها را دو بار هدف قرار میدهد تا به صنعت کشتیرانی نشان دهد که ایران همچنان از توانایی کافی برای رصد وضعیت دریایی، شناسایی اهداف مناسب و درگیر شدن با آنها برخوردار است.
او همچنین افزود که حمله به کشتیهایی که در فهرست شناورهای غیرمنطبق قرار ندارند، ممکن است «تاکتیکی عامدانه برای به حداکثر رساندن فضای عدم اطمینان» باشد.
واکر گفت: «احتمال تشدید بیشتر تنشها در کوتاهمدت وجود دارد. آمریکا یا باید بهطور قاطع مقابله کند یا ناتوانی آشکار کنونی خود در تأمین امنیت را بپذیرد.»