پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
در دنیای سلامت و فیتنس، پودرهای پروتئینی مدتها بهعنوان یک روش راحت، سالم و بهطور کلی “پاک” برای تأمین نیازهای پروتئینی شناخته شدهاند، بهویژه برای افرادی که وزنه میزنند، عضلهسازی میکنند یا بعضی وعدههای غذایی خود را جایگزین میکنند. اما آیا ممکن است همان اسکوپ پروتئینی که به آن اعتماد دارید، حاوی فلزات سنگینی باشد که بیشتر آسیب میزنند تا فایده؟ تحقیقات اخیر نشان میدهد که نگرانیهای جدی وجود دارد.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ یک ارزیابی جامع از مکملهای پودر پروتئینی، سطح فلزات سنگینی مانند آرسنیک (As)، کادمیوم (Cd)، جیوه (Hg) و سرب (Pb) را در محصولات مختلف بررسی و خطر مصرف روزانه یک تا سه وعده را برای مصرفکنندگان معمولی برآورد کرد.
نتایج نشان داد که تحت شرایط متوسط، غلظت فلزات سنگین در پودرهای آزمایششده فوراً به سطح خطرناک برای سلامت انسان نمیرسد و میزان سرب خون بزرگسالان در حد توصیهشده باقی میماند.
با این حال، نویسندگان و بسیاری از کارشناسان سلامت عمومی تأکید میکنند که این خطر کاملاً نادیدهگرفتنی نیست. مصرف مکرر، طولانیمدت یا چند وعده در روز میتواند باعث تجمع فلزات سنگین در بدن شود و در طول زمان به مشکلات مزمن سلامتی منجر شود.
چرا برخی پودرها خطرناکترند
گزارش سال ۲۰۲۵ یک سازمان غیرانتفاعی ایمنی مصرفکننده نشان داد که بسیاری از پودرهای پروتئینی محبوب، بهویژه گیاهی، ارگانیک یا طعم شکلات، حاوی سطوح نگرانکنندهای از سرب و کادمیوم هستند. یافتههای گزارش به این شکل است:
• این گزارش ۱۶۰ محصول از ۷۰ برند برتر را بررسی کرده است.
• بهطور متوسط، پودرهای پروتئینی گیاهی حدود سه برابر بیشتر از انواع وی (whey) حاوی سرب بودند.
• پودرهای طعم شکلات بیشترین میزان کادمیوم را داشتند و در برخی موارد، بسیار بیشتر از انواع وانیلی یا بدون طعم بودند.
این تفاوت عمدتاً به نحوه ورود فلزات سنگین به زنجیره غذایی مربوط است. پروتئینهای گیاهی اغلب از محصولاتی مانند نخود، برنج و سویا تهیه میشوند که مواد معدنی—including فلزات سمی—را از خاک جذب میکنند. اگر خاک بهدلیل آلودگی صنعتی، سموم یا فعالیتهای معدنی آلوده باشد، این فلزات در گیاهان برداشتشده متمرکز میشوند.
فلزات سنگین در پودرهای پروتئینی چه خطری برای سلامت دارند؟
فلزات سنگین خطرناک هستند و نباید نادیده گرفته شوند. مطالعات نشان میدهد که قرار گرفتن مکرر یا در سطح بالا در معرض این فلزات باعث تجمع آنها در اندامهایی مانند استخوانها، کلیهها و کبد شده و فرآیندهای طبیعی بدن را مختل میکند. مصرف طولانیمدت حتی با آسیب به کلیه، ضعف استخوان، مشکلات عصبی و افزایش خطر سرطان مرتبط است.
حتی اگر یک وعده پودر پروتئینی آسیبی نرساند، نگرانی اصلی از اثر تجمعی آن طی سالهاست، بهویژه برای کسانی که روزانه یا در دوز بالا از پودر پروتئینی استفاده میکنند.
چگونه از خود در برابر فلزات سنگین محافظت کنیم؟
اگر از پودرهای پروتئینی استفاده میکنید یا قصد استفاده دارید، این راهکارها به کاهش خطر کمک میکند:
• تا حد امکان پودرهای وی یا حیوانی را ترجیح دهید، مگر اینکه پودر گیاهی موردنظر آزمایشهای معتبر ضد فلزات سنگین داشته باشد.
• از انواع طعم شکلاتی دوری کنید یا مصرف آن را محدود کنید، زیرا در آزمایشها بیشتر آلوده بودند.
• پودر پروتئینی را بهصورت مکمل و محدود استفاده کنید، نه بهعنوان مصرف روزانه اصلی.
• روی منابع پروتئینی کامل و طبیعی تمرکز کنید: حبوبات، تخممرغ، لبنیات، مرغ، ماهی و …، و پودرها را فقط در موارد ضروری مصرف کنید.
• بررسی کنید که محصول توسط یک لابراتوار معتبر تأیید شده باشد. حتی برچسب ارگانیک یا ادعاهای سلامت تضمینی برای ایمنی کامل نیستند.
جمعبندی
پودرهای پروتئینی راحتی و سرعت دارند، اما ممکن است آلایندههای پنهانی نیز همراه خود داشته باشند. مصرف متعادل معمولاً خطر فوری ایجاد نمیکند، اما مصرف طولانیمدت، مکرر یا در دوز بالا میتواند باعث تجمع مزمن فلزات سنگین در بدن شود. انتخاب هوشمندانه، استفاده متنوع و مصرف بهمیزان، کلید سالم ماندن است.