قسمت صد و چهل و ششم خاطرات میلسپو: وقتی که دیگ نفت شروع به جوشیدن کرده بود آمریکا وزیر مختار خود، دریفوس را که دارای تجربه و محبوبیت زیاد بود از کار برکنار کرد؛ وقتی دیگ به مرحله انفجار رسید سفیری فرستاد که از وضع کشور اطلاعی نداشت

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

 

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

 

اگر دولت ایالات متحد تصمیم گرفته بود در این ماجرا از منافع نفتی امریکا دفاع کند، می‌بایست توجه کافی به نمایندگی سیاسی خود در تهران بنماید و حال آنکه درست در وقتی که دیگ نفت شروع به جوشیدن کرده بود دولت ایالات متحد وزیر مختار خود آقای دریفوس را که دارای تجربه و محبوبیت زیاد بود از کار برکنار کرد. در طی ماههای متمادی که دیگ همچنان می جوشید دولت ما در تهران سفیر نداشت. وقتی دیگ به مرحله انفجار رسید سفیری فرستاد که از وضع کشور اطلاعی نداشت و با مردم آشنا نبود. اگر وزارت خارجه آنقدر از محیط ایران وحشت زده نشده بود می بایست یک وابسته نفتی با صلاحیت و سطح بالا را بفرستد که ممکن بود وجودش مفید واقع شود. 

 

برای اینکه کار از بد بدتر شود، دو کمپانی امریکائی همزمان در کسب امتیاز نفت اقدام کردند. رقابت در صنعت نفت ممکن است در آمریکا امری عادی محسوب شود. ولی وقتی دو کمپانی امریکائی در ایران با هم می جنگند تأثیر آن آشفته ساختن فکر ایرانیان است و در نهایت چنین می نماید که این دو کمپانی در صدد نابودی یکدیگر هستند.

 

اگر انگلیسیها از صحنه خارج می ماندند، ممکن بود وضع ساده تر شود ولی ورود آنان به صحنه یقیناً به نشان دادن واکنش از طرف روسها کمک کرد. یک تأثیر دیگر این موضوع کشاندن پای امریکا به رقابتهای اقتصادی و شریک ساختن ما در دکترین زیان بخش منطقه نفوذ بود.