پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بورسو اوزسلیک عضو ارشد اندیشکده انگلیسی RUSI در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: در آستانه دور دوم گفتوگوهای ایران و آمریکا در ژنو، چند نکته قابل تأمل است.
به گزارش سرویس بینالملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: آیا شرایط برای یک نتیجه موفق میان ایالات متحده و ایران «مهیا» شده است؟
در چارچوب نظریه «رسیدگیپذیری(آماده شدن شرایط) منازعه» ویلیام زارتمن، «آماده شدن شرایط» تنها به بنبستِ دردآور متقابل محدود نمیشود (جایی که هر دو طرف تشدید تنش را بیش از حد پرهزینه بدانند).
این مفهوم همچنین به وجود مشوقهای معتبر وابسته است، یک «راه خروج» که توافق را از نظر سیاسی و راهبردی، در همین حالا، ارزشمند و قابل پذیرش جلوه دهد.
ما هنوز کاملاً به آن نقطه نرسیدهایم. وضعیت کنونیِ رویکرد دومسیره — مذاکره زیر فشار («صلح از مسیر قدرت») — میتواند فضای چانهزنی را محدود کند، مگر آنکه با مشوقهای قابل اتکا و مسیرهای خروجی همراه شود که هر طرف بتواند در داخل کشور خود از آن دفاع کند.
پیچیدگیها همچنان پابرجاست: وضعیت نهایی مطلوب ایالات متحده هنوز بهطور دقیق مشخص نیست (اصلاً «موفقیت» چه شکلی دارد؟). خطوط قرمز ایران نیز، با وجود نشانههایی از انعطافپذیری، همچنان مقاوم به نظر میرسند.
ادراکها اهمیت دارند: اینکه هر طرف آستانه تحمل درد طرف مقابل و اعتبار مشوقها را چگونه تفسیر میکند، تعیین خواهد کرد که آیا شرایط برای توافق مهیا میشود یا مسیر به سمت تشدید تنش میلغزد.
توضیح: ویلیام زارتمن، یکی از برجستهترین نظریهپردازان آمریکایی در حوزه حلوفصل منازعات و دیپلماسی بینالمللی است.
او بیش از همه بهخاطر مفهوم «رسیدگیپذیری منازعه» (Ripeness Theory) شناخته میشود.
طبق این نظریه، مذاکرات زمانی شانس موفقیت دارند که:
1. دو طرف به بنبست دردناک متقابل برسند
→ ادامه درگیری برای هر دو بسیار پرهزینه شود
2. یک راه خروج قابل قبول وجود داشته باشد
→ توافق بتواند از نظر سیاسی و راهبردی توجیه شود