پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
اگر اهل باشگاه رفتن باشید، احتمالاً شنیدهاید که نباید با کفشهای مخصوص دویدن وزنه بزنید. باور رایج این است که چنین کاری هم عملکردتان را کاهش میدهد و هم ممکن است خطر آسیبدیدگی را بالا ببرد.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ پاها نقش اساسی در انجام ایمن و مؤثر تمرینات دارند. هنگام راه رفتن و دویدن، پاها مانند فنر عمل میکنند و با هر قدم شما را به جلو میرانند. همچنین با تحمل وزن بدن، به حفظ تعادل کمک میکنند.
وقتی هر میزان وزنهای بلند میکنید – برای مثال در حرکات چندمفصلی مانند اسکوات – پاهای شما سخت مشغول کار هستند تا ثبات بدن را حفظ کنند، حتی اگر خودتان توجه زیادی به آن نداشته باشید.
پژوهشگران همچنین مطرح کردهاند که داشتن کف پای پایدار به شما کمک میکند نیروی خود را کارآمدتر به زمین منتقل کنید. این موضوع ممکن است باعث شود بتوانید با ایمنی بیشتر، وزنههای سنگینتری بلند کنید.
و نکته مهم اینجاست: کفشی که میپوشید میتواند در این روند تأثیرگذار باشد.
آیا نمیتوانم همان کفشهای مخصوص دویدن را بپوشم؟
همانطور که از نامشان پیداست، کفشهای دویدن بهطور ویژه برای بهبود عملکرد و محافظت از پا هنگام دویدن طراحی شدهاند.
این کفشها معمولاً دارای:
• پاشنه کمی بلندتر،
• کفی ضخیم و نرم برای جذب ضربه،
• و ساختاری قوسیشکل (rocker) هستند که انتقال وزن از پاشنه به پنجه را آسانتر میکند.
این ویژگیها ضربههای ناشی از دویدن را کاهش میدهند.
اما در باشگاه، همین کفی نرم ممکن است بخشی از نیرویی را که هنگام وزنهزدن تولید میکنید جذب کند. در نتیجه، ممکن است احساس کنید ثبات، قدرت یا توان کمتری دارید. احتمالاً به همین دلیل است که برخی توصیه میکنند با کفش دویدن وزنه نزنید.
برخی افراد نگراناند که این مسئله بتواند خطر آسیبدیدگی را افزایش دهد.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد پوشیدن کفشهای دویدن هنگام انجام حرکاتی مانند اسکوات میتواند نحوه حرکت مفاصل مچ پا و زانو را تغییر دهد. با این حال، هیچ شواهد علمی داوریشدهای وجود ندارد که این تغییرات را مستقیماً به آسیبدیدگی مرتبط کند.
چه گزینههای دیگری وجود دارد؟
علاوه بر کفشهای دویدن، سه نوع کفش دیگر معمولاً هنگام تمرین با وزنه استفاده میشوند:
۱. کفشهای مینیمال (Barefoot)
این کفشها طوری طراحی شدهاند که حس پابرهنه بودن را شبیهسازی کنند. کفی آنها نازک و تقریباً بدون ضربهگیری است و اجازه میدهد پا تقریباً مانند حالت بدون کفش با زمین تماس داشته باشد.
۲. کفشهای تخت (Flat)
کفشهای روزمرهای مانند Vans یا Converse نیز کفی نازک و بدون بالشتک دارند.
این دو نوع کفش به دلیل ثبات بیشتر نسبت به کفشهای دویدن، میتوانند گزینههای مناسبی برای وزنهزدن باشند.
۳. کفشهای مخصوص وزنهبرداری
این کفشها برای بهبود عملکرد در باشگاه طراحی شدهاند.
ویژگیهای معمول آنها عبارتاند از:
• پاشنه بالاتر،
• کفی سفت و محکم بدون انعطاف،
• ساختهشده از چوب یا پلاستیک سخت.
این ساختار به شما کمک میکند در پایینترین نقطه یک اسکوات عمیق ثبات بیشتری داشته باشید؛ موضوعی که در حرکاتی مانند اسکوات، کلین و اسنچ اهمیت زیادی دارد.
مقایسه علمی این کفشها چه میگوید؟
بیشتر پژوهشها درباره تأثیر کفش بر عملکرد باشگاهی، بر حرکات اسکوات و ددلیفت تمرکز داشتهاند؛ احتمالاً چون این حرکات بیشترین وابستگی را به قدرت پا دارند.
• مطالعهای در سال ۲۰۲۰ که کفشهای دویدن را با کفشهای وزنهبرداری مقایسه کرد، نشان داد کفشهای وزنهبرداری باعث میشوند فرد با بالاتنهای عمودیتر و انعطاف بیشتر در زانو اسکوات بزند.
این وضعیت فشار روی کمر را کاهش میدهد و عضلات پا را بیشتر درگیر میکند؛ که هدف اصلی تمرین است.
• پژوهشی در سال ۲۰۱۶ نیز نشان داد افرادی که کفش وزنهبرداری پوشیده بودند هنگام اسکوات احساس ثبات بیشتری داشتند. این یافته نشان میدهد این کفشها برای این حرکت خاص گزینه بهتری هستند.
• مطالعهای در سال ۲۰۱۸ درباره ددلیفت نشان داد پوشیدن کفش دویدن در مقایسه با فقط پوشیدن جوراب، سرعت انتقال نیرو به زمین را اندکی کاهش میدهد؛ که میتواند نشانهای از ثبات کمتر باشد.
البته این تفاوت کوچک بود و در مطالعات دیگر بهطور مداوم تکرار نشده است.
در نهایت، چه کفشی بپوشم؟
پاسخ به هدف شما بستگی دارد.
• اگر تمرکز اصلیتان اسکوات است، کفشهای مخصوص وزنهبرداری احتمالاً بهترین انتخاباند.
• اگر بیشتر ددلیفت کار میکنید، کفشهای تخت ممکن است کمی عملکردتان را بهبود دهند – البته اگر هدفتان بلند کردن بیشترین وزنه ممکن باشد.
• اگر وزنهبردار المپیکی هستید و باید برای مسابقه در اسکوات عمیق قرار بگیرید، کفش وزنهبرداری انتخاب ایدهآل است.