پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
در جایی از مسیر رسیدن به بزرگسالی، زمان بازیکردن کمرنگ میشود. معمولاً شیطنت و خیالپردازی را با جدیت و مشغلههای بیپایان عوض میکنیم. با این حال، شواهد روشن نشان میدهد که بزرگسالان نیز درست مانند کودکان از روحیهی بازیگوشی سود میبرند.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ پژوهشها نشان میدهد بزرگسالانی که در فعالیتهای بازیگونه شرکت میکنند:
• بهتر با استرس کنار میآیند،
• احساسات مثبت بیشتری تجربه میکنند،
• هنگام مواجهه با چالشها تابآوری بیشتری نشان میدهند،
• و رضایت بیشتری از زندگی گزارش میکنند.
تحقیقات ما بر روی خانوادههای نیوزیلندی نشان میدهد حمایت از بازیهای آزاد و بدون ساختار میتواند به بزرگسالان کمک کند احساس استرس کمتری داشته باشند و ارتباط عمیقتری را تجربه کنند. همچنین این رویکرد، بازیگوشی را به بخشی عادی از زندگی روزمرهی خانواده تبدیل میکند.
در جهانی که دائماً از ما میخواهد مشغول باشیم، بازی ویژگیهای ارزشمندی را حفظ میکند که در معرض از دست رفتن هستند:
خودانگیختگی، باهمبودن و آزادی برای لذتبردن.
بازی در بزرگسالی چه شکلی است؟
بازی در بزرگسالی لزوماً شبیه بازی در کودکی نیست. موضوع دیگر اسباببازی یا بازیهای مشخص نیست، بلکه نحوهی مواجههی ما با تجربههای روزمره اهمیت دارد.
بازیِ بزرگسالانه میتواند:
• جسمی باشد،
• اجتماعی باشد،
• خلاقانه باشد،
• یا خیالپردازانه باشد.
ممکن است شامل حرکت، موسیقی، طنز، داستانگویی، حل مسئله یا صرفاً انجام کاری فقط به خاطر لذت آن باشد.
آنچه یک فعالیت را «بازی» میکند، شکل آن نیست، بلکه نگرش پشت آن است:
کنجکاوی، گشودگی ذهن و تمایل به مشارکت بدون تمرکز بر نتیجهای از پیش تعیینشده.
در زندگی بزرگسالان، بازی اغلب در دل سرگرمیها و لحظات کشف و تجربهای جای میگیرد که خارج از چارچوب کار و وظیفه هستند.
فواید بازی در زندگی بزرگسالان
یک مطالعهی جدید نشان میدهد میان بازیگوشی و سلامت شناختی در سالمندان، احتمالاً یک مسیر زیستعصبی وجود دارد.
بازی کردن فضایی برای «تنظیم مجدد» فراهم میکند؛ فرصتی برای فاصله گرفتن از فشار و عملکردگرایی.
به این ترتیب، بازی نهتنها به تنظیم استرس کمک میکند، بلکه تعادل هیجانی و کیفیت زندگی را در سراسر بزرگسالی حفظ میکند.
اما ارزش بازیگوشی فقط فردی نیست.
بازی در بسترهای اجتماعی به ایجاد منابع هیجانی مشترک کمک میکند و نحوهی تعامل و کنارآمدن افراد با یکدیگر را در طول زمان شکل میدهد.
بازیگوشی در بزرگسالان با هوش هیجانی بالاتر نیز مرتبط است؛ از جمله توانایی قویتر در درک و مدیریت احساسات در موقعیتهای اجتماعی. مطالعات مشاهدهای نشان میدهد بزرگسالانی که بازیگوشتر هستند، در تعاملات خود همدلتر، پاسخگوتر و مثبتترند؛ و این موضوع پیوند اجتماعی و حس تعلق را تقویت میکند.
بازی؛ زبانی مشترک میان نسلها
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد بازی این است که از مرزهای سنی عبور میکند. وقتی بزرگسالان و کودکان با هم بازی میکنند — حتی اگر نسبت خانوادگی نداشته باشند — تفاوتهای سنی، نقشها و جایگاهها کمرنگ میشود و جای خود را به لذت مشترک و تعامل میدهد.
پژوهشها نشان میدهد تجربههای بازی میاننسلی میتواند:
• روابط را تقویت کند،
• بهزیستی را افزایش دهد،
• و کلیشههای مبتنی بر سن را کاهش دهد.
در این میان، بازی به زبانی مشترک تبدیل میشود که شکافهای سنی را — که اغلب در زندگی مدرن تشدید میشوند — از میان برمیدارد.
مطالعات ما نشان میدهد بازیِ آزاد همچنان در زندگی امروز ممکن و معنادار است. خانوادهها گزارش کردهاند که این نوع بازی هم به رشد کودکان کمک میکند و هم انسجام خانوادگی و بهزیستی مشترک را تقویت میکند.
این یافتهها نشان میدهد بازی میتواند بخشی عادی از زندگی خانواده و جامعه باشد، نه رویدادی استثنایی.
چگونه در زندگی روزمره برای بازی جا باز کنیم؟
اگر بازی در تمام طول عمر اهمیت دارد، فضاهایی که در آن زندگی میکنیم نیز باید از آن حمایت کنند.
با این حال، اغلب محیطهای عمومی همچنان بازی را چیزی میدانند که عمدتاً برای کودکان طراحی شده است. پژوهشهای طراحی شهری نشان میدهد مؤثرترین محیطهای بازیمحور برای بزرگسالان آنهایی هستند که خود را «زمین بازی» معرفی نمیکنند، بلکه امکانهای بازیگوشانه را در دل فضاهای روزمره میگنجانند.
عناصری مانند:
• پلههای بزرگتر از حد معمول،
• سنگهای قدمرو،
• صندلیهای تعاملی،
• مسیرهای پیچدرپیچ،
میتوانند حس کشف، تعادل و حرکت را برانگیزند. در برخی شهرها، حتی عناصر بازی در ابعاد بزرگسالان در فضاهای عمومی تعبیه شدهاند؛ مانند تابهای موزیکال که حرکت روزمره را به تجربهای بازیگونه تبدیل میکنند.
با وجود این نمونهها، طراحی مبتنی بر بازی هنوز استثناست، نه قاعده. بیشتر زیرساختهای بازی عمومی همچنان به فضاهای مخصوص کودکان محدود شدهاند. طراحی شهرهایی که بازی بزرگسالان را بخشی از زندگی روزمره بدانند، میتواند سرمایهگذاری ارزشمندی برای افزایش مشارکت اجتماعی، ارتباط انسانی و سلامت عمومی باشد.
بازی فقط فیزیکی نیست؛ اجتماعی هم هست
محیطهای حامی بازی فقط فیزیکی نیستند، بلکه اجتماعی نیز هستند. همانطور که طراحی شهری میتواند حرکت بازیگونه را تشویق یا سرکوب کند، هنجارهای اجتماعی نیز تعیین میکنند که آیا بازی در بزرگسالی پذیرفته است یا نه.
وقتی بازی رفتاری شرمآور، افراطی یا نیازمند عذرخواهی تلقی شود، خیلی زود از بین میرود.
اما وقتی رفتار بازیگوشانه امری عادی و قابل مشاهده باشد، مشارکت دیگران هم آسانتر میشود.