پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
الکساندر اسمیت در ان بی سی نوشت: رئیسجمهور دونالد ترامپ در گذشته متحدان آمریکا در ناتو را سرزنش و تهدید کرده بود. اکنون او از همین کشورها میخواهد به بازگشایی تنگه هرمز کمک کنند — اما واکنش آنها چندان مشتاقانه نبوده است.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: وزیر دفاع آلمان بوریس پیستوریوس روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «این جنگ ما نیست؛ ما آن را آغاز نکردهایم.»
به نظر میرسد این سخن بازتابدهنده حالوهوای کلی متحدان آمریکا باشد. رهبران از برلین تا لندن نسبت به درخواست ترامپ ابراز تردید کردهاند و گفتهاند فعلاً برنامهای برای ارائه حمایت نظامی جهت بازگشایی این آبراه مهم ندارند.
ایران عملاً این مسیر تجاری را در واکنش به حمله آمریکا و اسرائیل در ماه گذشته مسدود کرد. این اقدام باعث افزایش شدید قیمت جهانی نفت شد و خطر شوک اقتصادی جهانی را ایجاد کرد؛ موضوعی که اقتصاددانان پیش از آغاز جنگ درباره آن هشدار داده بودند.
درخواست ترامپ از جهان
ترامپ روز یکشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از «کشورهای جهان که از طریق تنگه هرمز نفت دریافت میکنند» خواست مسئولیت حفاظت از این مسیر را بر عهده بگیرند.
او همان روز در مصاحبهای با روزنامه فایننیال تایمز حتی هشدار داد اگر اعضای ناتو برای آزاد کردن تنگه کمک نکنند، این اتحاد آینده بسیار بدی خواهد داشت.
«توماس هنریک ایلوس» رئیسجمهور سابق استونی در گفتوگو با ان بی سی نیوز گفت: «این کمی عجیب است که ترامپ از کشورهایی کمک بخواهد که قبلاً به آنها توهین کرده است.»
مارگوس ساهکنا وزیر خارجه استونی نیز پیشتر خواستار توضیح بیشتر از سوی ترامپ شده بود و گفت اروپا باید بداند هدف استراتژیک آمریکا چیست و برنامه دقیق چیست.
مخالفت برخی کشورها
بسیاری از دولتهای اروپایی که معمولاً از خشم رئیسجمهور آمریکا پرهیز میکنند، تمایلی به کشیده شدن به جنگ با تهران ندارند.
برخی کشورها مانند اسپانیا حتی بهطور کامل این درخواست را رد کردند.
مارگاریتا روبلس وزیر دفاع اسپانیا گفت: «اسپانیا هرگز هیچ اقدام موقتی برای باز نگه داشتن تنگه را نخواهد پذیرفت، زیرا هدف باید پایان دادن به جنگ باشد؛ و آن هم همین حالا.»
حتی در ایتالیا، که نخستوزیر آن چورجیا ملونی پیشتر رابطه نزدیکی با ترامپ نشان داده بود، دولت از ورود به این مسئله خودداری کرد.
وزیر خارجه ایتالیا، آنتونیو تاجانی به خبرنگاران گفت: «دیپلماسی باید پیروز شود.»
موضع بریتانیا
در بریتانیا، نخستوزیر کی یر استارمر که قبلاً از سوی ترامپ به دلیل شرکت نکردن در حمله اولیه به ایران مورد انتقاد قرار گرفته بود، گفت: «ما با همه متحدان خود، از جمله شرکای اروپایی، همکاری میکنیم تا آزادی ناوبری هرچه سریعتر بازگردد.»
او افزود: «در نهایت باید تنگه هرمز را بازگشایی کنیم تا ثبات در بازار حفظ شود. اما این کار ساده نیست.»
با این حال استارمر تأکید کرد که بریتانیا وارد «جنگ گستردهتر» نخواهد شد و هر مأموریتی در هرمز باید تلاشی گستردهتر شامل آمریکا و کشورهای خلیج فارس باشد، نه صرفاً مأموریتی برای ناتو.
واکنش کشورهای دیگر
در همین حال، ژاپن و استرالیا اعلام کردند هیچ برنامهای برای اعزام کشتیهای جنگی در پاسخ به درخواست ترامپ ندارند.
در مقابل، برخی پیشنهادهای دیگر نیز مطرح شده است؛ از جمله طرحی که دیپلمات ارشد اروپایی کایا کالاس ارائه داده و مشابه توافق سال ۲۰۲۲ برای صادرات غلات اوکراین در بحبوحه جنگ با روسیه است.
تنش جدید میان آمریکا و اروپا
اختلاف بر سر تنگه هرمز تازهترین مورد تنش میان دولت ترامپ و متحدان سنتی واشنگتن در دو سوی اقیانوس اطلس است.
سال گذشته ترامپ احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تصرف جزیره خودمختار گرینلند متعلق به دانمارک را رد نکرد. او همچنین به اشتباه ادعا کرد که متحدان ناتو در خط مقدم جنگ افغانستان نجنگیدهاند؛ ادعایی که در اروپا خشم و ناراحتی زیادی ایجاد کرد.
ایلوس گفت: «بعد از تهدید دانمارک و توهین به یاد حدود هزار سرباز ناتو که در افغانستان جنگیدند، حالا میگوید: «حالا همه بیایید به ما کمک کنید.»
او افزود: «اگر کشورها نیرو بفرستند و اتفاقی برای آنها بیفتد، آیا او دوباره آنها را مسخره خواهد کرد؟»
به گفته او، این طرح از همان ابتدا از نظر سیاسی شانسی برای موفقیت ندارد.
دیدگاه برخی تحلیلگران اروپایی
بخش زیادی از تردید اروپا درباره درخواست ترامپ ناشی از نگرانی نسبت به خود جنگ است.
اسون بیسکاپ، مدیر اندیشکده بلژیکی موسسه اگمونت، گفت: «پاسخ اروپا باید این باشد: راه پایان دادن به مشکل، پایان دادن به جنگ است، نه پیوستن به آن.»
پاسخ کاخ سفید
در واکنش به موضع اروپا، کاخ سفید ان بی سی نیوز را به اظهارات سخنگوی خود، کارولین لویت، ارجاع داد.
او گفت این کشورها باید کمک کنند، زیرا: «آنها بهشدت از اقدام ارتش آمریکا در از بین بردن تهدید ایران سود میبرند.»
او افزود: «رئیسجمهور کاملاً درست میگوید که از این کشورها میخواهد برای کمک به آمریکا جهت بازگشایی تنگه هرمز بیشتر تلاش کنند تا بتوانیم جلوی محدود کردن جریان آزاد انرژی توسط این رژیم تروریستی را بگیریم.»
موضع ایران
با وجود بمباران چند کشتی که در تلاش برای عبور از تنگه بودند، ایران میگوید این آبراه را بهطور کامل نبسته است.
پس از آغاز جنگ توسط آمریکا و اسرائیل، تهران اعلام کرد کشتیهای متعلق به این کشورها یا متحدانشان را هدف قرار خواهد داد.
وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی در تلگرام نوشت: «از دید ما تنگه هرمز باز است — و فقط برای دشمنان بسته است.»