سفر ابدی اتم‌ها؛ وقتی می‌میریم چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

دیجیاتو: «نیل دگراس تایسون»، اخترفیزیکدان مشهور، در یکی از قسمت‌های اخیر پادکست پرمخاطب خود به نام Startalk، پاسخی علمی و کمی شاعرانه به این پرسش دیرینه داده که آیا مرگ پایان راه است. او با تکیه بر قوانین فیزیک معتقد است که انسان پس از مرگ هرگز ناپدید نمی‌شود، بلکه تنها از شکلی به شکل دیگر تغییر می‌یابد. ویدیو او با استقبال کم‌نظیری روبه‌رو شده و بیش از ۱.۲ میلیون بازدید داشته و بحث‌های داغی را میان مخاطبان به‌راه انداخته است.

تایسون معتقد است هویت فیزیکی ما، مجموعه‌ای از مولکول‌هایی است که در طول یک عمر با تغذیه، ورزش و فعالیت‌های مختلف ساخته شده‌اند. این مولکول‌ها حتی پس از ایست قلبی، همچنان حامل انرژی هستند. براساس قانون اول ترمودینامیک، این ماده و انرژی نه از بین می‌رود و نه خلق می‌شود، بلکه مسیر جدیدی را در چرخه هستی آغاز می‌کند. اما این مسیر کاملاً به انتخاب ما بستگی دارد: دفن زیر خاک یا سوزاندن؟

انتخاب شخصی تایسون، تدفین سنتی است. او استدلال می‌کند که با دفن‌شدن، اتم‌های بدن توسط میکروب‌ها، باکتری‌ها، قارچ‌ها و میکروارگانیسم‌ها تجزیه می‌شوند. این موجودات ریز، چربی‌ها، پروتئین‌ها و کربوهیدرات‌های بدن را مصرف و آن انرژی را به گیاهان و جانوران محیط اطراف منتقل می‌کنند. تایسون این فرایند را یک «دِین اخلاقی» می‌بیند؛ بازگرداندن انرژی به زمینی که عمری از گیاهان و جاندارانش تغذیه کرده‌ایم.

این نگاه فیزیکی به مرگ، موافقان و مخالفان خاص خود را دارد. برخی سفر نوری به اعماق کهکشان را رمانتیک‌تر می‌بینند و برخی دیگر، تبدیل‌شدن به بخشی از میلیاردها موجود زنده روی زمین را انتخابی کاربردی‌تر می‌دانند. در همین راستا، «آروین اش» (Arvin Ash)، مهندس شیمی، بعد دیگری از این چرخه را مطرح می‌کند: حتی خاکستر فرد سوزانده شده نیز درنهایت به خاک بازمی‌گردد، جذب ریشه گیاهان می‌شود، توسط حیوانات یا انسان‌ها خورده می‌شود و به‌شکل عجیبی ممکن است قرن‌ها بعد، اتم‌های بدن شما در غلات صبحانه یا وعده غذایی نوادگان دورتان حضور پیدا کند.