هشدار پزشکان؛ استفاده روزانه از گوش‌پاک‌کن می‌تواند به شنوایی شما آسیب برساند

بسیاری از افراد عادت دارند برای تمیز کردن گوش‌های خود از گوش‌پاک‌کن‌های پنبه‌ای استفاده کنند. اگرچه این کار در نگاه اول بخشی طبیعی از رعایت بهداشت شخصی به نظر می‌رسد، اما متخصصان هشدار می‌دهند که استفاده مداوم از گوش‌پاک‌کن می‌تواند در طول زمان به شنوایی آسیب برساند و مشکلات مختلفی برای سلامت گوش ایجاد کند.

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ بیشتر مردم تصور می‌کنند که برای تمیز نگه داشتن گوش‌ها باید به‌طور مرتب داخل آن‌ها را با گوش‌پاک‌کن پاک کنند، اما پزشکان این باور را یکی از رایج‌ترین باورهای نادرست در زمینه بهداشت فردی می‌دانند. در حقیقت، گوش‌ها اندام‌هایی هستند که به‌طور طبیعی خود را تمیز می‌کنند و هرگونه دخالت خارجی ممکن است به آن‌ها آسیب برساند.

چرا جرم گوش اهمیت دارد؟

بر اساس مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ در مجله «Journal of All India Institute of Speech and Hearing» منتشر شد، جرم گوش (سرومن) نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت شنوایی دارد.

جرم گوش نشانه بی‌توجهی به بهداشت نیست، بلکه وظایف حیاتی متعددی بر عهده دارد، از جمله:

* جلوگیری از ورود گردوغبار و آلودگی به مجرای گوش
* محافظت از گوش در برابر عفونت‌ها
* برخورداری از خواص ضدباکتریایی و ضد میکروبی
* کمک به حفظ سلامت پوست داخل مجرای گوش

گوش‌ها به‌طور طبیعی برای مراقبت از خود طراحی شده‌اند. حرکات معمول فک هنگام صحبت کردن یا جویدن باعث می‌شود جرم گوش به‌آرامی از بخش‌های داخلی به سمت بیرون حرکت کند. پس از رسیدن به قسمت خارجی گوش، این جرم خشک شده و معمولاً بدون نیاز به هیچ اقدامی از گوش خارج می‌شود.

خطرات تمیز کردن دستی گوش با گوش‌پاک‌کن

دکتر سانداری وی، متخصص گوش، حلق و بینی و جراحی سر و گردن توضیح می‌دهد:

«استفاده از گوش‌پاک‌کن روند طبیعی پاک‌سازی گوش را مختل می‌کند. به دلیل ساختار مجرای گوش، گوش‌پاک‌کن‌ها معمولاً به‌جای خارج کردن جرم، آن را به عمق بیشتری از گوش هل می‌دهند.»

این کار می‌تواند عوارض مختلفی ایجاد کند:

۱. کاهش شنوایی

وقتی جرم گوش به سمت عمق مجرا رانده می‌شود، در نزدیکی پرده گوش تجمع پیدا می‌کند. این وضعیت ممکن است باعث موارد زیر شود:

* کاهش شنوایی
* احساس گرفتگی یا پری گوش
* درد و ناراحتی در گوش

۲. تحریک و خارش مجرای گوش

دیواره‌های مجرای گوش بسیار ظریف و حساس هستند. تماس مکرر گوش‌پاک‌کن با این ناحیه می‌تواند موجب:

* التهاب
* تحریک پوستی
* خارش مداوم

شود.

۳. افزایش خطر عفونت

خراش‌ها و تحریک‌های ایجادشده در پوست مجرای گوش راه را برای ورود باکتری‌ها باز می‌کنند و احتمال بروز عفونت در گوش خارجی را افزایش می‌دهند.

۴. آسیب به پرده گوش

در موارد شدید، وارد کردن بیش از حد گوش‌پاک‌کن به داخل گوش ممکن است باعث سوراخ شدن پرده گوش شود؛ پرده‌ای بسیار ظریف که نقش اساسی در شنوایی دارد.

روش‌های ایمن‌تر برای تمیز کردن گوش

برای بیشتر افراد، بهترین راه حفظ سلامت گوش این است که مجرای گوش را به حال خود رها کنند.

اگر مقداری جرم در قسمت بیرونی گوش دیده می‌شود، می‌توان آن را با یک پارچه نرم و مرطوب به‌آرامی پاک کرد.

همچنین اگر پس از حمام یا شنا آب داخل گوش گیر کرده باشد و احساس گرفتگی ایجاد کند، نباید از گوش‌پاک‌کن استفاده کرد؛ زیرا ممکن است انسداد را به عمق بیشتری از گوش هدایت کند.

در چنین شرایطی بهتر است:

* سر را به یک طرف خم کنید.
* به‌آرامی لاله گوش را بکشید.
* اجازه دهید آب به‌طور طبیعی خارج شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر دچار علائم زیر شدید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

* خارش شدید و مداوم گوش
* تحریک یا التهاب طولانی‌مدت
* گرفتگی کامل گوش
* درد گوش
* کاهش محسوس شنوایی

در این شرایط نباید هیچ وسیله‌ای را وارد گوش کنید. پزشک می‌تواند با استفاده از ابزارها و روش‌های تخصصی، جرم یا انسداد گوش را بدون آسیب رساندن به ساختارهای حساس آن خارج کند.

جمع‌بندی

گوش‌پاک‌کن‌های پنبه‌ای در ظاهر بی‌ضرر به نظر می‌رسند، اما استفاده روزانه و نادرست از آن‌ها می‌تواند سلامت گوش و شنوایی را به خطر بیندازد. این ابزارها اغلب به‌جای تمیز کردن گوش، جرم را به عمق بیشتری هدایت می‌کنند و زمینه را برای کاهش شنوایی، عفونت، التهاب و حتی آسیب به پرده گوش فراهم می‌سازند. متخصصان توصیه می‌کنند برای حفظ سلامت شنوایی، تا حد امکان از وارد کردن هرگونه وسیله به داخل گوش خودداری کنید.