برخی داروهای رایج فشار خون ممکن است خطر آسیب کلیوی را در بیماران دیابت نوع ۲ افزایش دهند

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد برخی داروهای پرمصرف فشار خون ممکن است خطر آسیب کلیوی را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ افزایش دهند.

به گزارش انتخاب و به نقل از هلث دی؛ داروهای موسوم به مسدودکننده‌های کانال کلسیم دی‌هیدروپیریدینی (DCCBs) با افزایش ۳۳ درصدی خطر آسیب کلیوی همراه بودند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای تأیید این ارتباط به تحقیقات بیشتری نیاز است.

نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد گروهی از داروهای پرکاربرد فشار خون ممکن است در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به آسیب کلیوی دامن بزنند.

این داروها که با نام مسدودکننده‌های کانال کلسیم دی‌هیدروپیریدینی (DCCBs) شناخته می‌شوند، با شل کردن دیواره رگ‌های خونی به کاهش فشار خون کمک می‌کنند و اغلب به‌عنوان درمان خط دوم در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی ناشی از دیابت (DKD) تجویز می‌شوند.

اما پژوهشگران گزارش داده‌اند بیمارانی که این داروها را مصرف می‌کردند، با وجود دریافت سایر داروهای محافظت‌کننده از کلیه، ۳۳ درصد بیشتر در معرض آسیب کلیوی قرار داشتند.

این یافته‌ها در کنگره سالانه انجمن کلیه اروپا که در شهر گلاسگو اسکاتلند برگزار شد، ارائه شدند.

دکتر تیمنا آگور، نفرولوژیست مرکز پزشکی رابین در اسرائیل و پژوهشگر اصلی این مطالعه، گفت:

«داروهای DCCB به‌طور گسترده به‌عنوان درمان خط دوم فشار خون در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی دیابتی استفاده می‌شوند. یافته‌های ما پرسش‌های مهمی را مطرح می‌کند که آیا این داروها همیشه بهترین گزینه برای بیمارانی هستند که هم‌اکنون از درمان‌های نوین محافظت‌کننده کلیه بهره می‌برند یا خیر.»

بررسی بیش از ۳۱ هزار بیمار دیابتی

برای انجام این مطالعه، پژوهشگران داده‌های بیش از ۳۱ هزار بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲ را بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ بررسی کردند.

تمام این بیماران دو گروه دارویی مهم را دریافت می‌کردند که در سال‌های اخیر تحول بزرگی در درمان بیماری کلیوی دیابتی ایجاد کرده‌اند:

* مهارکننده‌های سیستم رنین-آنژیوتانسین (RAS) که فشار خون را کاهش داده و فشار داخل واحدهای تصفیه‌کننده کلیه را کم می‌کنند.
* مهارکننده‌های SGLT2 که می‌توانند خطر نارسایی کلیه را کاهش دهند.

با این حال، حدود ۳۹ درصد بیماران علاوه بر این درمان‌ها، داروهای DCCB نیز مصرف می‌کردند.

از جمله داروهای رایج این گروه در آمریکا می‌توان به آملودیپین (Norvasc) و نیفدیپین (Adalat CC و Procardia XL) اشاره کرد.

افزایش خطر مشکلات جدی کلیوی

پس از حدود سه سال و نیم پیگیری بیماران، پژوهشگران دریافتند افزودن داروهای DCCB به درمان‌های موجود با ۳۳ درصد افزایش خطر بروز مشکلات عمده کلیوی همراه است.

دکتر آگور توضیح داد:

«در ابتدا تصور می‌کردیم اثرات محافظت‌کننده مهارکننده‌های SGLT2 بتواند آسیب‌های احتمالی ناشی از DCCBها را خنثی کند. اما مشاهده کردیم که خطر پیشرفت بیماری کلیوی حتی در این گروه از بیماران نیز همچنان وجود دارد.»

چرا این داروها ممکن است به کلیه آسیب برسانند؟

پژوهشگران معتقدند نحوه عملکرد این داروها ممکن است دلیل افزایش خطر باشد.

به گفته آن‌ها، DCCBها ممکن است رگ‌های خونی ورودی به کلیه را شل کنند، اما تأثیر مشابهی بر رگ‌های خروجی نداشته باشند. این وضعیت می‌تواند فشار داخل کلیه را افزایش داده و در طول زمان به بافت کلیه آسیب برساند.

بیماران نباید خودسرانه دارو را قطع کنند

با وجود این نتایج، تیم تحقیقاتی تأکید می‌کند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای بوده و بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی مستقیم را اثبات کند.

به همین دلیل، کارشناسان هشدار می‌دهند بیماران نباید بدون مشورت پزشک مصرف داروهای خود را متوقف کنند.

دکتر آگور گفت:

«برای تأیید این یافته‌ها و تعیین ایمن‌ترین راهبردهای درمان فشار خون در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی دیابتی، به مطالعات آینده‌نگر و کارآزمایی‌های بالینی تصادفی بیشتری نیاز داریم. با این حال، از آنجا که این داروها بسیار رایج هستند، هرگونه افزایش خطر برای کلیه می‌تواند پیامدهای مهمی برای شمار زیادی از بیماران داشته باشد.»

یک نکته مهم

پژوهش‌هایی که در نشست‌های علمی ارائه می‌شوند، تا زمانی که در یک مجله علمی داوری‌شده منتشر نشوند، نتایجی اولیه محسوب می‌شوند و نیازمند بررسی و تأیید بیشتر هستند.