پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : وضعیت مالی خانواده نقش مهمی در رشد مغز کودک دارد. شرایط اقتصادی و محله محل زندگی حدود ۱۶٪ از تفاوتهای عملکرد مغز کودکان را توضیح میدهد. ارتباط میان IQ و ساختار مغز پس از در نظر گرفتن عوامل اقتصادی تا حد زیادی ضعیف یا حتی از بین میرود
به گزارش انتخاب و به نقل از HealthDay News ؛ بر اساس این مطالعه، وضعیت اقتصادی خانواده و فرصتهای موجود در محله زندگی کودک حدود ۱۶ درصد از تفاوتهای عملکرد مغز کودکان را توضیح میدهد؛ رقمی که از عواملی مانند IQ، سابقه سلامت یا شیوه تربیت والدین بیشتر است. این پژوهش در تاریخ ۱۱ ژوئن در مجله Science منتشر شده است.
بررسی گسترده دادههای مغزی کودکان
در این پژوهش، تصاویر مغزی نزدیک به ۱۲ هزار کودک ۹ و ۱۰ ساله بررسی شد و با ۶۴۹ متغیر مختلف مرتبط با رشد کودک مقایسه گردید.
نتایج نشان داد مهمترین عامل مرتبط با ساختار و عملکرد مغز، وضعیت اقتصادی خانواده است.
نقش استرس و خواب در تغییرات مغزی
پژوهشگران میگویند نواحیای از مغز که تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار میگیرند، همان بخشهایی هستند که به خواب و استرس حساسترند. این موضوع نشان میدهد فشارهای مالی ممکن است بهطور غیرمستقیم از طریق افزایش استرس و کاهش خواب بر مغز اثر بگذارد.
دوسنباخ گفت:
«مغز کودکی از خانواده کمدرآمد شبیه مغز کودکی از خانواده پردرآمد است که دچار کمخوابی و استرس شده باشد. این به معنای کمهوشی نیست، بلکه نشانه خستگی و فشار روانی است.»
او افزود که خواب و استرس قابل تغییر هستند و بهبود آنها میتواند به کاهش تفاوتهای مغزی مرتبط با وضعیت اقتصادی کمک کند.
نقش پررنگ عوامل اقتصادی در نتایج مغزی
از میان ۴۰ عامل اصلی مرتبط با عملکرد مغز، ۳۷ مورد مربوط به وضعیت اقتصادی و اجتماعی بود. همچنین از ۴۰ عامل مرتبط با ساختار مغز، ۳۵ مورد به شرایط اقتصادی مربوط میشد.
این عوامل شامل سطح درآمد، مالکیت مسکن، نرخ فقر و دسترسی به حملونقل در محله زندگی کودک بودند.
بازنگری در ارتباط IQ و مغز
یافتهها نشان دادند که وقتی وضعیت اقتصادی در تحلیلها لحاظ شد، ارتباط میان IQ و ساختار یا عملکرد مغز بهشدت کاهش یافت؛ بهطوری که حدود ۷۰ درصد این ارتباطها دیگر از نظر آماری معنادار نبودند.
در میان کودکانی که از خانوادههای مرفه بودند نیز این ارتباط تقریباً بهطور کامل از بین رفت.
پژوهشگران نتیجه گرفتند که تفاوتهای مشاهدهشده در مغز کودکان بیشتر بازتاب شرایط محیطی مانند استرس و کمخوابی است تا تفاوتهای ذاتی هوش، و این عوامل قابل اصلاح و بهبود هستند.