پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : اگر نگران اسید اوریک بالا یا نقرس هستید، احتمالاً این سؤال برایتان مطرح شده که آیا خوردن گوشت میتواند سطح اسید اوریک خون را افزایش دهد. یک متخصص تغذیه توضیح میدهد کدام انواع گوشت پورین بیشتری دارند، چه عواملی اسید اوریک را بالا میبرند و چگونه میتوان گوشت را در یک رژیم غذایی متعادل گنجاند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ گوشت منبع خوبی از پروتئین است و به همین دلیل بسیاری از افرادی که ورزش میکنند آن را در رژیم غذایی خود قرار میدهند. با این حال، مصرف بیش از حد گوشت میتواند برای سلامت مضر باشد و یکی از نگرانیها درباره آن، افزایش سطح اسید اوریک است.
دلیل این موضوع به پورین مربوط میشود؛ ترکیبی که هنگام تجزیه در بدن به اسید اوریک تبدیل میشود.
برای بررسی این موضوع، با چیترا بی.کی گفتوگو شده است.
آیا مصرف گوشت باعث افزایش اسید اوریک میشود؟
اسید اوریک مادهای است که بدن هنگام تجزیه پورین تولید میکند. بدن مقداری پورین را بهطور طبیعی تولید میکند، اما برخی مواد غذایی، بهویژه انواع خاصی از گوشت، مقدار قابلتوجهی پورین وارد بدن میکنند.
اما آیا این یعنی خوردن گوشت حتماً اسید اوریک را بالا میبرد؟
این متخصص تغذیه میگوید مصرف گوشت بهتنهایی الزاماً باعث افزایش اسید اوریک نمیشود، اما مصرف بیش از حد آن میتواند احتمال بالا رفتن سطح اسید اوریک را افزایش دهد؛ بهخصوص در افرادی که از قبل به نقرس یا مشکلات کلیوی مبتلا هستند.
برخی انواع گوشت که پورین بیشتری دارند عبارتاند از:
- گوشت خوک
- گوشت گاو
- گوشت بره
- گوشت اندامهای داخلی مانند جگر و کلیه
مصرف منظم و زیاد این مواد غذایی میتواند باعث افزایش سطح اسید اوریک شود.
برخی ماهیها مانند ساردین، آنچوی، صدفهای خوراکی و ماهی خالمخالی نیز سرشار از پورین هستند. در مقابل، گوشت مرغ بدون چربی معمولاً احتمال کمتری دارد که سطح اسید اوریک را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
چه عوامل دیگری اسید اوریک را بالا میبرند؟
افزایش اسید اوریک تنها به رژیم غذایی مربوط نمیشود. به گفته این متخصص، عوامل دیگری نیز میتوانند در بالا رفتن آن نقش داشته باشند، از جمله:
- عوامل ژنتیکی
- اضافهوزن و چاقی
- کمآبی بدن
- مصرف الکل
- نوشیدنیهای شیرین
- بیماریهای کلیوی
- برخی داروها
چگونه هنگام مصرف گوشت از افزایش اسید اوریک جلوگیری کنیم؟
افراد مبتلا به نقرس یا کسانی که سطح اسید اوریک بالایی دارند، لزوماً مجبور نیستند گوشت را بهطور کامل از رژیم غذایی خود حذف کنند؛ بلکه اعتدال در مصرف اهمیت دارد.
متخصص تغذیه توصیه میکند:
- انواع کمچرب گوشت را انتخاب کنید.
- آب کافی بنوشید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
- مقدار زیادی میوه، سبزیجات، غلات کامل و لبنیات کمچرب یا بدون چربی در رژیم غذایی خود بگنجانید.
این متخصص تأکید میکند اگر حملات نقرس افزایش پیدا کرد یا سطح اسید اوریک همچنان بالا باقی ماند، باید در اسرع وقت با پزشک مشورت کرد.
مطالعات درباره ارتباط گوشت و اسید اوریک چه میگویند؟
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ که در مجله BMC Nutrition منتشر شد، ارتباط مصرف گوشت با افزایش اسید اوریک بررسی شد.
نتایج نشان داد زنانی که روزانه مقدار زیادی گوشت قرمز مصرف میکردند، در مقایسه با زنانی که گوشت کمتری میخوردند، سطح اسید اوریک خون بالاتری داشتند.
محققان این افزایش را به مصرف زیاد گوشتهای سرشار از پورین نسبت دادند؛ زیرا مصرف زیاد پورین میتواند میزان اسید اوریک تولیدشده در بدن را افزایش دهد و دفع آن را برای بدن دشوارتر کند.
این مطالعه همچنین نشان داد سطح بالاتر اسید اوریک مرتبط با مصرف زیاد گوشت با اختلالات خلقی مانند افسردگی و اضطراب ارتباط داشت. البته عوامل سبک زندگی مانند اضافهوزن و نداشتن فعالیت بدنی منظم نیز میتوانستند این اثرات منفی را تشدید کنند.
پژوهشگران برای کنترل بهتر اسید اوریک، مصرف متعادل گوشت کمچرب و جایگزین کردن منظم گوشت قرمز با گزینههای سالمتر را پیشنهاد کردند.
علائم اسید اوریک بالا چیست؟
طبق اعلام کلینیک کلیولند، هایپراوریسمی یا افزایش اسید اوریک خون معمولاً هیچ علامتی ندارد. بسیاری از افراد حتی نمیدانند اسید اوریک بالایی دارند، تا زمانی که این افزایش به اندازهای برسد که باعث نقرس یا سنگ کلیه شود.
علائم حمله نقرس
- درد شدید در مفصل
- قرمزی یا تغییر رنگ پوست اطراف مفصل
- خشکی مفصل
- تورم
- حساسیت شدید حتی در برابر لمس خفیف
- احساس گرما یا سوزش در مفصل
علائم سنگ کلیه
- درد در قسمت پایین کمر یا پهلو
- تهوع یا استفراغ ناشی از درد
- تب یا لرز
- وجود خون در ادرار
- درد هنگام ادرار کردن
- ناتوانی در ادرار کردن
- احساس نیاز مکرر به ادرار
- ادرار بدبو یا کدر
جمعبندی
گوشت منبع ارزشمندی از پروتئین است، اما مصرف بیش از حد انواع سرشار از پورین، بهویژه گوشت قرمز و گوشت اندامهای داخلی میتواند خطر افزایش اسید اوریک و ابتلا به مشکلاتی مانند نقرس را بیشتر کند.
با این حال، لازم نیست گوشت را بهطور کامل از رژیم غذایی حذف کنید. مصرف متعادل، انتخاب گوشتهای کمچرب، نوشیدن آب کافی و داشتن یک رژیم غذایی متنوع و متعادل میتواند به کنترل بهتر سطح اسید اوریک کمک کند.
اگر به نقرس مبتلا هستید یا آزمایشها نشان دادهاند که اسید اوریک خونتان بالاست، بهتر است میزان و نوع گوشت مصرفی خود را با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنید.