پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بررسی دیانای باستانی فسیلهای کشف شده در یوکان نشان داده است یوزپلنگ آمریکایی منقرضشده به پوماها نزدیکتر بوده است.
سالها تصور میشد گربهسانی منقرضشده با نام علمی میراسینونیکس ترومانی (Miracinonyx trumani) که به «یوزپلنگ آمریکایی» معروف است، یکی از خویشاوندان نزدیک یوزپلنگهای امروزی بوده است. دلیل این نامگذاری، ظاهر این جانور بود: بدنی باریک، پاهای بلند و اندامی شبیه یوزپلنگ آفریقایی که برای دویدن سریع ساخته شده است.
اما پژوهش تازهای که با بررسی دیانای باستانی انجام شده، تصویر کنونی را تغییر داده است. دانشمندان میگویند نزدیکترین خویشاوند زندهی میراسینونیکس ترومانی، پوما یا شیر کوهی است، نه یوزپلنگ.
میراسینونیکس ترومانی حدود ۲٫۵ میلیون تا ۱۶هزار سال پیش در آمریکای شمالی زندگی میکرد. این جانور پاهای بلند و بدنی شبیه یوزپلنگ داشت و به همین دلیل دانشمندان برای سالها آن را «یوزپلنگ آمریکایی» نامیدند. اما ظاهر یک جانور همیشه نشاندهندهی رابطهی تکاملی واقعی آن نیست.
کشفی که از شناسایی چند فسیل شروع شد
بهگزارش ساینسنیوز، هدف اولیهی پژوهشگران پیداکردن جایگاه دقیق یوزپلنگ آمریکایی در خانوادهی گربهسانان نبود. آنها میخواستند با استفاده از مواد ژنتیکی باقیمانده در فسیلها، هویت سه نمونهی حدوداً ۳۱هزار ساله را که در منطقهی یوکان کانادا پیدا شده بودند، مشخص کنند.
از آنجا که فسیلها در شمال بسیار دور کشف شده بودند، دانشمندان ابتدا احتمال میدادند متعلق به پوما باشند. اما وقتی توانستند دیانای باستانی این نمونهها را استخراج کنند، نتیجه متفاوت بود. کَسَت-جانستون، بومشناس دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز میگوید: «وقتی دادههای ژنتیکی را به دست آوردیم، توانستیم آنها را بهعنوان یوزپلنگ آمریکایی شناسایی کنیم. همین موضوع آغاز مجموعهای از کشفهای جدید شد.»
پیش از این، فسیلهای یوزپلنگ آمریکایی بیشتر در بخشهای جنوبیتر آمریکای شمالی، از فلوریدا تا دشتهای شمالی آمریکا، پیدا شده بودند. نمونههای جدید از غار بلوفیش و منطقهی آپر کوارتز کریک در یوکان کانادا نشان دادند که محدودهی زندگی این جانور بسیار گستردهتر بوده است.
پژوهشگران علاوه بر نمونههای یوکان، دیانای یک فسیل دیگر از وایومینگ را نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد آخرین جد مشترک یوزپلنگ آمریکایی و پوماها حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش زندگی میکرده است. درمقابل، مسیر تکاملی این جانور و یوزپلنگهای امروزی حدود ۴٫۷ میلیون سال پیش از هم جدا شده بود. بنابراین شباهت ظاهری آنها بیشتر حاصل تکامل در شرایط مشابه بوده، نه نزدیکی خانوادگی.
یوزپلنگ آمریکایی شاید ماهی هم میخورده است
پژوهشگران برای پی بردن به رژیم غذایی میراسینونیکس ترومانی، میزان نوع خاصی از نیتروژن در فسیلها را بررسی کردند. مقدار نیتروژن سنگین در بدن جانوران معمولاً با جایگاه آنها در زنجیرهی غذایی ارتباط دارد؛ شکارچیان بزرگ معمولاً مقدار بیشتری از این ماده دارند.
نتایج نشان داد نمونههای وایومینگ مانند شکارچیان معمولی خشکی زندگی و احتمالاً گیاهخواران را شکار میکردند. اما نمونههای یوکان داستان متفاوتی داشتند. نشانههای شیمیایی موجود در فسیلها نشان دادند این جانوران ممکن است تقریباً بهطور کامل از ماهی تغذیه کرده باشند. میزان نیتروژن سنگین در این فسیلها حتی با برخی گوشتخواران دریایی مانند نهنگهای قاتل قابل مقایسه بود که در بالای زنجیرهی غذایی اقیانوسها قرار دارند.
یکی از فسیلهای یوکان نیز در غاری پیدا شده که تعداد زیادی فسیل ماهی دوران پلیستوسن در آن وجود داشته است. به گفتهی کَسَت-جانستون، این موضوع نشان میدهد ماهیها منبع غذایی در دسترسی برای این جانوران بودهاند.
هنوز مشخص نیست یوزپلنگهای آمریکایی شمالی خودشان به سراغ شکار ماهی میرفتند یا از لاشهی ماهیهایی که کنار رودخانهها باقی میماندند تغذیه میکردند. شکار طعمههای بزرگ همیشه برای گوشتخواران خطرناک است. یک اشتباه میتواند به شکست شکار یا حتی آسیب جدی منجر شود. به همین دلیل، استفاده از منابع غذایی آسانتر و کمخطرتر میتواند مزیتی تکاملی باشد.
پژوهشگران معتقدند بررسی فسیلهای بیشتر از مناطق مختلف آمریکای شمالی میتواند تصویر دقیقتری از زندگی یوزپلنگ آمریکایی ارائه دهد. شاید نام «یوزپلنگ آمریکایی» باعث شده باشد این جانور را بیش از حد شبیه یوزپلنگهای امروزی تصور کنیم؛ در حالی که این گربهسان منقرضشده احتمالاً شکارچی سازگارتر و متفاوتتری بوده است.
پژوهش در ژورنال Current Biology منتشر شده است.
منبع: زومیت