پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : احتمالاً درباره دیابت نوع ۱ و نوع ۲ شنیدهاید، اما برخی دانشمندان سالهاست احتمال وجود نوع سومی از دیابت را مطرح میکنند؛ مفهومی که به «دیابت نوع ۳» معروف شده است.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ بیش از دو دهه است که برخی پژوهشگران از این اصطلاح برای توضیح ارتباط احتمالی میان اختلال عملکرد انسولین در مغز و بیماری آلزایمر استفاده میکنند.
البته همه انواع زوال عقل یکسان نیستند، اما شواهد نشان میدهد که در برخی موارد، اختلال در عملکرد انسولین میتواند باعث شود سلولهای مغزی انرژی موردنیاز خود را بهدرستی دریافت نکنند و در نهایت به افت حافظه و عملکرد شناختی منجر شود.
«دیابت نوع ۳» هنوز یک تشخیص پزشکی رسمی نیست، اما ارتباط میان اختلالات قند خون و آلزایمر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. حتی اختلال در متابولیسم گلوکز یکی از تغییراتی است که ممکن است در مراحل اولیه بیماری دیده شود.
نقش انسولین در مغز
انسولین فقط در لوزالمعده تولید نمیشود؛ مغز نیز میتواند این هورمون را تولید کند. پژوهشها نشان دادهاند که یکی از نواحی مهم در این زمینه هیپوتالاموس است؛ بخشی از مغز که در فرایندهایی مانند حافظه، یادگیری و تنظیم بسیاری از عملکردهای بدن نقش دارد.
با این حال، هنوز مشخص نیست اختلال عملکرد انسولین در مغز دقیقاً چه نقشی در آلزایمر دارد و برای اثبات این ارتباط به شواهد بیشتری نیاز است.
چرا آلزایمر را با دیابت مقایسه میکنند؟
در مطالعات انجامشده روی مغز افراد مبتلا به زوال عقل، پژوهشگران تغییراتی در متابولیسم انرژی سلولها، مصرف گلوکز، التهاب و اسیدهای چرب مشاهده کردهاند؛ تغییراتی که پیشتر نیز با آلزایمر مرتبط دانسته شده بودند.
برخی شواهد همچنین نشان میدهد سلولهای مغزی در بعضی انواع زوال عقل ممکن است مانند سلولهای بدن در دیابت نوع ۲، دچار مقاومت به انسولین شوند. در این حالت، سلولها نمیتوانند گلوکز را بهدرستی دریافت و استفاده کنند.
به همین دلیل، برخی پژوهشگران مفهوم «دیابت نوع ۳» را برای توضیح ارتباط میان اختلالات متابولیکی و تخریب عصبی مطرح کردهاند.
اما آیا آلزایمر واقعاً دیابت نوع ۳ است؟
هنوز پاسخ قطعی وجود ندارد.
برخی دانشمندان معتقدند شواهد فعلی برای اینکه آلزایمر را رسماً نوعی دیابت بدانیم کافی نیست. آنها همچنین هشدار میدهند که این اصطلاح ممکن است بیماری پیچیدهای مانند آلزایمر را بیش از حد ساده کند؛ چراکه احتمالاً عوامل و سازوکارهای مختلفی در ایجاد و پیشرفت آن نقش دارند.
بنابراین، «دیابت نوع ۳» فعلاً یک فرضیه و چارچوب پژوهشی است، نه یک بیماری یا تشخیص پزشکی مستقل. با این حال، ارتباط میان سلامت متابولیک، عملکرد انسولین و سلامت مغز همچنان یکی از موضوعات مهم تحقیقات آلزایمر است.