زوميت: آيا مارک زاکربرگ و همکارانش مي‌خواهند رقيب تازه‌اي در بازار گوشي‌هاي هوشمند باشند و با اپل و سامسونگ و بسياري ديگر از بزرگان سرشاخ شوند؟ فيس‌بوک جامعه بزرگي از کاربران را مسحور خود کرده است به طوري که بسياري از کاربران روز را با آن شروع کرده و شب هنگام با لالايي‌هاي فيس‌بوکي به خواب مي‌روند! فيس‌بوک با اين همه طرفدار سينه‌چاکي که دارد در بازار گوشي‌هاي هوشمند چه مي‌خواهد!؟

پس از قريب به يک سال حرف و حديث و انواع و اقسام شايعات و خبرهاي خاکستري بالاخره امروز فيس‌بوک از طرح‌هاي جديد خود براي گوشي‌هاي هوشمند پرده برخواهد داشت؛ آن‌ها قصد دارند جزئيات بيشتري پيرامون «خانه جديد اندرويد» را در اختيار رسانه‌هاي جمعي قرار دهند. حال دو حالت مختلف براي کنفرانس امروز فيس بوک پيش بيني مي‌شود، احتمال اول نرم‌افزار جديد اندرويدي با نام Facebook Home است که مي‌تواند محتويات صفحه خانگي گوشي يا گجت اندرويديتان را با صفحه فيس‌بوک عوض کند. ديگري نيز گمانه زني‌هاي قديمي مربوط به گوشي هوشمند با قابليت‌هاي معمولي (متوسط) که ماحصل همکاري مشترک با شرکت HTC است.

در تمامي اين سال‌ها مارک زاکربرگ جوان بارها اعلام کرده بود که آن‌ها تمايل ندارند تا گوشي تلفن همراهي با برند فيس‌بوک تهيه و عرضه کنند. براي نمونه وي در ژوئيه 2012 در اين باره گفته بود:

کارهاي زيادي هست که مي‌توان انجام داد، البته منظورم ساخت تمام اجزاي يک گوشي هوشمند نيست و براي مثال ساخت تنها سيستم‌عامل آن [که مي‌تواند براي نيل به اهدافمان مفيد باشد].
بله، زاکربرگ درست فکر مي‌کند؛ ساخت تمامي اجزاي يک گوشي تلفن همراه ايده‌ي درستي براي شرکتش نيست. چرا که در اين صورت به سرعت خود را در باتلاقي تمام عيار گرفتار مي‌بيند که براي دوري از غرق شدن بايد مستقيماً با بزرگان [بي رحم] بازار سرشاخ شود و اين استراتژي نيست که آن‌ها قصد عملي کردنش را داشته باشند.

حقيقت آن است که در مقام مقايسه با غول‌هايي چون اپل يا سامسونگ، فيس‌بوک حرف چنداني براي گفتن ندارد. آنها حتي در مقابل ديگر بازيگران سرسخت و نام آشنايي از جمله نوکيا، بلک‌بري و حالا مايکروسافت راه پر پيچ و خم مار پله‌اي را در پيش خواهند داشت که هيچ بعيد نيست فقط خانه‌هاي مار در ابتداي بازي سهمشان شود! به همين خاطر است که آنها به دنبال کارت برنده‌ي اندرويد هستند تا از پتانسيل‌هاي انفجاري آن به نفع خود سود جويند.

اگر شنيده‌ايد که ممکن است گوشي HTC First همان سخت‌افزاري باشد که قرار است گوشي فيس‌بوکي وعده داده شده داستان ما شود، بهتر است اين حرف‌ها را بشنويد اما باور نکنيد! فيس‌بوک گرچه دنيا را به طرز خود تسخير کرده اما در خط مقدمي که اپل و سامسونگ سايه‌ي سنگين خود را انداخته‌اند جايي براي بازي نمي‌بيند و به همين خاطر است که هيچ تمايلي به فروش سخت‌افزار از خود نشان نمي‌دهد. در عوض آنها علاقه‌ي وافري به محکم کردن جاي پاي خود در شبکه‌هاي اجتماعي، وب جهان گستر، و در معناي عام اينترنت دارند. به همين خاطر مي‌توان برنامه‌ي Facebook Home را دستاورد ارزنده‌اي براي ياران زاکربرگ دانست.

اما پرسش اينکه «آيا کسي علاقه دارد گوشي فيس‌بوک را تهيه کند؟» يک سوال ناصواب است. بهتر است آن را اين طور مطرح کنيم که، «آيا دوست داريد تلفن فعلي‌تان به گوشي فيس‌بوکي تبديل شود؟» راستش را بخواهيد تعداد افرادي که به اين پرسش دوم پاسخ «بلي» خواهند داد همه را شگفت‌زده خواهد کرد.

اخيراً فيس‌بوک به موسسه IDC تحقيقي را سفارش داده بود که نتايج بسيار مهمي داشت. در بخشي از نتايج اين تحقيق آمده بود که بيش از 70 درصد از کاربران گوشي‌هاي هوشمند از اين ابزار براي سر زدن به حساب کاربري فيس‌بوک خود استفاده مي‌کنند؛ به طوري که بعد از به‌کارگيري مرورگرهاي اينترنت و پست الکترونيکي براي دسترسي به حساب فيس‌بوک، استفاده از اين گوشي‌ها در جايگاه سوم اهميت قرار دارد. جالب اينکه، بخش زيادي از اين جامعه آماري از گوشي‌هاي اندرويدي بهره مي‌برند و باز هم بخش قابل توجهي از اين افراد در انتظار دستاورد تازه‌ي فيس‌بوک براي خود هستند.

برنامه ‌Facebook Home داراي قابليت‌هايي چون بررسي تازه‌ترين فيدهاي خبري و يکپارچه‌سازي محتوا است. با اين حال برنامه آن‌ها داراي قابليت‌هاي کليدي ديگري نيز هست که مي‌تواند کاربران را به خوبي ترغيب کند. اين بخش‌ها که در يک سال گذشته آماده شده‌اند عبارتند از تماس رايگان بر بستر شبکه‌هاي بي‌سيم (واي-فاي)، يکپارچه سازي ارسال پيامک‌هاي رايگان با سامانه‌ي اصلي گوشي، و (شايد) سامانه‌اي جامع براي انتخاب و دريافت برنامه‌هاي مورد علاقه (App Center).

تمامي اين قابليت‌ها تا حد زيادي آماده هستند و فيس‌بوک تنها مي‌خواهد آن‌ها را دوباره برايمان کادو کرده و به طور يکپارچه در اختيار کاربران مشتاق قرار دهد. موفقيت يا شکست اين طرح جاه‌طلبانه بسته به ميزان کاربردي بودن برنامه Facebook Home دارد و اگر پاسخ‌ها رضايت‌بخش باشد، فيس‌بوک خود را با درياي عظيمي از کاربران پيوند مي‌دهد.

شايد روزي زاکربرگ خود را محياي بازي بزرگان و حضور در بازار سخت‌افزار ببيند و بکوشد تا از اين همه کاربر [مسخ شده‌اي] که دارد براي کسب سودهاي چرب و نرمي که اپل و سامسونگ لذتش را مي‌برند، سود جويد – اما در حال حاضر او و همکارانش خود را به کاري که خوب بلد هستند محدود کرده‌اند: فيس‌بوکي بودن. اين يعني توسعه‌ي بيش از پيش حضور در دنياي مجازي اما ملموس شبکه‌هاي اجتماعي و پهنه‌ي بي‌کران اينترنت. و ابزارهاي همراه يکي از مهم‌ترين بسترهايي است که کاربران براي ارتباط با اينترنت و هر چه در آن است برگزيده‌اند.

اگر خاطرتان باشد، همان‌طور که پيش‌تر راجع به آن بحث کرديم، اين به معني گذر از دنياي باز وب و ورود به عالم برنامه‌هاي در هم تنيده است. براي نمونه همين شب گذشته توئيتر به اين دنيا وارد شد و ابزار تازه‌‌اي را به توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهاي موبايل (همراه) ارائه کرد تا براي اين شبکه برنامه بنويسند. از سوي ديگر مدت‌هاست که فيس‌بوک مي‌کوشد خود را به عنوان وزنه‌اي مهم در تعاملات اجتماعي اين حوزه مطرح نمايد.

در پايان بايد به اين نتيجه رسيده باشيم که برنامه‌ي Facebook Home بيشتر از آنکه بخواهد به دنياي اپل، سامسونگ، بلک‌بري و سايرين گام نهد، تلاشي است براي حفظ جايگاه فيس‌بوک در بين رقبايي چون توئيتر و گوگل پلاس يا هر شبکه‌ي اجتماعي ديگري که ممکن است در حال يا آينده براي فيس‌بوک دردسر آفرين شود.

در حال حاضر جايگاه فيس‌بوک و رقيب ديرينه‌اش توئيتر در گوشي‌هاي اندرويدي يکسان است و کاربران مي‌توانند به کمک برنامه يا ابزارک‌هاي آن به حساب خود دسترسي داشته باشند، اما از اين پس با ارائه برنامه Facebook Home، فيس‌بوکي‌ها گوي و ميدان را از آن خود خواهند کرد.

و با وجود برنامه‌ي Facebook Home هر گوشي اندرويدي تنها چند کليک از دنياي «تلفن فيس‌بوکي» دور خواهد بود. راستش را بخواهيد نمي‌دانيم آخر اين داستان به چه چيزي ختم مي‌شود و چه موج بزرگ فيس‌بوکي در جهان به راه خواهد افتاد، اما هر چه هست و هر چه خواهد بود، از ايده‌ي ساخت يک گوشي تماماً فيس‌بوکي بهتر و عالي‌تر است. شايد وقتي ياران مارک زاکربرگ جوان خود را «نخستين شرکت همراه» لقب مي‌دهند چندان به بيراهه نرفته‌اند؛ چرا که اگر تمامي اين داستان‌ها به خوبي پيش رود هيچ بعيد نيست روزي اينترنت را تمام و کمال تسخير کنند!

به هر حال امروز کنفرانس اختصاصي فيس بوک برگزار خواهد شد و از کم و کيف محصول اندرويدي اين شرکت مطلع خواهيم شد.