دو ديدگاه وجود دارد، يكي معتقد است سفر خارجي‌ها و از جمله چهره‌هاي سياسي و شناخته شده‌اي مثل «جك‌استراو» وزير خارجه سابق انگليس به ايران، با ارزش‌هاي انقلاب در تضاد و تزاحم است، دولت انگليس سوابق طولاني‌ دشمني با ايران را دارد، همين سياستمدار و عضو پارلمان انگليس زماني كه وزير خارجه بود در ارجاع پرونده ايران از آژانس انرژي هسته‌اي به شوراي امنيت سازمان ملل نقش داشت و از اين رو حضور او در ايران هر چند به عنوان گردشگر، نشانگر نوعي وادادگي نسبت به غرب است و ممكن است جامعه انقلابي را از حساسيت‌هاي استكبار ستيزي و انقلابي گري‌اش دور كند و رفته رفته روحيه انقلابي را از نفس بيندازد.

هجوم گردشگران خارجي نيز ياري كننده هجمه فرهنگي به كشور است. و بنابراين لزومي به پذيرايي از آنها نيست و به همين دليل تجمع اعتراض گروهي از دلسوزان انقلاب در مقابل هتل محل اقامت «جك استراو»، يك حركت صحيح، درست و لازم و بجا بوده است و نبايد آن را سرزنش كرد. محكوميت اقداماتي از اين دست نيروهاي بسيجي و حزب الهي را دلسرد مي‌كند و آنان را به بي‌تفاوتي مي‌كشاند.

و اما ديدگاه دوم معتقد است حتي براي ارائه تصوير درست‌تر و منطقي‌تري از ايران، پذيرايي از گردشگران غربي و حتي كهنه سياستمداران و چهره‌هاي شناخته شده سياسي، ادبي و اجتماعي آنان در حد معمول و به نحوي كه قصدي جز گردشگري در ميان نباشد، بسيار ضروري است و با توجه به هجمه وسيعي كه دشمنان نظام به انقلاب داشته‌اند و دارند، چگونه بايد اين فضا را شكست؟ تصويري كه از ايران ارائه شده و در ارائه اين تصوير بيشتر از همه دشمنان خارجي و نيز دشمنان داخلي و از جمله منافقين، بيشترين نقش را داشته‌اند چگونه بايد اصلاح شود؟ آيا اگر صرفاً خودمان از خودمان تعريف و تمجيد كنيم، كفايت مي‌كند؟ اصولاً آيا مي‌توان با بستن درها و دروازه‌ها حتي پيام انقلاب را به جايي و به جمعي و جماعتي رساند؟ حتي اگر در نظر بگيريم گروهي و يا حتي انگشت شمار افرادي از آنان با عينك بدبيني و عداوت هم به هر چه نگاه كنند، مقدار و حجم و اندازه آنان با گروه به مراتب بيشتري كه پس از ديدار از ايران تصوير شفاف‌تري از اين جامعه و مردمانش در بازگشت ارائه مي‌كنند، قابل مقايسه هست؟ گذشته از آنچه كه گفته شد با توجه به نقش مهمي كه صنعت گردشگري در ايجاد اشتغال و درآمدزايي دارد و نيز جاذبه‌هاي فراوان گردشگري ايران، كه به عنوان منطقه‌اي هنوز ناديده براي بسياري از مردمان تشنه ديدار و تماشا در جهان سفرهايي بسيار جذابي خواهد بود آيا نمي‌توان با اندكي هوشياري و مراقبت و در عين حال مهرباني و مدارا از اين ظرفيت بسيار بزرگ استفاده كرد؟ و مگر غير از اين است كه سرّ دلبران بايد در حديث ديگران گفته آيد؟

به اعتقاد نگارنده اگر ديدگاه دوم را بپسنديم، بهتر به نتيجه مي‌رسيم. ضمن آن‌كه اين سخن هرگز به معناي محكوميت دغدغه‌مندان و دلسوزان و نقد نيت خواني آنان نيست، اما بايد پذيرفت كه اقداماتي از اين دست بيش از آنكه منفعت داشته باشد، آسيب‌هايي را‌ به دنبال مي‌آورد. خوشبختانه نظام اسلامي داراي يكي از هوشمندانه‌ترين سيستم‌هاي امنيتي است كه به خوبي مي‌تواند فعاليت‌هاي جاسوسي را شناسايي و رصد كند و لذا نگراني از اين حيث كه اين رواداري در پذيرش گردشگران خارجي موجب رشد فعاليت‌هاي جاسوسي و نفوذ آنان به داخل كشور و آسيب رساندن به امنيت ملي مي‌شود، چندان مقرون به صحّت نيست.

نكته ديگر اين‌كه اگر پيامبر ما بخش مهمي از شأن عظيمش را مرهون خلق عظيم است، ما نيز به عنوان شايسته‌ترين و معتقدترين پيروان او و اهل بيتش بايد اين روحيه را به معرض تماشاي عالميان بگذاريم. در حال حاضر كشور ما متأسفانه با وجود همه جاذبه‌هايش ونيز مردمان خوب و مهرباني كه دارد، از بسياري از زير ساخت‌هاي صنعت گردشگري محروم است و از اين حيث كمبودهاي نماياني دارد.

زيرساخت‌هايي نظير اماكن اقامتي مناسب، خطوط پروازي منظم و گسترده و آساني تهيه بليط قطار و... و اگر قرار باشد گردشگراني كه با وجود اين كمبودها مشتاق سفر به ايران هستند، دليل تصوير نامناسبي نيز از استقبال بد ما داشته باشند، صنعت گردشگري كشور آسيب‌هاي بيشتري خواهد ديد.

كافي است به يادداشت‌ها و سفرنامه‌هايي كه همين گردشگران غربي و حتي برخي چهره‌هاي مشهور آنان پس از ديدار از ايران نوشته‌اند نگاهي بيندازيم، آيا تعداد مقالات و مطالب مثبت كه نقش غير قابل انكاري در تصحيح قضاوت مردمان سرزمينشان نسبت به ايران و ايراني داشته‌اند، بيشتر بوده است يا تعداد مطالب منفي آنان؟ براي آن‌كه تصوير نادرستي كه از ايران ساخته شده است اصلاح شود، بهترين كار، توسعه صنعت گردشگري و مهرباني و رواداري است.

ضمن آن‌كه يادمان باشد اگر زيرساخت‌هاي فكري و فرهنگي و مذهبي خود را محكم مي‌دانيم و محكم‌تر كنيم، محصول اين رفت و آمدها مي‌تواند به‌جاي تأثيرپذيري، تأثيرگذاري باشد.

*فتح الله آملي