هر گرايش سياسي كه داشته باشيد و طرفدار يا مخالف هر جناح سياسي باشيد و خود را اصلاح‌طلب يا اصولگرا بخوانيد، در يك گزاره لاجرم اتفاق‌نظر داريد كه مهم‌ترين رويداد سياسي كشور، انتخابات مجلس شوراي اسلامي و مجلس خبرگان است كه تا 4 ماه ديگر، اسفندماه به‌صورت سراسري انجام مي‌پذيرد.

در اين فاصله همه شخصيت‌ها چه در سطح استاني و محلي و يا كشوري، در صحنه‌هاي رقابت ظاهر مي‌شوند و رد يا قبول نظر خود را از سياسي تا اقتصادي و تا فرهنگي و اجتماعي بيان مي‌كنند، مي‌نويسند و افكار و برنامه‌هاي خود را به مردم نشان مي‌دهند. پيش‌درآمد هر انتخاباتي چنين است و البته چندان امري غيرطبيعي هم نيست. اگرچه در اين صحنه‌آرايي انتخاباتي مشكلاتي هم سر بر مي‌آورد. از آن جمله كساني خود را «بزك» مي‌كنند و آنچنان به مردم مي‌نمايانند كه نيستند! توجيه‌پذيري به‌كارگيري چنين روشي را به تعريف انتخابات مي‌كشانند كه يك هدف بيشتر در آن نيست و آن كسب رأي مردم است! شايد از همين نگرش به انتخابات است كه رقابت‌ها در آن را «مبارزه انتخاباتي» ناميده‌اند و در «مبارزه» هم كسب پيروزي هدف است و لاغير!

هر جا كه برويد، آسمان فصل رقابت يا مبارزات انتخاباتي به همين رنگ است با اين تفاوت كه در كشور ما، هنوز احزاب سياسي جايگاهي ندارند و مهمتر از آن، ملاك افراد و عناوين سياسي يا اجتماعي آنها با گرايش‌هاي گوناگون است.

در كشورهاي كه احزاب رسميت و تعاريف مشخص همراه با ارائه برنامه دارند، معرفي نامزدها از درون اين احزاب انجام مي‌پذيرد و نقدها نه شخصي كه براساس باور برنامه‌ها و تفاوت‌هاي آن‌ها شكل مي‌گيرد. حضور احزاب در صحنه رقابت‌هاي انتخاباتي چند فايده مهم دارد از آن‌جمله كه سطح آگاهي‌هاي مردم در دوره رقابت‌هاي انتخاباتي ارتقاء پيدا مي‌كند. نقد گذشته، نقد تجربه مي‌شود، راهكارها براي آينده‌اي بهتر با تصحيح اشتباه‌هاي گذشته ارائه مي‌شود، انديشه‌ورزي نامزدهاي انتخاباتي براساس دانش و تجربه از سوي مردم محك مي‌خورد. مردم مسئوليت‌پذيري منتخبان خود را مي‌پذيرند و در نهايت به ادامه برنامه‌ها يا تجديدنظر درباره آن‌ها رأي مي‌دهند. در جمهوري اسلامي ايران، اصل انتخابات تجربه بسيار حساس و مهمي است. اين جمله از بنيانگذار جمهوري اسلامي كه «ميزان رأي مردم است» انتخابات را اصلي‌ترين رويداد در مراحل گوناگون معرفي كرده است. اگر چه تلاش شد تا بعد از امام(ره) بر اين اصل تبصره زده شود كه رأي مردم «تزئين» است و نه «ميزان»! اما تا اينجا همچنان باور همه بر ميراث رهبري انقلاب اسلامي استوار مانده است.

از چند انتخابات در سال‌هاي اخير بدعتي سر برآورده كه امروز به روش غلط و البته خسارت‌بار در دوره انتخابات مبدل شده است و آن «دولت‌ستيزي» است. انتخابات مجلس شوراي اسلامي را در پيش داريم كه در آن در سراسر كشور، مردم با رأي خود مي‌خواهند نمايندگان خود را به مجلس بفرستند. مجلس يا «قوه مقننه» در قانون اساسي يك بخش از 3 قوه حاكم است. اما به‌جاي نقد مجلس از يك دوره 4 ساله در صحنه رقابت‌هاي انتخابات مجلس، دولت و شخص رئيس جمهوري محوريت پيدا كرده است و مخالف و موافق به‌جاي ترسيم نگاه خود از مجلس آينده و معيارهاي انتخاب نماينده مطلوب در مجلس شوراي اسلامي، در رد يا قبول دولت و در پذيرش يا ستيز با رئيس جمهوري صحنه‌آرايي دوره رقابت انتخاباتي را در فاصله چند ماه آرايش مي‌دهند. در حالي كه براساس قانون دولت تنها مجري انتخابات از جمله انتخابات مجلس است. اما نقدها در دوره رقابت‌هاي انتخاباتي به‌جاي نقد عملكرد مجلس، معطوف به كارنامه دولت شده است. «دولت‌ستيزي» در اين روش غلط، ملاك تشخيص نامزد اصلح براي نمايندگي در مجلس آينده شده و رقابت‌ها براساس رد يا قبول آن محوريت پيدا كرده است. نقد مجلس كمتر ديده مي‌شود و نقد فراكسيون‌‌هاي درون مجلس و رفتارهاي نمايندگان در 4 سال گذشته در صحنه رقابت‌هاي براي انتخابات و انتخاب آرايش جديد از مجلس جديد، ديده نمي‌شود. در رسانه‌ها و در اغلب مصاحبه‌ها در زماني كه رقابت‌هاي انتخاباتي آشكار شده است، عملكرد نمايندگان در مجلس محك نمي‌خورد. روابط دولت و مجلس در 2 سال گذشته كه روحاني براي كسب رأي اعتماد در تنظيم وزراء دولت به مجلس مراجعه كرد. لوايح پذيرفته شده يا رد شده از دولت در مجلس، نقد پرسش‌ها و استيضاح وزراء در مجلس، تعامل يا مچ‌گيري در مجلس و ده‌ها موضوع ديگر كه كارنامه مجلس را نشان مي‌دهد، موضوع روز در دوره رقابت‌هاي انتخاباتي و در فاصله چند ماه مانده به انتخابات مجلس نيست. اما هر روز با هر تيتر خبري، «دولت‌ستيزي» و اخبار و گزارش‌هاي انتقاد از دولت، آن‌ هم نقدهاي منفي موضوع روز است و ترويج ادبيات دولت‌ستيزي، ملاك و معيار رقابت‌ها براي انتخابات مجلس در اسفند ماه شده است.

باقي مي‌ماند مردم كه صاحب رأي در انتخابات آينده‌اند و بايد در اين فضاي آلوده، خود پاسخ اين پرسش را براي آينده مجلس جديد و انتخاب نمايندگان خود پيدا كنند؛ نماينده دولت‌ستيز مي‌خواهند يا هدايتگر و مسئول در آرايش قوه مقننه (مجلس) جديد كه در رأس امور است؟

*ابوالقاسم قاسم زاده / اطلاعات