روش پرزیدنت اوباما در مقایسه با رئیس جمهوری پیشین امریکا بسیار متفاوت است. بوش اگر مشکلی در کشوری می دید، بلافاصله آنجا را اشغال می کرد. با اعزام دهها حتی صدها هزار سرباز، به تغییر مرزها، رژیم ها و حتی رهبران آن کشور مبادرت می ورزید. در روش بوش، کشور مورد هدف ضربات سنگینی را متحمل می شد، اما پول و نظامیان امریکا نیز به خطر می‌افتادند.


دمکرات های دولت اوباما معتقدند که موضع بوش، امریکا را ورشکسته کرده است. به اعتقاد آنان بحران اقتصادی که بعد جهانی به خود گرفته است و تزلزل در توازن های اجتماعی امریکا، حاصل ماجراهای عراق و افغانستان هستند. دمکرات ها که از نمونه های غلط درس عبرت گرفته اند، در لیبی، مصر و تونس مدل بسیار متفاوتی را به اجرا گذاشتند. درس های آموخته شده را می توانیم اینگونه بشماریم:

1- در لیبی مستقیماً وارد درگیری نشده و در اول صف جای نگرفتند.
2- سایر کشورهای داوطلب نظیر فرانسه را به تشریک هزینه ها تشویق کردند.
3- با وارد کردن ناتو و سازمان ملل به مرحله، مداخله را از انحصار امریکا در آوردند.
4- با جلب حمایت دنیای عرب و ترکیه، از ابتدا جلوی واکنش های منطقه ای را گرفتند.

5- مهمتر از همه، قذافی باز هم بدست لیبیایی ها نابود شد. یعنی لیبیایی ها بدست لیبیایی ها کشته شدند. با تامین اسلحه به مخالفان، نحوه استفاده از این سلاح ها را نیز آموزش دادند. تیم های اطلاعاتی غرب تمامی نقاط ضعف قذافی و هواداران وی را کشف کرده و با مخالفان در میان گذاشتند. اقدامات مشابه در مصر، سوریه و سایر کشورهای عربی نیز اتفاق افتاد و هنوز هم ادامه دارد.

اوباما خطرناکتر است
ترکیه و تمامی جهان از «روش اوباما» تعریف و تمجید کردند. بعنوان مثال هر چند مدیریت لیبی در راستای خواسته های امریکا تغییر یافته است، برخلاف گذشته، در خیابان‌های ترکیه مخالفت جدی با امریکا مشاهده نمی شود. یعنی من هم قبول دارم این موضع در مقایسه با روش بوش، جهات مثبت زیادی دارد. ولی تصور می کنم روش جدید که می توان آن را «گرفتن آتش با ماشه» خواند، ریسک های خطرناک تری نسبت به دوران بوش برای ترکیه دارد. زیرا در این روش تمامی هزینه ها به گردن کشور هدف و همسایگان آن می‌افتد.

با نگرش از این زاویه، اگر قبول کنیم که سوریه و ایران دو کشوری هستند که در نوبت می باشد، باید گفت که درگیری های خونین داخلی در انتظار این کشورهاست. به همین شکل امریکا که برای خروج از عراق آماده می شود، اگر با مشکلات بزرگی در این کشور مواجه شود، برخلاف گذشته بجای پیاده کردن سربازان در عراق، قدرت های منطقه ای را به جان هم خواهد انداخت. در این صورت ترکیه در مقایسه با سایر کشورها ضررهای سنگینی را متحمل خواهد شد.

آیا این مناقصه برای ترکیه است؟

تحولات اخیر در مورد سوریه، مخصوصاً برای افزایش این نگرانی ها کفایت می کند. رسانه های امریکا و اسرائیل مصرانه سعی دارند ترکیه را حامی و رهبر مخالفان مسلح سوریه نشان دهند. متاسفانه ترکیه نیز گاهاً ندانسته بدست کسانی که نیت چندان مثبتی ندارند، فرصت می دهد. ماهها پیش در یکی از مقالاتم در این روزنامه خاطر نشان ساخته بودم که با ایجاد درگیری میان سوریه و ترکیه، سعی دارند با یک تیر دو نشان بزنند. داده های بیشتری که ترسهای مرا افزایش می دهد، بدست می آید.

«بشار اسد» رئیس دولت سوریه مطمئن است که ترکیه کله او را می خواهد. به اعتقاد ناصری ها ترکیه قصد دارد رژیم سوریه را تغییر دهد و آشکارا درگیری داخلی را تشویق می کند. بطور خلاصه سعی می شود نقشی که در گذشته از سوی امریکا ایفا می شد، اکنون به دوش ترکیه انداخته شود. البته سوریه ای که چنین می نگرد، بیش از پیش از پ.ک.ک حمایت می کند. به عبارت دیگر سعی می شود با اصلاح مدل لیبی، در سوریه نیز این مدل پیاده شود. ولی نه فقط در مورد سوریه بلکه در مورد ایران نیز محاسباتی از طریق ترکیه انجام می شود. اگر ترکیه بتواند ایران را متوقف کند، ترکیه ای که به لحاظ نظامی و اقتصادی تضعیف شده است، رام تر خواهد شد و آنها هم با پرداخت کم ترین هزینه از دردسری به نام ایران نجات خواهند یافت.

همانگونه که مشاهده می کنید، حساب های غرب و اسرائیل بر روی کاغذ، فوق العاده منطقی است. زمان، نحوه اجرای این محاسبات را نشان خواهد داد.

نویسنده: سدات لاچینر
منبع: روزنامه استار
تاریخ: 12/8/90