مسجد جامع ابیانه از جمله مساجد تاریخی این شهرستان است که در محله ' میون ده ' واقع شده و به شماره 14896 در فهرست آثار ملی ثبت گردید.
اما با خبر شده‎ایم که به علت بی‎توجهی سازمان میراث فرهنگی به مسجد جامع تاریخی ابیانه این مسجد به محلی برای زاد و ولد موش‎ها تبدیل شده و بنای چوبین مسجد به دست این جانوران مورد حمله قرار گرفته و در حال تخریب است و به همین سبب این مسجد بر روی نمازگزاران و گردشگران جز در ماه‌های رمضان و محرم بسته است.
به گفته اهالی این روستا چندین سال است که این محل به دلیل شرایط آب و هوایی و رطوبتی که دارد محل مناسبی را برای موش‎ها ایجاد کرده و روز به روز هم در حال زیاد شدن هستند.
مرمت بنای مسجد جامع ابیانه نطنز در دست اجرا است
رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان نطنز در مورد ازدیاد موش ها و تخریب بافت چوبی مسجد توسط آنها، می گوید:‌ بناهای فرسوده که در محیط روستایی با شرایط آب و هوایی خاص قرار دارند از جمله مسجد جامع به طور طبیعی محلی برای زاد و ولد موش ها ایجاد می کنند.
احمدرضا قاسمی علت تعطیلی مسجد را منحصر بفردی و تاریخی بودن و لزوم مراقبت از آن عنوان کرده وتاکید می کند: دلیل تعطیلی این مسجد با توجه به شرایط خاص این منطقه جلوگیری از سرقت های احتمالی است.
وی اظهار می دارد: این مسجد امکانات ارزشمندی همچون شبستان، منبر، محراب و سقف و درب‌های چوبی است که همراه با کتیبه‎های کنده کاری شده به خط کوفی ارزش بسیار بالایی دارند و دارای متولی است که در مواقع لزوم اقدام به بازگشایی مسجد می کند.
رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان نطنز تصریح می دارد: خبرنگاران در کنار پیگیری مرمت و بازسازی آثار تاریخی باید به دنبال پاسخ این پرسش نیز باشند که علت برتری دادن درمان بر پیشگیری نزد مسئولان چیست و چرا یک اثر تاریخی پس از تخریب به چشم مسئولان می‎آید، با وجود اینکه تخریب یک اثر تاریخی به علل متفاوت نخستین بار نیست که رخ می‎ دهد.
سازمان میراث فرهنگی در مرمت کف مسجد کم‌کاری می‌کند
همچنین رییس شورای روستای ابیانه نیز علت تمام این اتفاقات را کم‌کاری سازمان میراث‌ فرهنگی در مرمت کف مسجد‌ جامع ابیانه دانسته و اعلام می کند: طبق توافقات صورت گرفته، قرار بود سازمان میراث فرهنگی کف مسجد را مرمت کنند، اما کوتاهی سازمان در این امر سبب افزایش مشکلات شده است.
مرتضی جلالی با اشاره به وضعیت بد کف مسجد می افزاید: بنا به نظر کارشناسان میراث فرهنگی در بازید از مسجد، پشت بام در وضعیت بسیار بدتری قرار دارد و باید در طرح مرمتی در اولویت قرار بگیرد و اقدامات نجات بخشی برای آن انجام شود.
با تجمع موش‌ها امکان استفاده از مسجد نا ممکن
رییس هیئت امنای مسجد جامع ابیانه منطقه اصفهان، در خصوص بسته بودن در مسجد بر روی نمازگزاران و گردشگرانی که از این روستای تاریخی بازدید می‌کنند، اظهارمی کند: علت تجمع موش‌ها در این مسجد قدیمی سبب شده تا امکان استفاده از آن در طول سال ممکن نباشد.
اکبر حسینی می افزاید: کف مسجد با تخته چوب و فرش پوشیده شده و زیر آن خاکی است و همین امر سبب شده تا موش‌ها بتوانند به راحتی در این مکان زاد و ولد کرده و زندگی کنند.
وی با بیان اینکه دیوار مشرف به کوچه شمالی مسجد، سر در مسجد و پشت بام نیز دچار ترک شده و نیازمند مرمت فوری است، می گوید : وجود فضله و ادرار موش‌ها باعث شده درب مسجد برای مدت طولانی بسته باشد و با اینکه در این مدت به طور مرتب از سموم برای از بین بردن موش‌ها استفاده شده است، اما به دلیل وجود تخته چوب و کف خاکی مسجد موفق نشده‌ایم موش‌ها را از بین ببریم.
رییس هیئت امنای مسجد جامع ابیانه ادامه داد: این‌ در حالی ‌است که تاکنون بارها برای از بین بردن موش‌ها و مرمت مسجد از مسئولان سازمان میراث فرهنگی درخواست کمک کرده‌ایم و کارشناسان این سازمان نیز از مسجد بازید کرده‌اند، اما هنوز اقدام عملی برای سر و سامان دادن به مسجد صورت نگرفته است.
دیدگاهی دیگر...
در اینباره دهیار روستای ابیانه نیز با اشاره به عمق ترک‌های ایجاد شده در دیوار شبستان و سر در اصلی مسجد جامع اظهار می دارد: ترک‌های دیوار مشرف به کوچه شمالی مسجد جامع روزبه‌روز عمیق‌تر می‌شود و با اینکه حدود یک ماه پیش این ترک‌ها از سوی سازمان میراث فرهنگی مرمت شده، اما تاثیری نداشته و ترک‌ها عمق بیشتری پیدا کرده‌ است.
جهانگیر صادق ابیانه ادامه می دهد: پله‌های مسجد جامع نیز چند سال قبل با موزائیک‌هایی به قطر 10 سانتی‌متری توسط اهالی روستا فرش شده است که هیچ گونه همخوانی با بنای تاریخی مسجد ندارد و هنوز سازمان میراث فرهنگی برای اصلاح آن اقدام مناسبی انجام نداده است.
با پایان فصل سرما، بناهای قدیمی روستای ابیانه مرمت می‌شود
علی‌رضا مهاجر رییس پایگاه میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری روستای ابیانه با بیان اینکه در ماه‌های اخیر کار کارشناسی برای تعمیر و مرمت آثار تاریخی روستای ابیانه به خصوص مسجد جامع آغاز شده و مراحل پایانی آن در دست بررسی و اقدام است، می افزاید: تعمیر و مرمت پشت بام مسجد با آجرهای خطایی زیبایی انجام شده و بازسازی دیگر بخش‌های مسجد هم در دستور کار سازمان قرار دارد.
وی با اشاره به وجود موش در بناهای قدیم به علت نوع مصالح به کار رفته در ساخت آنها ، عنوان می کند: در حال حاضر از تله برای از بین بردن موش‌ها استفاده می‌شود که با مرمت و بازسازی بخش‌های تخریب شده مسجد به تدریج راه تکثیر یا مانور موش‌ها را می‌بندیم.
رییس پایگاه میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری روستای ابیانه از بازسازی و مرمت بافت تاریخی و ابنیه‌های قدیمی روستای ابیانه در آینده بسیار نزدیک خبر داده و تصریح می کند: بحث‌ها و جلسات کارشناسی متعددی صورت گرفته و با اتمام فصل سرما کار مرمت و بازسازی آغاز خواهد شد، چرا که سرما و یخبندان مانع از کاه‌گل کاری و مرمت می‌شود.