نشريه گاردين مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي را به سياسي کاري و جانبداري از آمريکا و غرب، برضد برنامه هسته اي ايران متهم کرد.

به گزارش واحد مرکزي خبر به نقل از پايگاه اينترنتي نشريه گاردين، چاپ انگليس، در شماره روز جمعه خود در مقاله اي به قلم جوليان بورجر نوشت، مقامات سابق آژانس هشدار داده اند که در شرايط کنوني طرز برخورد رؤساي آژانس با ايران بسيار شبيه به نحوه برخورد آژانس با مسئله ادعاي وجود سلاح هاي کشتار جمعي در عراق، پيش از اشغال نظامي آن توسط نيروهاي نظامي غربي به همين بهانه، است.

در بسياري از موارد، گروگوري شولتي، نماينده آمريکا در آژانس بين المللي انرژي اتمي، نقطه نظرات آمريکا را (در خصوص برنامه هسته اي ايران) به يوکيو آمانو، مديرکل اين آژانس گوشزد مي‌کند.

آمانو که ديپلمات باتجربه ژاپني است، در مرکز تقابل غرب با ايران در خصوص برنامه هسته اي اين کشور، قرار گرفته است. اين در حالي است که چندين نفر از مقامات سابق آژانس، آمانو را به جانبداري از غرب در خصوص بحران (برنامه هسته اي)‌ ايران متهم کرده اند. يکي از نقاط ضعف آمانو، اتکاي بيش از حدش به اسناد اطلاعاتي راست‌آزمايي نشده و شکاکانه (غربي) است که به صورت پاورچين (و بي سر وصدا عليه ايران) حرکت مي کنند.

از سال 2009 ميلادي که آمانو، پس از محمد البرادعي، رياست آژانس را برعهده گرفت، تقابل غرب با ايران در رابطه با برنامه هسته اي اين کشور عميق‌تر شده و تهديدات عمليات نظامي عليه تأسيسات هسته اي ايران توسط اسرائيل و آمريکا، مکررتر شده است. در همين حال، گزارش هاي آژانش در رابطه با برنامه هسته اي ايران مستمراً انتقادي‌تر شده است.

گزارش هاي آژانس تحت رهبر آمانو از اسناد اطلاعاتي راست آزمايي نشده غربي عليه برنامه هسته اي ايران بهره جسته و آن را در رابطه با احتمال انحراف نظامي برنامه هسته اي ايران باور پذير اعلام کرده، که در دوران پيش از آمانو، مقامات سابق آژانس براي اين اسنادِ (ادعايي)، هيچ مشروعيتي قائل نبوده و آن را در گزارش هاي خود نمي گنجاندند.

رابرت کلي، دانشمند تسليحاتي سابق آمريکا که رهبريت عمليات تيم آژانس را در زمان اشغال نظامي عراق توسط ارتش آمريکا به عهده داشت گفت، در حال حاضر، آژانس در رابطه با برنامه هسته اي ايران، پا را از حد (اعتدال و انصاف) فراتر گذاشته است.

وي افزود، موارد موازي و مشابهِ نگران کننده ميان اشتباهاتي که غربي ها در رابطه با سلاح هاي کشتار جمعي ادعايي در عراق مرتکب شدند و ارزيابي هاي کنوني آژانس از برنامه هسته اي ايران، وجود دارد.

رابرت کلي افزود، آنچه ما در خلال سال هاي 2002 و 2003 ميلادي دريافتيم اين بود که ديک چيني در تله ي شمار کوچکي از مشاوران (مغرض) گرفتار شده بود و لذا رهبران آژانس در حال حاضر بايد از افتادن در چنين تله اي جداً بپرهيزند. راه حل رهايي از اين دام اين است که تحليل (اسناد محرمانه) در آژانس صرفاً به گروهي کوچک (و احتمالاً مغرض) سپرده نشود، بلکه از شمار قابل توجهي از کارشناسان بي طرف براي ارزيابي اسناد و مدارک (عليه ايران) مشورت خواسته شود. متأسفانه اکنون آمانو به اظهار نظرات و عقايد گروهي کوچکي در اطراف خود اعتماد بيش از حد دارد، در حالي که ادعاها و نظرات اين افراد به طور مستقل و بي‌طرفانه راست‌آزمايي نمي‌شود.

برخي ديگر از مقامات سابق آژانس مي گويند، با کمال تأسف اکنون آژانس، صرفاً به محفظه اي صوتي براي پژواک اظهارت نظرات شکاکانه غرب عليه برنامه هسته اي ايران تبديل شده و هيچ مناظره يا مباحثه جدي براي ارزيابي منصفانه اسناد و مدارک ادعايي عليه ايران در آژانس انجام نمي شود. اين در حالي است که در دوران مديرکلي محمد البرادعي چنين مناظرات پرشوري برگزار مي شد و هر سند ارائه شده توسط يکي از اعضاي آژانس، به سادگي به عنوان مدرکي قطعي و خدشه‌ناپذير پذيرفته نمي‌شد.

مقامات سابق آژانس به اين مسئله اشاره کرده اند که آمانو، دفتر مناسبات خارجي و هماهنگي سياستگذاري آژانس را منحل کرده است. اين در حالي است که همين نهاد در درون آژانس در دوران مديرکلي البرادعي، بسياري از قضاوت هاي بازرسان پادمان را (عليه ايران) به چالش مي‌کشيد و از آن انتقاد مي‌کرد. همين دفتر در دوران البرادعي همواره هشدار مي داد که آژانس گزارش هايي منتشر نکند که بهانه به دست دولت جرج بوش، رئيس جمهور وقت آمريکا، براي انجام عمليات نظامي (برضد ايران) بدهد. در همان زمان، برخي از بازرسان آژانس مي گفتند تصميمات دفتر ياد شده در حقيقت به معناي سانسور حقايق و حذف آن از گزارش هاي آژانس بوده و همچنين دولت هاي غربي مي گفتند، وظيفه آژانس ارائه قضاوت هاي سياسي نيست.
اکنون مشاوران سابق البرادعي در آژانس به گوشه اي رانده شده و وظايف دفتر ياد شده که اکنون منحل شده به دفتر مديرکل آژانس (آمانو) محول شده است. يکي از مقامات سابق آژانس در اين خصوص انتقاد کرد و گفت، در شرايط کنوني مشاهده مي کنيم که تمرکز قدرت در آژانس واقع شده و از همين رو تنوع عقايد و گوناگوني نقطه نظرات (در آژانس) کاهش يافته است. اشتباه آمانو اين است که خود را در ميان مشاوراني محصور کرده که همگي رويکردي يکسان در قبال ايران دارند.

اکنون کار به جايي رسيده که هانس بليکس، مديرکل اسبق آژانس بين المللي انرژي اتمي، در رابطه با مشروعيت آژانس (تحت رهبري آمانو) ابراز نگراني کرده است. بليکس گفت، ميان اطلاعات (صرف) و اسناد (قطعي) فرق است و اگر شما آژانسي مسئوليت پذير را اداره مي کنيد بايد اطمينان حاصل کنيد که (درباره اطلاعات ارائه شده) سؤال طرح کنيد و بر اساس اطلاعات راست آزمايي نشده، نتيجه گيري نکنيد. وي افزود، آژانس حدي از مشروعيت دارد و بايد از آن، با دقيق بودن در ارزيابي اسناد و مدارکِ ارائه شده، به خوبي محافظت کند. بليکس تأکيد کرد، اگر برخي از دولت ها خواهان تأييد اطلاعات محرمانه ي ارائه شده شان توسط آژانس هستند، بايد اسناد قانع کننده اي عرضه کنند. در غير اين صورت، آژانس نبايد مهر تأييد خود را بر اينگونه اطلاعات (غيرمستند) بزند.

خيلي از اين کارشناسان معتقدند ،‌اين ضعفهاي مديريتي آمانو که در حال حاضر مديريت آژانس بين لمللي اتمي را دارد منشا آن از اسناد منتشر شده در پايگاه اينترنتي ويکي ليکس است . که آمانو براي انتخاب شدنش به مديرکلي آژانس به طور محرمانه خواهان حمايت آمريکا از خود شده بود.

آمانو در يکي از همين اسناد منتشر شده به آمريکا گفته بود، مطمئن باشيد که من در تمامي تصميمات کليدي در حياط آمريکا (همصدا با آمريکا) خواهم بود و در همه مسائل از انتصاب مقامات عاليرتبه (در آژانس)‌ گرفته تا نحوه برخورد با برنامه هسته اي ايران که ادعا مي شود به سوي توليد سلاح (هسته اي) منحرف شده، با شما همسو خواهم بود.

در سند ديگري که در ويکي ليکس منتشر شده، آمريکا به آمانو از اعضاي دفتر مناسبات خارجي و هماهنگي سياستگذاري آژانس در زمان البرادعي شکايت کرده و اعلام کرده که برخي از اين افراد همواره به (اثبات) مواضع آمريکا کمک نمي‌کرده اند. لذا اين دفتر منحل و اعضاي آن به مشاغلي حاشيه اي که از محور مرکزي تصميم‌گيري هاي آژانس به دور باشد، منتقل شدند. به عنوان مثال اين اشخاص در انتشار گزارش جنجالي آژانس عليه ايران در ماه نوامبر، هيچ دخالتي نداشتند.
جوزف کرينسيونه، رئيس گروه ضد اشاعه تسليحات هسته اي در واشنگتن ضمن انتقاد از عملکرد ضعيف آمانو در قبال فاجعه هسته اي ژاپن و همچنين اظهارنظرات علني وي عليه ايران گفت، سودبرندگان اصلي از رياست آمانو در آژانس، سياستگذاري (سياست خارجي) آمريکا و صنعت انرژي اتمي در ژاپن بوده اند. هيچ فاصله اي ميان آمانو و باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا نبوده است. آمانو همچنين از انتقادات جدي عليه صنايع هسته اي ژاپن در پي بروز فاجعه فوکوشيما خودداري کرد. وي افزود، البرادعي همواره به دنبال راه حلي ديپلماتيک بود، در حالي که آمانو اين چنين نيست .

يکي از مشاوران سابق البرادعي گفت اسنادي که در زمان البرادعي و آمانو عليه ايران ارائه شده هيچ تغييري نکرده و هنوز هم اين اسناد راست آزمايي يا تأييد نشده است. تنها فرقي که وجود دارد اين است که آمانو حاضر شده اين اسناد را در گزارش آژانس منتشرکند تا بر ايران فشار آورد که به پاي ميز مذاکرات هسته اي بازگردد.